• Jubileusz

    Gospodarka Wodna

    Jesienią 1935 roku ukazał się pierwszy numer miesięcznika Gospodarka Wodna, czasopisma Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjnych (SITWM)

  • O czasopiśmie

    Gospodarka Wodna

    Szeroko rozumiana problematyka gospodarki wodnej, łącznie z ochroną środowiska. Zagadnienia hydrologii, hydrauliki, hydrogeologii..

  • Aktualności

    Światowy Dzień Wody

    Światowy Dzień Wody (World Water Day) obchodzimy w tym roku już po raz 21. Tym razem hasłem jest zrównoważony rozwój w odniesieniu do środowiska wodnego.

  • Aktualności

    120-lecie Przekopu Wisły

    Budowa Przekopu Wisły zaczęła się w gminie Cedry Wielkie – powiedział wójt Janusz Goliński na uroczystości odsłonięcia kamienia...

  • Aktualności

    Północna Brama Warszawy

    Projekt „Studium możliwości wykonania progu stabilizacyjnego poziomu wody w Wiśle na odcinku Warszawy...

  • O Gospadarce Wodnej
  • Światowy Dzień Wody
  • 120-lecie Przekopu Wisły
  • Północna Brama Warszawy

2018-9

zeszyt-5637-gospodarka-wodna-2018-9.html

 
W numerze m.in.:
Wspomnienie pośmiertne Artur Kroc 1983-2018 (Katarzyna Baczewska)
6 kwietnia 2018 r., mając zaledwie 35 lat, odszedł Artur Kroc, zostawiając po sobie niewypowiedziany żal, smutek i pustkę. Był wieloletnim sekretarzem Międzynarodowej Komisji ds. Ochr... więcej»

Powódź w lipcu 1997 r. na Odrze - weryfikacja przepływów maksymalnych (ROBERT BANASIAK)
M inęło dwadzieścia lat od wystąpienia katastrofalnej powodzi w dorzeczu Odry w lipcu 1997 r. W górnym i środkowym biegu rzeki powódź miała ekstremalny i dramatyczny przebieg, skutkujący licznymi ofiarami śmiertelnymi i stratami materialnymi idącymi w miliardy złotych. Zostały przekroczone historyczne maksima stanów wody. Przykładem świadczącym o skali i wyjątkowości tego zdarzenia był stan na wodowskazie Racibórz-Miedonia; 9 lipca 1997 r. wyniósł on 1045 cm. Podczas innych największych powodzi stany dla tego wodowskazu wyniosły 928 cm w 1902 r., 937 cm w 1903 r. (wówczas jednak na tym odcinku nie było wałów) i 903 cm w 2010 r. Mimo upływu lat, licznych opracowań i publikacji o charakterze w dużej mierze opisowym wciąż pozostają braki i niepewność wiedzy o tym zjawisku, zwłaszcza w aspekcie ilościowym. Można i należy zatem ponownie przeanalizować przebieg tego zjawiska hydrologicznego, wykorzystując obecne możliwości, tj. nowe dane i narzędzia, jakie pojawiły się od 1997 r., by spróbować odpowiedzieć na następujące pytania: Jak kształtowały się przepływy maksymalne wzdłuż biegu Odry? Jaka była objętość fali powodziowej? Jakie prawdopodobieństwo wystąpienia tej powodzi należy nadać? Odpowiedzi na te pytania są niewątpliwie ważne, choćby ze względu na to, by lepiej określić powodziogenność Odry oraz poziom bezpieczeństwa po zrealizowanych inwestycjach przeciwpowodziowych w dorzeczu tej rzeki. Określenie wartości przepływów maksymalnych (Qmax) powodzi w lipcu 1997 r. w tamtym czasie było bardzo trudne. Stany wód wykroczyły znacząco poza obserwowane zakresy pomiarowe na wodowskazach, wody wystąpiły z międzywala, nastąpiły liczne przerwania wałów i przepływ odbywał się w rozległej dolinie Odry. Bezpośrednie odczyty stanów wód na niektórych wodowskazach podczas szczytu fali stało się niemożliwe. Jeszcze trudniejsze było przeprowadzenie pomiarów natężenia przepływu. Chyba najlepszym opisem warunków realizacji pom... więcej»

Jubileusz profesora Marka Gromca z okazji 75. rocznicy urodzin i 50-lecia pracy zawodowej (Jan Zieliński)
Marek Gromiec (ur. 14 IX 1943 r. w Warszawie). Profesor nadzwyczajny, ekspert ONZ w dziedzinie inżynierii środowiska i gospodarki wodnej, szczególnie ochrony zasobów wodnych przed zanieczyszczeniem. Absolwent Wydziału Inżynierii Sanitarnej i Wodnej Politechniki Warszawskiej - mgr inż. urządzeń sanitarnych w dziedzinie zaopatrzenia w wodę i utrzymania czystości środowiska (1967), absolwent Wydziału Inżynierii Środowiska Uniwersytetu Teksasu w Austin, USA - mgr inż. inżynierii środowiska (1970), dr nauk technicznych (PW - 1979) i dr hab. nauk technicznych (Politechnika Lubelska 2012). Ukończył trzy kursy podyplomowe z zastosowania matematyki w Instytucie Matematyki PAN i na Uniwersytecie Warszawskim, a następnie kurs organizacji i kierowania pracami badawczo-wdrożeniowo-rozwojowymi dla kadry kierowniczej. Uzyskał dyplom ukończenia międzynarodowego kursu "Zintegrowane Zarządzanie Zasobami Wodnymi" w Departamencie Gospodarki Wodnej Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie, DC. Pracował w Instytucie Gospodarki Wodnej (IGW) jako inżynier sanitarny w projekcie Programu Specjalnego ONZ "Polska-26" realizowanego we współpracy z WHO, skąd w ramach tego projektu wyjechał do pracy naukowej w USA. Po powrocie do kraju pracował w Instytucie Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW) w Warszawie jako: główny technolog, adiunkt, zastępca kierownika Zakładu Chemii i Biologii Wody, docent, wieloletni kierownik Zakładu Gospodarki Wodnej, pełnomocnik dyrektora naczelnego ds. projektów specjalnych. Realizował krajowe projekty ochrony wód we współpracy z Wielką Brytanią, Francją, RFN, Holandią, Włochami, Danią, Norwegią, Szwecją, Finlandią, Kanadą, USA i Japonią. W projektach zastosował w praktyce modelownie matematyczne zintegrowane z systemem automatycznego monitorowania jakości wód, systemem informacji przestrzennej, technikami teledetekcyjnymi i systemem wspomagania decyzji w ochronie wód przed zanieczyszczeniami w zlewniach rzek. Prze... więcej»

Dobre praktyki w zakresie zagospodarowania śródlądowych dróg wodnych (ALEKSANDRA GUS-PUSZCZEWICZ)
SIEĆ EUROPEJSKICH ŚRÓDLĄDOWYCH DRÓG WODNYCH O ZNACZENIU MIĘDZYNARODOWYM Udział transportu wodnego śródlądowego w strukturze pracy przewozowej w UE wynosi ok. 6% [6]. Jedną z przyczyn tak niewielkiego udziału w przewozach ładunków w UE jest niedostatecznie rozwinięta infrastruktura śródlądowych dróg wodnych w Europie. Główne ramy odniesienia dla realizowanych na śródlądowych drogach wodnych inwestycji stanowi opracowane w 1996 r. przez Grupę Roboczą Żeglugi Śródlądowej działającą przy Komitecie Transportu Wewnętrznego EKG ONZ "Porozumienie o śródlądowych drogach wodnych międzynarodowego znaczenia", nazywane w skrócie porozumieniem AGN [4]. Obejmuje ono sieć międzynarodowych europejskich śródlądowych dróg wodnych (E) łączących 37 krajów Europy i rozciągających się od Atlantyku po Ural. Głównym celem porozumienia jest rozwój i integracja sieci dróg europejskiego transportu wodnego śródlądowego. Sieć ta docelowo ma składać się z dróg spełniających przynajmniej wymagania klasy IV (tab. I). Dążąc do stworzenia sieci dróg porozumienia AGN, wyznaczono priorytetowe inwestycje na drogach wodnych, tj.: - podstawowe wąskie gardła, obejmujące odcinki dróg "E" o parametrach niższych niż IV klasa, - strategiczne wąskie gardła, czyli drogi "E" spełniające parametry klasy IV, ale z uwagi na potencjał regionów, uwzględnione do dalszej modernizacji w celu zwiększenia przewozów, - brakujące ogniwa, nieistniejące jeszcze elementy docelowej sieci śródlądowych dróg wodnych międzynarodowego znaczenia. W 2004 i 2012 r. przeprowadzono inwentaryzację sieci AGN. Wyniki z 2012 r. wskazują na wzrost zainteresowania państw europejskich rozwojem międzynarodowej sieci. Rządy poszczególnych państw wyznaczyły nowe drogi wodne o międzynarodowym znaczeniu, co spowodowało wydłużenie sieci o 1420 km. Od 2012 r. sieć AGN ma 29 131 km długości [8]. W analizowanym okresie w wyniku modernizacji zwiększyła się długość dróg spełniających parametry k... więcej»

Co dalej z regulacją Wisły? (Jerzy Zieliński)
Często spotyka się określenie lansowane przez kręgi ekologów - Wisła ostatnia duża dzika rzeka europejska. Nic bardziej mylnego, wszak jest prawie w całości uregulowana na wielką wodę (obwałowana). Dolna Wisła od Silna (km 718) do ujścia jest uregulowana także na średnią wodę, odcinek spiętrzony stopniem wodnym we Włocławku od dawna utracił znamiona dzikości, fragmentarycznie jest uregulowana Wisła środkowa, chociaż tę część można określić jako zdegradowaną, ale nie przez regulację, lecz jej zaniechanie, brak remontów budowli, dopuszczenie do nadmiernego porostu drzew w korycie. A przecież po II wojnie światowej drogi wodne starano się utrzymywać, modernizować, regulować na potrzeby istniejącej jeszcze żeglugi. Inwestorami były kolejno: państwowe zarządy wodne, rejony dróg wodnych, okręgowe zarządy wodne, okręgowe dyrekcje gospodarki wodnej i wreszcie regionalne zarządy gospodarki wodnej. Dla Wisły środkowej opracowano w latach 70. ub. wieku ambitne założenia techniczno- ekonomiczne (ZTE) pełnej regulacji w horyzoncie czasowym... więcej»

2018-8

zeszyt-5595-gospodarka-wodna-2018-8.html

 
W numerze m.in.:
100 milionów złotych z NFOŚiGW na gospodarkę ściekową poza granicami kraju (Sławomir Kmiecik, Donata Bieniecka)
Wodno-ściekowym inwestycjom w zlewni Bugu, czyli na terenie Białorusi i Ukrainy, dedykowany jest program Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, mający na celu poprawę i ochronę stanu wód powierzchniowych oraz podziemnych w Polsce. Budżet tego działania to 100 milionów złotych; zostanie on rozdysponowany w formie pr... więcej»

INFORMACJE NOWOŚCI
Posiedzenie Rady Państw Morza Bałtyckiego "Przywrócenie zaufania w regionie jest pilnie potrzebne i powinno się stać najważniejszym priorytetem Rady Państw Morza Bałtyckiego (RPMB)" - powiedział szef MSZ Jacek Czaputowicz na spotkaniu szefów dyplomacji Rady w Sztokholmie. Posiedzenie odbyło się 18 czerwca br. na zakończenie szwedzkiej prezydencji w organizacji. Szef polskiej dyplomacji podkreślił, że "dobrze prosperujący i stabilny obszar Morza Bałtyckiego stanowi bardzo istotny komponent europejskiego obszaru bezpieczeństwa". Przyszłość współpracy w formatach wielostronnych, a także obecna sytuacja polityczna w regionie Morza Bałtyckiego, stanowiły główne tematy rozmów ministrów spraw zagranicznych RPMB. Spotkanie zainaugurowano wystąpieniem minister spraw zagranicznych Królestwa Szwecji Margot Wallstrom, a przewodniczący Grupy Mędrców Rady Petteri Vuorimaki zaprezentował raport "Vision for the Baltic Sea Region beyond 2020. Report by the Council of the Baltic Sea States Vision Group", zawierający możliwe kierunki reformy organizacji. Czaputowicz zwrócił uwagę na to, że w ciągu 26 lat istnienia Rady ... więcej»

Kanał Mazurski - przebieg, parametry kanału i obiektów hydrotechnicznych (KRZYSZTOF STACHOWSKI)
T rasa Kanału Mazurskiego prowadzi z jeziora Mamry poprzez jezioro Rydzówka do rzeki Łyny i wynosi 50,4 km. Cała droga wodna liczy 178,8 km, z czego poza kanałem, 25,0 km przypada na Łynę, 69,4 km na Pregołę i 34,0 km na Zalew Wiślany (Królewiecki Kanał Morski i Gardziel Piławską). Zgodnie z kierunkiem odpływu wód z jeziora Mamry Kanał Mazurski bierze swój początek w północnej części jeziora Mamry, w miejscowości Przystań. Stąd najpierw wykopem, a potem nasypem, biegnie w kierunku północno-zachodnim do jeziora Rydzówki. Przed tym jeziorem zaprojektowano dwie śluzy w bliskiej odległości od siebie - śluzy o największych spadach (Leśniewo Górne o spadzie 16,99 m; Leśniewo Dolne o spadzie 17,2 m). W tym czasie były to śluzy o największych spadach w całych Niemczech! Przez jezioro przebiega część trasy kanału o długości 3,5 km. Przy wyjściu z jeziora kanał przecina wysoki wał ziemny, po czym obniża się poprzez śluzę Piaski (o spadzie 11,8 m) na niższy obszar, częściowo porośnięty lasem. Na końcu tego lasu zaprojektowano kolejny stopień wodny o znacznym spadzie - Bajory (11,2 m). Dalej droga wodna przebiega przez Przebieg Kanału Mazurskiego 240 GOSPODARKA WODNA 8/2018 HYDROTECHNIKA tereny rolnicze, głównie łąki i pastwiska. W okolicach miejscowości Goszczewo usytuowano śluzę o najmniejszym spadzie - Długopole (5,8 m). Kanał w dalszym ciągu kieruje się ku północnemu zachodowi, przecina dawną linię kolejową Żeleznodorożnyj-Kryłowo i biegnie nasypem przez las Bolszakowskij. Na północnym skraju tego lasu zaprojektowano śluzę Ozierki (o spadzie 15,5 m). Kilka kilometrów dalej biegnie przez tereny równinne i kończy się stopniem wodnym Marinowka (o spadzie 7,5 m). W dalszej części kanał przecina tereny rolnicze, po czym zmienia... więcej»

Zagospodarowanie i wykorzystanie turystyczne Wielkiej Pętli Wielkopolski na odcinku od Jeziora Pątnowskiego do Rogalinka (widziane okiem wodniaka) (ZBIGNIEW SROKA, KATARZYNA BARANOWSKA)
W ielka Pętla Wielkopolski (WPW) jest szlakiem turystyki wodnej o łącznej długości ok. 690 km. Obejmuje 338 km Warty (od Kanału Ślesińskiego do Santoka), 187 km Noteci (od Santoka do Kanału Bydgoskiego) oraz drogę Kanał Bydgoski-Warta. Ten szlak turystyki wodnej jest od kilkunastu lat dość szeroko promowany. Opracowano liczne opisy szlaku wraz z mapami oraz dokumentacją fotograficzną [2, 3]. Wiele interesujących materiałów można pozyskać bezpłatnie w Internecie [np. 8]. Ciekawy sposób reklamy szlaku wprowadziła w ubiegłym roku Wielkopolska Organizacja Turystyczna na lotnisku Ławica w Poznaniu. Pasażerowie mogą tam odbierać bagaże w hali przylotów z podajnika w kształcie barki reklamującej WPW [5]. W ostatnich latach zrealizowano też wiele nowych obiektów, bądź gruntownie odremontowano istniejące, związane z utrzymaniem tego szlaku. Warto choćby wspomnieć o remoncie śluz na kanale Warta-Gopło [7], czy budowie nowej mariny w Ślesinie [6]. Sezon nawigacyjny na Warcie trwa od kwietnia do listopada, lecz w ostatnich latach - biorąc pod uwagę warunki pogodowe - nie ma praktycznie przeszkód do żeglugi przez cały rok [7]. Analizowany odcinek Warty jest zaliczany do dróg wodnych o znaczeniu lokalnym (klasy Ia ), a fragment Kanału Ślesińskiego (Warta-Jezioro Pątnowskie) do klasy II. Na Warcie głębokość tranzytowa jest równa 60 cm (przy SNW), szerokość toru wodnego wynosi 30 m, a minimalny prześwit (przy WWŻ) występuje pod mostem kolejowym w Solcu Wlkp. (km 318) i wynosi 2,7 m [7]. Takie parametry szlaku żeglownego umożliwiają swobodne pływanie typowym śródlądowym jachtom turystycznym. Jedynie przy wysokich stanach mały prześwit pod mostem w Solcu może być przeszkodą dla niektórych jednostek. REJS Autorzy tego artykułu postanowili osobiście przekonać się jak wygląda wykorzystanie tego odcinka szlaku turystyki wodnej. Krótki trzydniowy rejs przeprowadzono na początku lipca 2017 r., a więc w środku sezonu. Rozpoczęto go,... więcej»

NFOŚiGW przyznał 106 mln zł wsparcia na pięć inwestycji wodno-kanalizacyjnych (Sławomir Kmiecik, Donata Bieniecka)
W Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej podpisano pięć kolejnych umów o dofinansowanie projektów z zakresu gospodarki wodno- ściekowej. Inwestycje w Bydgoszczy, Dębicy, Nowej Dębie, Tomaszowie Mazowieckim i Dobrej (Szczecińskiej) będą kosztowały przeszło 206 mln zł, a wsparcie z Funduszu Spójności wyniesie ponad 106 mln zł. Dotychczas NFOŚiGW udzielił unijnej pomocy 279 tego typu przedsięwzięciom o wartości ponad 13 mld zł, z czego 6,7 mld zł stanowią dotacje. Umowy na nowe wodno-kanalizacyjne projekty - które będą realizowane w województwach: kujawsko-pomorskim (Bydgoszcz), podkarpackim (Dębica i Nowa Dęba), łódzkim (Tomaszów Mazowiecki) i zachodniopomorskim (Dobra (Szczecińska)) - zawarto w dniach 11-12 kwietnia br. w siedzibie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Z przedstawicielami pięciu aglomeracji spotkał się, podpisujący dokumenty w sprawie dofinansowania prezes Zarządu NFOŚiGW Kazimierz Kujda. Bydgoszcz inwestuje w gospodarkę osadową Za przedsięwzięcie pn. "Modernizacja oczyszczalni ścieków Kapuściska - II etap oraz wykonanie inteligentnego systemu zarządzania sieciami wod-kan" będzie odpowiedzialna spółka Miejskie Wodociągi i Kanalizacja w Bydgoszczy, którą wspomoże jej spółka zależna Chemwik (upoważniona do ponoszenia wydatków w zakresie oczyszczalni ścieków). Bydgoskie działania na o... więcej»

2018-7

zeszyt-5565-gospodarka-wodna-2018-7.html

 
W numerze m.in.:
Tablice powodziowe na terenie Krakowa (LESZEK OPYRCHAŁ, URSZULA OPYRCHAŁ, ALEKSANDRA BĄK)
T ablice powodziowe, odnotowujące stany wysokich wód, są ważnym dokumentem nie tylko hydrologicznym, ale także historycznym, wskazującym jak w dawnych czasach ludzie próbowali ostrzegać potomnych o zasięgach wód powodziowych. Jak do tej pory, tablice i znaki powodziowe w Polsce nie doczekały się opracowania o charakterze monograficznym; ukazywały się tylko prace przyczynkowe dotyczące wybranych regionów Polski: Krakowa - Krystyna Skarżyńska (1961), Adam Kazimierz Bielański (1997); Gdańsk i Żuławy - Aleksander Majewski (1970); Bydgoszczy - Marcin Gorączko, Jan Gadomski (2011); Torunia - Bogusław Pawłowski (2000); Poznania - Bogdan Wosiewicz (2002), Magdalena Kawka, Bogdan Wosiewicz (2003). Pierwszą próbę monograficznego opracowania tematu sygnalizują Bogusław Pawłowski, Marcin Gorączko (2014). Niestety, autorzy nie zweryfikowali stanu obecnego i - powołując się na dawne opracowania przy opisie tablic powodziowych Krakowa - czasami podają dane już nieaktualne oraz opisują tablice już nieistniejące. Fakt ten pokazuje jak pracochłonna byłaby kompleksowa monografia tematu, zwłaszcza że znaki wielkich wód powinny mieć wyznaczone rzędne za pomocą niwelacji geodezyjnej, co oczywiście znacząco podraża Tablice powodziowe na terenie Krakowa (źródło: K. Skarżyńska, 1961, str. 172, rys. nr 1, ten sam rysunek w: A. Bielański, 1997, str. 19. rys. nr. 1); czerwonym kołem autorzy niniejszej publikacji oznaczyli tablice nieistniejące, bądź błędnie umiejscowione, niebieskim - tablice nieistniejące już w 1961 r., co wyraźnie zaznacza Krystyna Skarżyńska (1961), fioletowym - tablice, które zostały zlikwidowane pomiędzy 1961 a 2015 r., żółtym - tablice nieopisane przez Krystynę Skarżyńską (1961) ALEKSANDRA BĄK AGH Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Wydział Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska Katedra Ochrony i Inżynierii Środowiska RÓŻNE 212 GOSPODARKA WODNA 7/2018 RÓŻNE Fot. 5. Tablica w ogrodzie klasztoru oo. Bernardynów ... więcej»

Przyczyny awarii przelewu stokowego na zaporze Oroville (PAWEŁ OPALIŃSKI)
Z apora Oroville jest zaporą ziemną o wysokości 235 metrów z pochylonym rdzeniem. Obiekty towarzyszące to sztolnie upustowe i energetyczne, elektrownia wodna oraz przelew stokowy i awaryjny (fot. 1). Pojemność zbiornika wynosi 4400 mln m3. Budowa zapory rozpoczęła się w 1961 r., zaś eksploatacja w 1968 r. Normalny poziom piętrzenia wynosi 258,62 m (848.5 ft) (minimum flood control level), maksymalny poziom piętrzenia (maximum normal operational level) ustalony jest na rzędnej 274,32 m n.p.m. (900 ft.), nadzwyczajny poziom piętrzenia na 279,5 m n.p.m. (917 ft) (design maximum water level), zaś korona zapory na rzędnej 281,03 m n.p.m. (922 ft). Jest to najwyższa zapora spośród zarówno ziemnych, jak i betonowych zapór w Stanach Zjednoczonych [2]. Incydent na przelewie stokowym zapory Oroville był spowodowany przez zespół czynników organizacyjnych, legislacyjnych oraz błędów ludzkich. Były one rozciągnięte w czasie 50-letniej eksploatacji zapory; należy do nich zaliczyć rozpoznanie projektowych i wykonawczych problemów przelewu stokowego, w tym niską jakość podłoża skalnego oraz degradację, w wyniku starzenia FOTO The California Department of Water Resources [5] Fot. 1. Zapora Oroville. Po lewej stronie widoczny przelew awaryjny, następnie przelew stokowy oraz z prawej zapora ziemna się bystrotoku i jego elementów. Dodatkowo wpływ miał także administrator zbiornika California Department of Water Resources (DWR), jak również przepisy prawne oraz praktyka inżynierska w ocenie stanu technicznego przelewów. Ekspertyzę (Independent Forensic Team Report - IFT) przygotowali niezależni eksperci pod kierownictwem Johna W. France, wytypowani przez ASDSO (Association of State Dam Safety Officials) oraz USSD (United States Society on Dams). Podczas pracy przelewu stokowego 7 lutego 2017 r. woda płynąca przez szczeliny i pęknięcia w płytach bystrza spowodowała powstanie siły wyporu pod płytami bystroGOSPODARKA WODNA 7/2018 205... więcej»

Wpływ zbiornika Nielisz na wyrównywanie przepływów niskich Wieprza (Krzysztof Raczyński)
L ubelszczyzna należy do obszarów o najmniejszych zasobach wód powierzchniowych w Polsce. Wskaźnik dostępności wody dla regionu wynosi 1300 m3/mieszkańca/rok przy średniej krajowej 1600 i średniej europejskiej 4650 [Gutry-Korycka i in. 2014]. Dodatkowo jest to obszar o największym stopniu zagrożenia wystąpieniem suszy [Kępińska-Kasprzak 2014], a typowo rolniczy charakter województwa przyczynia się do powstawania dużych strat w okresach posuch. Braki wód powierzchniowych są widoczne zwłaszcza w jego południowej części, gdzie sieć rzeczna jest bardzo rzadka, a w dolinach występują tylko małe, pojedyncze zbiorniki retencyjne i zespoły stawów hodowlanych, wzmacniające naturalną rezerwę wodną. MATERIAŁ I OBSZAR BADAWCZY Sztuczne zbiorniki retencyjne w Polsce są lokalizowane głównie w obszarach narażonych na powodzie, a te, zabezpieczające przed suszą, należą do mniejszości [Jankowski W., Wita A. 2009]. Jednym z takich zbiorników, obiektów małej retencji, jest oddany do użytku 31.12.2008 r. zbiornik retencyjny w Nieliszu, położony w dorzeczu górnego Wieprza, w centralnej części Wyżyny Lubelskiej (rys. 1). Jego głównym zadaniem jest wyrównywanie przepływów w okresie posuch oraz zapewnienie przepływu nienaruszalnego poniżej zapory [Pichla A., Jakimiuk S. 2011]. Prace projektowe nad zbiornikiem rozpoczęto jeszcze w 1992 r., a prace wykonawcze w sierpniu 1994 r. Pomimo wielu trudności realizacyjnych zbiornik Nielisz stanowi jedną z najtańszych i najszybciej zrealizowanych tego typu inwestycji w Polsce. Jego parametry zestawiono w tabeli. Podstawowe parametry zbiornika Nielisz [Bortkiewicz A. 2009] Wielkość Jednostka Zbiornik główny w Nieliszu Normalny poziom piętrzenia NPP 196,5 m n.p.m. Nadzwyczajny poziom piętrzenia 198,5 m n.p.m. Powierzchnia zbiornika przy N... więcej»

Firma Hary i Janson prezentuje łodzie koszące, refulery, amfibie, kosiarki kroczące i kombajny kosząco-zbierające
Firma Hary i Janson powstała blisko 15 lat temu. Naszym zamysłem biznesowym było stworzenie przedsiębiorstwa, które na bazie doświadczeń krajów Unii Europejskiej implementowałoby ich sprawdzone rozwiązania w zakresie konserwacji i utrzymania urządzeń melioracji podstawowych do naszego systemu. Aby zainteresować jednostki odpowiedzialne za utrzymanie wałów przeciwpowodziowych, cieków i rzek, oraz zbiorników wodnych nowoczesnym sprzętem, organizowaliśmy pokazy pracy maszyn w terenie, co z czasem przerodziło się w powstanie działu usług melioracyjnych w naszej firmie. Ten rodzaj promocji sprzętu sprawił, ... więcej»

Wisła - historia badań wód Królowej Polskich Rzek w przekroju ujściowym do Morza Bałtyckiego (ELŻBIETA NIEMIRYCZ, MAREK GROMIEC)
S ejm Rzeczypospolitej Polskiej, doceniając znaczenie Wisły w życiu naszego Narodu i Państwa, ogłosił rok 2017 Rokiem Rzeki Wisły. Nazwa rzeki - Wisła znana jest z legend, kronik i różnych zapisów sięgających czasów rzymskich, VIII wieku p.n.e. Wisła była od zawsze związana z Polską: mentalnością ludzi zamieszkujących jej dorzecze, ich twórczością, folklorem i narodowością. Wisła, jako "Królowa Polskich Rzek", była inspiracją dla wielu polskich pisarzy i kompozytorów [Gierszewski 1982]. Zmiany historyczne XV-XVII w., korzystne dla regionu wschodniej części Europy, sprzyjały też eksportowi takich dóbr, jak: zboża lub drewno. Transport towarów drogą wodną był łatwiejszy i tańszy niż drogą lądową. Handel rozkwitający w dużym i silnym wtedy państwie polsko-litewskim, wzmocnionym wpływami włoskimi przez ślub Zygmunta I Starego z Boną Sforzą, szybko docenił walory Wisły jako elementu sprzyjającego wzrostowi kupieckiego dobrobytu. Rozpoczęły się prace poprawiające żeglowność rzeki, budowa większych statków wodnych i rozwój portów morskich, wszystko na nieznaną do tej pory skalę. Rozkwit gospodarczy na Wiśle zniszczyły wojny i rozbiory Polski od czasów napoleońskich. Dorzecza w Polsce wg Komputerowej Mapy Podziału Hydrograficznego Polski (GeoŚląsk Uniwersytet Śląski); dorzecze numer: 1 - dorzecze Odry, 2 - dorzecze Wisły, 3 - zlewnia Zalewu Szczecińskiego, 4 - dorzecza rzek Pomorza, 5 - zlewnia Zalewu Wiślanego, 6 - dorzecze Niemna, 7 - dorzecze Dniestru, 8 - dorzecze Dunaju, 9 - dorzecze Łaby; (linie szare - granice województw) 202 GOSPODARKA WODNA 7/2018 OCHRONA WÓD PRZED ZANIECZYSZCZENIEM Jednak Wisła stanowiła i stanowi ważne źródło zaopatrzenia w wodę do celów komunalnych i przemysłowych, dlatego jej ilość (zdolność żeglowna) i jakość powinna odpowiadać warunkom przewidzianym normami prawnymi, które po 2004 r. w dobie członkostwa w Unii Europejskiej, wskazuje Ramowa Dyrektywa Wodna [Gromiec 2001]. Całe dorz... więcej»

2018-6

zeszyt-5536-gospodarka-wodna-2018-6.html

 
W numerze m.in.:
Wspomnienie pośmiertne Jacek Koć 1963-2018 (Marek Gromiec)
26 marca 2018 r. zmarł, po ciężkiej chorobie, mgr inż. Jacek Koć, wybitny specjalista w zakresie gospodarki wodno-ściekowej. Był entuzjastą branży wodno-ściekowej, co prawdopodobnie przejął w genach po ojcu, wieloletnim prezesie Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji (MPWiK) Sp. z o.o. w Mińsku Mazowieckim. Dlatego, w 1991 r., ukończył Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego (Wydział Inżynierii Środowiska) w Warszawie, a następnie, w 1996 r., Studium Podyplomowe Uzdatnianie Wody i Oczysz... więcej»

Metody szacowania przepływów środowiskowych w Polsce (Klaudia Madejska)
Panie Dyrektorze, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie jest odpowiedzialne za opracowanie drugiej aktualizacji planów gospodarowania wodami. Jednym z zadań w ramach tego projektu jest wybór i wdrożenie metody szacowania przepływów środowiskowych. Czym są te przepływy? Przemysław Gruszecki, Dyrektor Departamentu Zarządzania Środowiskiem Wodnym, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie: Przepływy środowiskowe to takie przepływy, które pozwalają na dobre funkcjonowanie rzeki jako ekosystemu. Nie wykluczają one oczywiście zrównoważonego korzystania z zasobów wodnych przez człowieka. Mówią nam, oczywiście w uproszczeniu, ile wody powinno płynąc w rzece, czyli pośrednio ile możemy z niej pobrać lub zatrzymać w różnego typu zbiornikach. Jakie są metody szacowania przepływów środowiskowych w Polsce i na świecie? Czy są między nimi różnice, czy któraś z nich jest obecnie preferowana w większości opracowań? PG: Jest wiele metod, choć w Polsce służyły one bardziej do celów naukowych, niż praktycznych. Główne grupy... więcej»

Analiza wpływu projektowanej modernizacji Toru Wodnego w rejonie Szczecina na hydrodynamikę sieci rzecznej dolnej Odry (RYSZARD EWERTOWSKI, DOROTA DYBKOWSKA-STEFEK)
P lanowana modernizacja toru wodnego Świnoujście-Szczecin budzi pytania o wpływ zmiany jego głębokości i szerokości na istniejące warunki hydrodynamiczne całego obszaru ujścia Odry. Dla znalezienia odpowiedzi na te pytania wykorzystany został autorski model sieci rzecznej RiNflow. Charakterystykę modelu RiNFlow, możliwości wykorzystania dla sieci rzecznej dolnej Odry i jego adaptację do wymagań, związanych z problemem zmiany batymetrii części sieci, stanowiącej jednocześnie Tor Wodny, zaprezentowano w pracy ("GW" nr 7/2017). W tym artykule przedstawiono zastosowanie modelu RiNFlow do oceny wpływu modernizacji Toru Wodnego na warunki hydrodynamiczne, występujące w sieci rzecznej dolnej Odry zarówno w Torze Wodnym, jak i na całym analizowanym obszarze od Gozdowic do Trzebieży. Za pomocą modelu RiNFlow wykonano wielowariantowe obliczenia obejmujące symulacje ruchu wód dla wybranych warunków hydrologicznych w dwóch scenariuszach: przy aktualnej batymetrii Toru Wodnego oraz po jej zmianie wskutek planowanej modernizacji. Dane sondażowe do aktualizacji przekrojów poprzecznych odcinków Toru Wodnego uzyskano od Urzędu Morskiego w Szczecinie w ramach wykonywanego na jego zlecenie opracowania [3]. Informacje dotyczące zakresu i parametrów planowanej modernizacji Toru Wodnego, będące podstawą budowy alternatywnej bazy danych batymetrycznych zawierającej zmienione odcinki Toru Wodnego, pochodziły z udostępnionego programu funkcjonalno- użytkowego dla tej inwestycji [7]. Autorzy otrzymali zgodę dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie na wykorzystanie tych materiałów w zakresie prezentowanego artykułu. SCENARIUSZE I WARIANTY SYMULACYJNE Model RiNFlow został wykorzystany do symulacji dwóch podstawowych scenariuszy ruchu wody w sieci rzecznej dolnej Odry - najpierw dla sieci rzecznej o batymetrii istniejącej w modelu, zaktualizowanej dostępnymi sondażami batymetrycznymi [2] jedynie wzdłuż odcinków Toru Wodnego (batymetri... więcej»

Najstarsza czynna droga wodna w Niemczech - historia kanału Finow (DOMINIKA MUSZYŃSKA-JELESZYŃSKA, ŻANETA MARCINIAK)
P otrzeba budowy sztucznych kanałów w Niemczech pojawiła się wraz z koniecznością stworzenia wodnych połączeń pomiędzy wododziałami. Pierwszym takim kanałem było połączenie Łaby z rzeką Trawą, przy której w ujściowym odcinku położona jest Lubeka. Kanał ten został zbudowany w 1398 r., miał 17 śluz (bez komór) i zapewniał tzw. barkom solnym głębokość 0,80 m. Jego następcą był Kanał Szteknicki. Kolejnym z początkowych kanałów był 6-kilometrowy Kanał Kraffoldzki (1495 r.) łączący port w Elblągu z Nogatem. Wymienione powyżej przykłady stanowiły incydentalne formy budowy kanałów, natomiast nie miały charakteru sieciowego. Sieć dróg wodnych Marchii zapoczątkowała w latach 1605-1610 budowa pierwszego kanału Finow (łączącego Odrę z Hawelą), który uległ zniszczeniu i zapomnieniu podczas wojny trzydziestoletniej. Właściwa budowa systemu śródlądowych dróg wodnych w Niemczech (Królestwie Pruskim) rozpoczęła się w drugiej połowie XVII wieku. Zbudowano kanał Fryderyka-Wilhelma (1662-1669) łączący Odrę ze Szprewą, ukończono budowę kanału łączącego Królewiec z Niemnem (1697), powstał Kanał Bydgoski pokonujący wododział między Wisłą i Odrą, odbudowano również kanał Finow [10]. Historia i uwarunkowania budowy tego kanału będą przedmiotem niniejszego artykułu. OBSZAR I METODY BADAŃ Będący przedmiotem badań kanał Finow znajduje się w obrębie pasa Pojezierzy Południowobałtyckich w Makroregionie Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej, w systemie obniżeń, kotlin, większych dolin i równin akumulacji wodnej między Odrą i Hawelą. Pradolina Toruńsko-Eberswaldzka powstała w efekcie erozyjnej działalności gigantycznego odpływu wód podczas zlodowacenia Wisły (ok. 115 000 - 11 600 lat temu); swój początek ma we wschodniej Polsce, następnie przebiega przez obszar Torunia, dalej obecnym przełomem Noteci i Warty, przełomem Odry, przez Bramę Eberswaldzką na zachodzie i dalej w kierunku Morza Północnego [1]. Kanał Finow jest położony w rejonie Doli... więcej»

FAKTY (Ewa Skupińska)
Wkład inżynierów w odzyskanie niepodległości i budowę państwowości Warszawa, 26 kwietnia 2018 r. Konferencja "Wkład inżynierów w odzyskanie niepodległości i budowę państwowości", pod honorowym patronatem prezydenta Andrzeja Dudy, zainaugurowała w Federacji Stowarzyszeń Naukowo- Technicznych - Naczelnej Organizacji Technicznej obchody 100-lecia odzyskania niepodległości. Ewa Mańkiewicz-Cudny, prezes FSNT- -NOT, przywitała licznie przybyłych do warszawskiego Domu Technika gości, a wśród nich: Andrzeja Derę - sekretarza stanu w Kancelarii Prezydenta RP, Jolantę Hibner i Andrzeja Smirnowa - parlamentarzystów, Włodzimierza Lewandowskiego - prezesa Głównego Urzędu Miar, prof. Michała Kleibera - byłego prezesa PAN, prof. Leszka Rafalskiego - przewodniczącego Rady Głównej Instytutów Badawczych, prezesa Akademii Inżynierskiej, prof. Elżbietę Frąckowiak - wiceprezesa PAN, prof. Jana Szmidta - przewodniczącego Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich, rektora Politechniki Warszawskiej, Andrzeja Rocha Dobruckiego - prezesa Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa. Uczestnicy konferencji mieli okazję wysłuchać m.in. następujących referatów: - Wpływ techniki na przemiany struktury społecznej II RP - prof. Janusz Żarnowski z Instytutu Historii PAN, - Rola elit inżynierskich w narodzinach i pierwszych latach II RP - proof. Marian Marek Drozdowski z Polskiego Instytutu Historycznego i Instytutu Historii PAN, - Inżynieria przyszłości - prof. Jan Szmidt.Profesorowie Janusz Żarnowski, Marian Marek Drozdowski, Jan Szmidt Przemawia rektor prof. Wiesław Bielawski Więcej informacji na temat tego wydarzenia można znaleźć na stronie internetowej FSNT-NOT; w tym numerze (II str. okł.) zamieszczamy tekst na ten temat autorstwa Janusza Kowalskiego, rzecznika prasowego FSNT-NOT. Urodziny Króla Willema-Alexandra w Ambasadzie Królestwa Niderlandów Warszawa, 26 kwietnia 2018 r. Z o... więcej»

2018-5

zeszyt-5514-gospodarka-wodna-2018-5.html

 
W numerze m.in.:
Analiza gospodarki wodnej w przedsiębiorstwie produkcyjnym działającym w branży kosmetycznej (MACIEJ KULIŃSKI, HALINA PODSIADŁO)
W oda jest głównym składnikiem większości kosmetyków produkowanych przez firmy kosmetyczne. Woda, która jest dodawana do produktów, musi spełniać wysokie wymogi dotyczące jakości, czystości chemicznej, jak również i bezpieczeństwa mikrobiologicznego. Stanowi rozpuszczalnik, w którym zawieszone są aktywne składniki kosmetyków, sama natomiast nie prowadzi do nawilżenia skóry. Celem niniejszej pracy było pokazanie, jak łączyć szczytne idee ochrony cennych zasobów środowiska naturalnego z działalnością produkcyjną. Za przykład wzięto zakład produkcyjny działający na globalnym rynku. W artykule przytoczono ograniczenia prawne dotyczące korzystania z zasobów naturalnych oraz wizję firmy w tym obszarze. Przykłady wskazują, jak można radzić sobie w codziennej działalności z tymi zagadnieniami, a w dalszej konsekwencji przekuwać ten wysiłek na przewagę konkurencyjną. PODSTAWY PRAWNE REGULUJĄCE UŻYWANIE WODY W rozpatrywanym zakładzie produkcyjnym istnieją trzy różne źródła, z których pozyskiwana jest woda. Są to: - studnie artezyjskie; - wodociąg; - staw zlokalizowany na terenie zakładu. Aby móc pobierać wodę ze studni, należy wystąpić do miejscowego urzędu o stosowne zezwolenie zwane pozwoleniem wodnoprawnym, udzielanym na czas określony przy zachowaniu warunków, zawartych w stosownych ustawach [1-4]. W wypadku stwierdzenia awarii urządzenia służącego do pomiaru ilości pobieranej wody należy: - bezzwłocznie, jednak nie później niż w ciągu dwóch tygodni od daty stwierdzenia awarii, dokonać wymiany urządzenia na sprawne, - odnotować datę wystąpienia awarii oraz czas jej trwania. Woda z ujęcia miejskiego zapewnia zakładowi pokrycie potrzeb socjalno-bytowych. Zasila krany, toalety, prysznice znajdujące się na terenie zakładu. Pobór z sieci wodociągowej jest możliwy na podstawie umowy pomiędzy zakładem a przedsiębiorstwem wodociągowym. Po każdym etapie produkcji woda oraz ścieki są kierowane do ścieków komunalnych, od... więcej»

Wartość wody w przemyśle (KRYSTYNA ARASZKIEWICZ)
P rognozy gospodarcze Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju przewidują, że w skali globalnej zapotrzebowanie na wodę do 2050 r. wzrośnie o 55% w porównaniu do 2000 r. W sferze produkcji przemysłowej prognozuje się ten przyrost na poziomie 400% w odniesieniu do poziomu zapotrzebowania z 2000 r., natomiast zapotrzebowanie wody do produkcji energii ma wzrosnąć o 140% [Leflaive 2012]. W ostatnich stuleciach intensywny rozwój cywilizacji zorientowanej na ekonomiczny zysk, osiągany poprzez ekspansję gospodarczą i quasi-rozwój oraz szybki wzrost demograficzny, spowodował znaczne zakłócenia dwóch najważniejszych dla funkcjonowania ekosystemu Ziemi procesy - przepływ energii i obieg wody. To spowodowało istotne pogorszenie warunków wodnych we wszystkich skalach przestrzennych [Kędziora i in. 2014]. Nadmierna konsumpcja, wzrost potrzeb przemysłu oraz zmiany klimatyczne to główne przyczyny narastania deficytów wody, zagrożenia ekstremami wodnymi, czyli suszami i powodziami (szczególnie typu opadowego), które mogą powodować znaczące problemy społeczne i gospodarcze również w Polsce [Kirejczyk E. i in. 2013]. W znacznej części obszaru kraju już teraz wskazuje się poważne zagrożenia dla ekosystemów, spowodowane obniżeniem zasobów wód powierzchniowych. Obszary zagrożone deficytem ilościowym zasobów tych wód na początku lat 90. były bardzo duże, także z powodu nieracjonalnego gospodarowania wodą w regionach [Gutry- -Korycka i in. 2014]. Skutki ekonomiczne deficytów wody to przede wszystkim zakłócenia dostaw wody dla ludności, straty w produkcji rolnej, leśnej i zwierzęcej oraz w rybołówstwie, wyższe koszty produkcji żywności, kłopoty z zaopatrzeniem w wodę w przemyśle energetycznym oraz w procesach technologicznych innych gałęzi przemysłowych, niższa produkcja energii w elektrowniach wodnych, straty w dochodach z turystyki i transportu wodnego [Kędziora i in. 2014]. Z perspektywy przedsiębiorstwa wdrażanie rozwiąza... więcej»

PRZEŁOŻENIE ODRY W RAMACH BUDOWY STOPNIA WODNEGO MALCZYCE
W kwietniu tego roku na budowie stopnia wodnego Malczyce na Odrze osiągnięto kluczowy etap realizacji tej inwestycji - przełożenie rzeki na dotychczas wybudowane obiekty stopnia. W efekcie uzyskano możliwość dokończenia budowy przelewu stałego oraz wykonania pozostałych obiektów z nim związanych zlokalizowanych w dotychczasowym korycie Odry. Proces przegrodzenia zaprojektowano bardzo starannie - wszystkie jego etapy szczegółowo zaplanowano i ujęto w odrębnym projekcie wykonawczym. Projektant założył pięć głównych etapów realizacji:  Zakończenie wszystkich niezbędnych robót w istniejącym dole budowlanym (fot. 1). Likwidacja (rozbiórka) istniejących gródz budowlanych jazu klapowego, śluzy, elektrowni i pozostałych elementów stopnia.  Budowa przelewu stałego na brzegu prawym i lewym oraz rozpoczęcie wykonywania tymczasowej grodzy budowlanej poniżej przelewu stałego w postaci wpędzenia pali skrzynkowych i ubezpieczenia dna geoworkami.  Dalsze wykonywanie tymczasowej grodzy budowlanej obejmującej przetamowanie rzeki od brzegu lewego w kierunku brzegu prawego z pozostawieniem odcinka o długości 15 m.  Kontynuacja wykonywania tymczasowej grodzy budowlanej (kamiennej) - domknięcie pozostałego odcinka 15 m (rys. 1).  Wbicie ścianki szczelnej w bezpośrednim sąsiedztwie wykonanej grodzy i ostateczne ukształtowanie tymczasowej grodzy kamiennej. Dalsze szczegóły technologiczne i organiza... więcej»

Charakterystyka wieloletniej zmienności opadów na obszarach najbardziej narażonych na zjawiska ekstremalne Część II - Obszar górnej i środkowej Odry (BERNARD TWARÓG)
A rtykuł jest drugą częścią analiz regionalnych, jakie wykonano dla wybranych obszarów zlewni Wisły oraz Odry. W pierwszej części przeprowadzono analizę wieloletniej zmienności opadów na obszarze górnej Wisły. Ta praca prezentuje wyniki analiz w obszarze zmienności zjawiska opadów charakteryzowane wielkościami średnimi miesięcznymi dla zlewni górnej i środkowej Odry z okresu ponad 100 lat. Dorzecze Odry obejmuje 118 861 km2 (Ausschuss, 1896). W pierwszej systematycznej rozprawie dotyczącej Odry (Ausschuss, 1896) wydzielono: Źródła Odry, Górną Odrę, Środkową Odrę i Dolną Odrę. Górną Odrę definiuje się jako odcinek pomiędzy Olzą aż do ujścia Widawy, przy ujściu Nysy Kłodzkiej. Górna Odra dzieli się na bieg dolny i górny. Środkowa Odra obejmuje odcinek od ujścia Widawy po ujście Warty. Najnowsze opracowania MKOO (IKSO, 1999) obszar górnej Odry określają jako odcinek od źródła aż do ujścia Nysy Kłodzkiej, natomiast obszarem środkowym Odry jest cały odcinek od Nysy Kłodzkiej po ujście Warty. Dorzecze Odry górnej i środkowej zajmuje powierzchnię 53 536 km2 (Dubicki et al., 1999), wg systemu MPHP 53 467 km2. W największej części dorzecza notuje się opady pomiędzy 500 i 600 mm, na grzbietach górskich średnie opady wynoszą od 1000 do 1300 mm. Najbardziej obfity w opady jest lipiec, najmniej opadów jest w lutym. SZACOWANIE ZASOBÓW WODNYCH POD KĄTEM REGIONALNEGO PLANOWANIA Praca jest odpowiedzią na zapotrzebowanie w obszarze wiedzy o charakterystykach długotrwałych ciągów opadowych sum i średnich miesięcznych na obszarach najbardziej narażonych na zjawiska ekstremalne. Niezbędność analiz potwierdzają również dokumenty opracowywane w ramach Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu. Podkreślają konieczność dostosowania się do już zachodzących zmian klimatu poprzez przygotowanie regionalnych i lokalnych analiz zmian klimatu, stwarzających podłoże do opracowywanych scenariuszy kompensacji wpływu z... więcej»

Zastosowanie wzoru Colebrooka do obliczeń przepływów w sieci rzecznej o strukturze pierścieniowej (JACEK KURNATOWSKI)
ZARYS HISTORII WZORU COLEBROOKA Wzór Colebrooka, zwany również wzorem albo równaniem Colebrooka-White’a, należy niewątpliwie do panteonu najsłynniejszych wzorów hydraulicznych, takich jak wzory: Chézy’ego, Manninga czy też równanie Bernoulliego. Od momentu opublikowania wzór ten niezmiennie przyciąga uwagę naukowców i inżynierów zarówno swoją uniwersalnością, jak i postacią matematyczną, która sprawia niekiedy kłopoty w zastosowaniach praktycznych. Warto więc, chociażby z okazji zbliżającej się osiemdziesiątej rocznicy jego powstania, poświęcić mu nieco uwagi. Tak jak większość istotnych osiągnięć naukowych wzór Colebrooka nie powstał w "próżni badawczej" zgodnie z eurypidesowskim "deus ex machina". Jego opracowanie poprzedziły m.in. prace Henry Darcy’ego, Juliusa Weisbacha, Osborne Reynoldsa, Johna Fanninga (trochę chyba zapomnianego przez współczesne podręczniki akademickie z zakresu hydrauliki) i Ludwiga Prandtla, który sformułował teorię warstwy przyściennej i logarytmicznego rozkładu prędkości, a przede wszystkim Johanna Nikuradsego oraz Theodora von Kármána i Paula Blasiusa. Dość powszechnym zjawiskiem jest utożsamianie momentu "narodzin" wzoru Colebrooka z datą opublikowania w 1937 r. pracy [7]. Jest to pogląd błędny; w ramach tej publikacji Cyril Frank Colebrook i Cedric Masey White udowodnili jedynie konieczność uzupełnienia teorii Nikuradsego, uwzględniającej istnienie tylko dwóch reżimów ruchu - "gładkiego" i "szorstkiego", o reżim przejściowy (transitional). Colebrook opublikował samodzielnie swój wzór dwa lata później [6], ale w swojej pracy oddał należne honory swojemu współpracownikowi (i profesorowi) White’owi. Wzór Colebrooka w swojej oryginalnej postaci odnosił się do przepływu wody w kołowych przewodach zamkniętych i pozwalał na obliczenie współczynnika liniowych oporów λ będącego czynnikiem determinującym straty wysokości energii, które określa wzór Darcy&#82... więcej»

2018-4

zeszyt-5481-gospodarka-wodna-2018-4.html

 
W numerze m.in.:
Przyczyny zmian poziomu wód gruntowych na wybranych torfowiskach Słowińskiego Parku Narodowego (IZABELA CHLOST, ROMAN CIEŚLIŃSKI)
S zczególne zadanie w systemie krążenia, a zwłaszcza retencji wody, na terenie SPN mają hydrogeniczne ekosystemy lądowe, które zajmują ponad 25% jego powierzchni. Tworzą je m.in. torfowiska, których geneza nawiązuje do przemian klimatyczno- roślinnych w okresie holocenu [Tobolski 1989, Tobolski i współaut. 1997]. Ekosystemy mokradłowe, stanowiące formy przejściowe między środowiskiem wodnym a lądowym [Brinson 1993], reprezentują na terenie SPN typ torfowisk atlantyckich. Cechują się zaawansowanym stopniem degradacji, wyrażonym zaawansowanym murszeniem i mineralizacją masy torfowej, skutkujących osiadaniem całego złoża. Obserwowany proces jest rezultatem trwających ponad 200 lat intensywnych prac odwadniających, chociaż na terenie Europy zainteresowanie gospodarcze mokradłami przypada już na okres średniowiecza [Charman 2002]. Motywem prowadzonych regulacji i drenażu było przystosowanie stosunków wodnych do potrzeb rolnictwa i eksploatacji torfu. Prowadzone prace stały się czynnikiem sprawczym zmniejszenia zasobów wodnych w skali lokalnej, regionalnej i globalnej [Rijsberman 2006, Dembek i współaut. 2004]. Pietrucień (1993) oszacował ubytek masy wody z torfowisk Polski w wyniku melioracji na ok. 160 mln m³. Presja człowieka na obszary mokradłowe w SPN spowodowała, że pomimo zachowania znacznych powierzchni kompleksów torfowiskowych proces tworzenia torfu nie zachodzi na żadnym z nich. Współcześnie ich istnienie i funkcjonowanie jest ściśle uzależnione od wahań poziomu wód gruntowych. Dlatego też celem pracy jest ustalenie stanu faktycznego zmian poziomu wód gruntowych w wybranych torfowiskach parku oraz wskazanie tych uwarunkowań geograficznych, które współdecydują o ich amplitudzie. Szczególną uwagę zwrócono na wpływ zastosowanych zabiegów ochronnych na stan retencji obiektów. MATERIAŁ I METODY Główne prace polegały na wykonaniu patrolowych zdjęć hydrograficznych w celu rejestracji zmian antropogeniczny... więcej»

INFORMACJE NOWOŚCI
Podpisanie kontraktu z Międzynarodową Organizacją Dna Morskiego 12 lutego 2018 r. Ministerstwo Środowiska, reprezentujące Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, i Międzynarodowa Organizacja Dna Morskiego (MODM) podpisali kontrakt na poszukiwanie w strefie ryftu śródatlantyckiego siarczków polimetalicznych (miedzi, srebra, metali szlachetnych i pierwiastków ziem rzadkich). Ze strony polskiej podpis złożył prof. Mariusz Orion Jędrysek, wiceminister środowiska, główny geolog kraju, pełnomocnik rządu ds. polityki surowcowej państwa, natomiast z ramienia MODM - sekretarz generalny Michael Lodge. Zdaniem prof. Mariusza Oriona Jędryska podpisanie tego kontraktu włącza Polskę do elitarnego grona państw mających już działki poszukiwawcze na Oceanie Atlantyckim. Parcele poszukiwawcze na Atlantyku mają już Francja i Rosja. Obszar, który został objęty kontraktem, rozciąga się wzdłuż osi ryftu śródatlantyckiego w jego środkowej części i składa się ze 100 kwadratów o pow. 100 km kwadratowych każdy. Czas, na który przewidziany j... więcej»

FAKTY (Ewa Skupińska)
IV Forum Ochrony Środowiska Warszawa, 5-6 marca 2018 r. W warszawskim hotelu Sheraton odbyło się kolejne, IV Forum Ochrony Środowiska, organizowane przez Izbę Gospodarczą Wodociągi Polskie. Tematem przewodnim była gospodarka wodna a zmiany klimatu i odpowiedź na pytanie czy branża jest na nie gotowa. Obrady otworzyła Dorota Jakuta, prezes tej Izby, akcentując fakt, że zmiany klimatu mogą mieć olbrzymi wpływ na gospodarkę wodną - w związku z podwyższeniem temperatur o 4 stopnie czekają nas upalne lata i długotrwałe susze, a także nagłe i silne zjawiska meteorologiczne: wichury i trąby powietrzne; zmiany klimatu to zagrożenie dla zasobów wodnych, mogące prowadzić do pogorszenia jakości wody. W imieniu prezydenta Andrzeja Dudy głos zabrał Zdzisław Sokal, doradca prezydenta, odczytując list prezydenta skierowany do uczestników Forum. - Co w wodzie chlupie - dr inż. Małgorzata Bogucka-Szymalska, wicedyrektor Departamentu Gospodarki Wodnej i Żeglugi Śródlądowej w Ministerstwie Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, - Aksjologia ustawy Prawo wodne. W poszukiwaniu woli prawodawcy - prof. Bartosz Rakoczy, - Wody opadowe i roztopowe w ujęciu nowego prawa wodnego - prof. Krystian M. Ziemski z Uniwersytetu Adama Mickiewicza, - Oceny wodnoprawne a decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach - dr Sergiusz Urban z WKB Wierciński, Kwieciński, Baehr Sp.k. Drugiego dnia dyskutowano o nowelizacji ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków oraz o rozporządzeniu taryfowym. Więcej informacji na temat IV Forum Ochrony Środowiska można znaleźć na stronie internetowej Izby Gospodarczej Wodociągi Polskie. Posiedzenie Zarządu Głównego Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjnych Warszawa, 6 marca 2018 r. W siedzibie ... więcej»

Śląskie Seminarium Branży Wodociągowej (Judyta Bury)
21 lutego 2018 r. w Katowicach odbyło się zorganizowane przez Kancelarię Sadkowski i Wspólnicy, we współpracy z Regionalną Izbą Gospodarczą w Katowicach, Śląskie Seminarium Branży Wodociągowej. W wydarzeniu wzięło udział blisko trzydziestu prezesów oraz członków zarządów p... więcej»

Ubóstwo wodne w perspektywie genderowej (GRZEGORZ LIBOR)
K oncepcja ubóstwa wodnego jest stosunkowo nowa w naukach społecznych. W swych założeniach przypomina inną koncepcję, ubóstwa energetycznego. Mają one nie tylko zbliżoną etymologię, ale również łączą je kwestie metodologiczne. Zasadniczo wyróżnia się dwa podejścia do pomiaru ubóstwa wodnego - obiektywne, a także subiektywne. Podejście obiektywne opiera się na założeniu o zbyt wysokim udziale wydatków na wodę i ścieki w całkowitym dochodzie gospodarstwa domowego. Podejście subiektywne, natomiast, bazuje na odczuciach członków gospodarstw domowych dotyczących jakości dostarczanej im wody i kwestii odprowadzania ścieków. W pierwszym do wyboru mamy zasadniczo trzy możliwości: wykorzystanie 3% progu wydatkowego, wykorzystanie 3% progu wydatkowego w połączeniu ze skalą dochodową (rozwiązanie to pozwala zidentyfikować te gospodarstwa domowe, które na wydatki na wodę i ścieki przeznaczają więcej niż 3% swoich dochodów, ponieważ ich sytuacja materialna pozwala im na to) lub też posłużenie się wskaźnikiem Low Income/High Costs wykorzystywanym również w badaniach nad ubóstwem energetycznym (gospodarstwo domowe zmaga się z problemem ubóstwa wodnego, gdy jego wydatki wodno-kanalizacyjne przekraczają 60% mediany wydatków dla całej populacji). Powyższe sposoby pomiaru ubóstwa wodnego wykorzystywane są głównie w krajach rozwiniętych, w których odsetek gospodarstw domowych bez dostępu do wody jest zdecydowanie niższy aniżeli w krajach rozwijających się. W tych drugich o wiele lepszym rozwiązaniem wydaje się być zastosowanie Water Poverty Index. Przegląd literatury na ten temat jasno wskazuje na wciąż toczoną dyskusję co do kształtu i elementów, jakie indeks ten powinien uwzględniać, tak aby mógł znaleźć powszechne zastosowanie [Komnenic, Ahlers, Zaag, 2009]. Uczynienie Water Poverty Index w pełni uniwersalnym narzędziem wymaga przede wszystkim woli politycznej, o którą trudno zwłaszcza tam, gdzie problem dostępu do wody i j... więcej»

2018-3

zeszyt-5451-gospodarka-wodna-2018-3.html

 
W numerze m.in.:
FAKTY (Ewa Skupińska)
Konferencja prasowa prezesa Przemysława Dacy Warszawa, 1 lutego 2018 r. Przemysław Daca, prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego WODY POLSKIE, zaprosił dziennikarzy na swoją pierwszą konferencję prasową. - Jestem prezesem od 17 stycznia. Gospodarka wodna była niedofinansowana, dysfunkcyjna; byliśmy zobligowani do wdrożenia dyrektyw unijnych - stąd konieczne było zreformowanie tego działu administracji. Zespolenie administracji rządowej i samorządowej to bardzo trudne zadanie, wymagające czasu. Minister właściwy ds. gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej przejął dział gospodarka wodna. Jest to bardzo dobra decyzja - wszystko będzie w jednych rękach - powiedział m.in. Przemysław Daca. Prezes przedstawił sytuację organizacyjną WÓD POLSKICH. W firmie pracuje ok. 5400 pracowników. Pracownicy RZGW i KZGW przeszli automatycznie do WÓD POLSKICH; bardziej skomplikowany jest proces przechodzenia pracowników samorządowych (ok. 2500 osób). Dyrektorzy RZGW prowadzą indywidualne rozmowy ze wszystkimi pracownikami. Zmieniła się struktura - powstały nowe RZGW (w Białymstoku, Bydgoszczy, Lublinie i Rzeszowie). Bilans jest taki, że w niektórych RZGW jest przerost zatrudnienia, w innych (nowych) jest za mało pracowników; część pracowników będzie obsługiwać kilka jednostek. WODY POLSKIE będą analizować zatrudnienie, prowadzić restrukturyzację. W wielu miejscach są problemy z majątkiem, budynkami - współpraca z samorządami jest dość trudna. Dla pracowników bardzo istotna jest kwestia wynagrodzeń, a płace są bardzo niskie. - Jesteśmy Państwowym Gospodarstwem Wodnym WODY POLSKIE z dużym potencjałem - chciałbym zadeklarować, że z biegiem czasu będziemy część środków przeznaczać na poprawę warunków płacowych pracowników. To będzie dla mnie priorytetem, ale też będzie wymagać czasu - stwierdził prezes. W części drugiej spotkania Mateusz... więcej»

Przebieg procesu sedymentacji w czaszy zbiornika włocławskiego w latach 1970–2015 (JERZY MROZIŃSKI, JAKUB PAWULA)
S topień wodny Włocławek wybudowano w latach 1962-1970 jako jeden ze stopni projektowanej wówczas Kaskady Dolnej Wisły. Zlokalizowany jest w kilometrze 674,8 Wisły, powyżej Włocławka. W wyniku spiętrzenia wody do rzędnej 57,30 m n.p.m. powstał zbiornik wodny sięgający cofką powyżej Płocka. Prawa strona zbiornika jest ograniczona wysokim brzegiem, a lewa zaporą boczną długości 12,5 km. W środkowej części, na długości ok. 20 km, zbiornik jest oparty o naturalny brzeg, a w strefie cofkowej w dwustronnym obwałowaniu. Podstawowe parametry zbiornika: □ długość 60 km; □ szerokość średnia ok. 1,6 km; □ szerokość maksymalna 3,0 km; □ głębokość średnia 5,5 m; □ głębokość maksymalna 15,0 m; □ powierzchnia ok. 70,4 km2; □ całkowita pojemność wyjściowa 387,2 mln m3; □ grubość warstwy użytkowej 0,8 m; □ pojemność warstwy użytkowej 52,7 mln m3. Z chwilą rozpoczęcia użytkowania stopnia i zbiornika Włocławek podjęto m.in. badania zamulania zbiornika poprzedzone założeniem bazy przekrojów i wykonaniem pomiaru wyjściowego. Prace - na zlecenie Instytutu Gospodarki Wodnej - prowadził w 1970 r. "Hydroprojekt" - Włocławek i Bydgoskie Przedsiębiorstwo Miernicze. W ramach tego projektu na długości 57 km zastabilizowano i przesondowano 81 przekrojów poprzecznych. W latach 1970-2015 w ramach badań oraz doraźnych potrzeb wynikających ze stanu czaszy zbiornika zrealizowano pomiary w przekrojach poprzecznych (tab. I). W obszarze zbiornika na określonych odcinkach wykonywano również przekroje zagęszczające (co 50 m), ale pomiary te były związane z robotami bagrowniczymi prowadzonymi w latach 1973-1986. METODYKA PRAC POMIAROWYCH W ciągu całego okresu prowadzenia badań metodyka pomiarów ulegała zasadniczym zmianom wynikającym z zastosowania nowego sprzętu sondażowego i nawigacyjnego. Pierwsze pomiary wykonywano z zastosowaniem echosondy Tabela I. Sondowania wykonane w czaszy zbiorni... więcej»

Chiny Projekt największej elektrowni wodnej na świecie (ŁUKASZ CHUDY)
Chiny planują wybudowanie największej na świecie elektrowni wodnej w rejonie największego i najgłębszego na świecie kanionu rzeki Yarlung Zangpo, czyli Brahmaputry. Projekt, opracowany w dwóch wariantach, przewiduje wybudowanie ... więcej»

Wisła - niewykorzystana droga wodna
B ędąca największą rzeką w kraju Wisła od dziesięcioleci przynosi kolejnym rządom niegasnące problemy wynikające z jej uregulowania, utrzymania i należytego wykorzystania zarówno pod kątem żeglugi śródlądowej, hydroenergetyki, retencji, melioracji, turystyki, jak i rozwoju gospodarczego regionów nad nią położonych - przy poszanowaniu walorów środowiska naturalnego. To co stało się z Wisłą, może dostrzec każdy, udając się nad jej brzeg, z trudem szukając pływających po niej jakichkolwiek jednostek. Sprawa jednak nie jest problemem tylko współczesnym, gdyż właściwe utrzymanie drogi wodnej i jej pełne wykorzystanie było kwestią sporną już pięćset, dwieście czy sto lat temu. W artykule przedstawiamy w formie porównawczej problem użeglownienia Wisły oraz jej wykorzystania gospodarczego. Był to temat niekończących się działań, polemik i dyskusji naszych przodków, a problematyka była często poruszana na łamach prasy codziennej. Jak możemy dostrzec, sytuacja na drogach wodnych nie przedstawiała się korzystnie. "Polska ma doskonałe warunki przyrodzone do korzystania z żeglugi wewnętrznej. Niestety korzystamy z niej bardzo mało. Zaledwie 1 proc. przewozów załatwia się drogami wodnymi." ("Gazeta Gdańska", 1937, nr 93). Redaktor "Gazety Gdańskiej", pisząc artykuł "Rozbudowa naszych dróg wodnych" w 1937 r., nie przypuszczał z pewnością, że sytuacja ta nie zmieni się za 80 lat, a wręcz przeciwnie, znacznie się jeszcze pogorszy, zaś żegluga śródlądowa będzie odgrywać jeszcze mniejsze znaczenie w dynamicznie wzrastającym obrocie masy towarowej. W najgorszych snach nie zakładał także, że problematyka ta tak bardzo, a nawet irracjonalnie, "przesunie się" z obszaru uwarunkowań hydrologicznych, hydrotechnicznych, przestrzennych, logistycznych i finansowych, na problematykę środowiskową i to w jej najbardziej radykalnym wydaniu "ekoterrorystycznym". "Problem regulacji Wisły, natomiast, pozostaje nadal nierozwi... więcej»

Wpływ regulacji prawnych na rozwój technologii oczyszczania ścieków i zagospodarowania osadów - narodziny nowoczesnej ochrony wód w Europie i USA (MAREK GROMIEC)
P rawo wodne w wielu państwach, będące podstawowym instrumentem polityki państwa w gospodarce wodnej, spełnia również liczne funkcje w dziedzinie ochrony wód przed zanieczyszczeniami, a w wielu wypadkach również funkcję kreowania i wdrażania postępu techniczno- -technologicznego oraz innowacyjnych rozwiązań, szczególnie w oczyszczaniu ścieków i przeróbce osadów ściekowych. Należy przypomnieć, że dopiero w połowie XVIII wieku w Europie zdano sobie sprawę ze skutków nieoczyszczania lub niewłaściwego oczyszczania ścieków i ich wpływów na zaopatrzenie ludności w wodę, wywołujących wiele chorób i epidemii związanych z wodą. Spowodowało to znaczy wzrost zainteresowania oczyszczaniem ścieków w wielu państwach, w których zaczęły pojawiać się różne metody ich oczyszczania. W tym czasie, pod względem rozwiązań instytucjonalnych i prawnych związanych z ochroną wód, zaczęła przewodzić Anglia, gdzie już w 1865 r. powołano Królewską Komisję ds. Zanieczyszczenia Rzek, następnie reaktywowaną w 1874 r. W wyniku działalności tej komisji, w 1876 r., wydano Akt Zapobiegania Zanieczyszczeniu Rzek, w którym niestety nie zaproponowano rozwiązań technicznych uniemożliwiających dalszą degradację wód. Dlatego w 1898 r. powołano Królewską Komisję ds. Unieszkodliwiania Ścieków Komunalnych, która w 1908 r. nie tylko zarekomendowała test BZT5 (5-dobowego biologicznego zapotrzebowania tlenu) do praktycznego stosowania, ale również w 1912 r. przyjęła znane standardy jakości odpływu ścieków (30 : 20 + pełna nitryfikacja). Wprowadzenie w życie powyższych standardów wymagało zastosowania nowych rozwiązań technologicznych do oczyszczania ścieków i w Anglii, i w różnych państwach, w tym w USA. Należy dodać, że w USA, przyjęto standardy dla wody do picia w 1912 r. Na tym tle interesująca jest historia rozwoju jednej z głównych metod biologicznego oczyszczania ścieków - metody osadu czynnego [20]. W Europie jednym z inicjatorów badań nad oczyszcz... więcej»

2018-2

zeszyt-5412-gospodarka-wodna-2018-2.html

 
W numerze m.in.:
INFORMACJE - NOWOŚCI
Rejs po Wiśle z każdego miejsca na Ziemi Za pomocą technologii Google Street View każdy będzie mógł odbyć wirtualny rejs Wisłą na Mapach Google. By podziwiać piękno Królowej Polskich Rzek, wystarczy wejść na stronę rejswisla.wwf.pl. Przez 15 letnich dni 2017 r., zespół Fundacji WWF Polska sfotografował za pomocą specjalnego urządzenia Google Trekker blisko 300 km Wisły na jej pięciu wyjątkowych odcinkach. Przedsięwzięcie to jest ukoronowaniem Roku Rzeki Wisły 2017 i kolejnej edycji największej, ekologicznej akcji na świecie - Godzina dla Ziemi WWF; w minionym roku w Polsce była ona poświęcona właśnie Królowej Polskich Rzek. Google Street View stanowi bardzo popularną wśród internautów na całym świecie dodatkową funkcję Map Go... więcej»

FAKTY (Ewa Skupińska)
Powstał nowy podmiot - Państwowe Gospodarstwo Wodne WODY POLSKIE Warszawa, 1 stycznia 2018 r. Na podstawie ustawy Prawo wodne 1 stycznia 2018 r. powstał nowy podmiot w zarządzaniu gospodarką wodną - Państwowe Gospodarstwo Wodne WODY POLSKIE. Organizacja integruje działania dotychczas funkcjonujących regionalnych zarządów gospodarki wodnej oraz wojewódzkich zarządów melioracji i urządzeń wodnych, a więc łączy struktury rządowe z samorządowymi. W skład WÓD POLSKICH weszły: - Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej, - 11 regionalnych zarządów gospodarki wodnej, - 50 zarządów zlewni, - 330 nadzorów wodnych. Na wszystkich szczeblach WÓD POLSKICH działają trzy piony merytoryczne: - ochrony przed powodzią i suszą, - usług wodnych, - zarządzania środowiskiem wodnym. WODY POLSKIE rozpoczęły działalność 2 stycznia 2018 r.; są państwową osobą prawną jako podmiot właściwy w sprawach gospodarowania wodami. Redakcja "Gospodarki Wodnej" - na zlecenie Państwowego Gospodarstwa Wodnego WODY POLSKIE - przygotowała specjalny numer poświęcony temu podmiotowi (nr 1/2018). Minister Jan Szyszko powołał wiceprezesów WÓD POLSKICH Warszawa, 2 stycznia 2018 r. Minister Jan Szyszko powołał trzech wiceprezesów Państwowego Gospodarstwa Wodnego WODY POLSKIE: Iwonę Kozę - pełniącą obowiązki prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, Roberta Kęsego - pełniącego obowiązki wiceprezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej i Mateusza Balcerowicza - dotychczas dyrektora Departamentu Zasobów Wodnych w Ministerstwie Środowiska. Akty nominacyjn... więcej»

Wspomnienie pośmiertne Jan Kulczyk 1944-2017 (Jan Winter)
3 stycznia 2018 r. na wrocławskim cmentarzu na Ołtaszynie pożegnaliśmy prof. dr. hab. inż. Jana Kulczyka, wspaniałego Człowieka, wybitnego Naukowca, Przyjaciela, Wykładowcę i Wychowawcę wielu roczników studentów. Człowieka wielkiej skromności i pracowitości. Męża, ojca, dziadka. Zmarł 28 grudnia 2017 r. po długotrwałej walce z ciężką chorobą, będąc do ostatniej chwili bardzo aktywnym. Urodził się 11 lutego 1944 r. w m. Duliby na południowo-wschodnich kresach II Rzeczypospolitej. Wkrótce po urodzeniu, wiosną, wraz z rodziną wywiezioną na przymusowe roboty, trafił do Niemiec, a po zakończeniu działań wojennych zamieszkał we Wrocławiu. Tutaj ukończył w 1957 r. szkołę podstawową, a w 1962 r. Technikum Mechaniczne, po ukończeniu którego rozpoczął studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Wrocławskiej. Ukończył je w 1968 r. Od 1 kwietnia tego samego roku został zatrudniony jako pracownik naukowo-dydaktyczny Instytutu Konstrukcji i Eksploatacji Maszyn Politechniki Wrocławskiej, uczelni, w której pracował do ostatnich chwil swojego życia. W październiku 1976 r. obronił pracę doktorską pt. "Strumień nadążający statków śródlądowych".... więcej»

ROK RZEKI WISŁY 2017 (WOJCIECH MAJEWSKI)
22 czerwca 2016 r. Sejm Rzeczypospolitej Polski przyjął uchwałę o ustanowieniu 2017 r. ROKIEM RZEKI WISŁY. Decyzja ta wynikała z tego, że 550 lat temu, tj. w 1467 r., został zawarty Pokój Toruński między Zakonem Krzyżackim a Polską. Na mocy tego traktatu cała Wisła od źródeł do ujścia znalazła się pod panowaniem Polski, znosząc wszelkie ograniczenia w żegludze na Wiśle. Od tego momentu zaczął się 300-letni okres gospodarczej świetności Wisły. Od zarania dziejów Polski Wisła stanowiła niezwykle istotną oś gospodarczą kraju, pełniła również ważną rolę kulturową, a często również funkcję obronną. W tym czasie Wisła była najbardziej wykorzystywaną rzeką Europy do celów żeglugi śródlądowej, wyprzedzając pod tym względem takie rzeki, jak: Ren, Dunaj, Rodan czy Sekwanę. Rocznie, mimo prymitywnych środków transportu wodnego, Wisłą przepływało prawie ćwierć miliona ton surowców i towarów między dorzeczem Wisły a portem Gdańsk, który stanowił nasze okno na świat. Dzięki temu nastąpił istotny rozwój gospodarczy całego regionu będącego pod wpływem Wisły i jej dorzecza aż do 1772 r., kiedy nastąpił pierwszy rozbiór Polski. Wisła została wtedy podzielona między trzech zaborców, którzy mieli różne poglądy na temat wykorzystania Wisły, a ponadto nie zależało im na jej rozwoju. Po pierwszej wojnie światowej cała Wisła znalazła się w granicach Polski i rząd widział celowość jej gospodarczego wykorzystania. Niestety krótki okres międzywojenny i zniszczony zaborami kraj nie pozwoliły na realizację proponowanych planów. Po drugiej wojnie światowej, w nowym układzie geograficznym kraju, centralne położenie Wisły stanowiło bardzo istotną możliwość gospodarczego wykorzystania rzeki w przyszłości. Obecnie nie tylko cała Wisła znajduje się w granicach Polski, ale również 87% jej dorzecza, co jest bardzo ważnym aspektem przyszłości Wisły. Od momentu zakończenia drugiej wojny światowej, niezależnie od panujących rządów, Wisła nie docze... więcej»

Ocena przepustowości Wrocławskiego Węzła Wodnego przed i po modernizacji (ROBERT BANASIAK)
P o katastrofalnej powodzi w dorzeczu Odry w 1997 r. podjęto szeroko zakrojone działania, aby zwiększyć bezpieczeństwo powodziowe zwłaszcza w górnej i środkowej części dorzecza i doliny Odry, jako obszarów o wysokim ryzyku powodziowym. Opracowano strategie, plany i programy działań, przyjęto inwestycje, które już zostały zrealizowane lub są w trakcie realizacji. Wrocław, będąc dotkliwie doświadczony katastrofalną powodzią w 1997 r., stał się tutaj strategicznym obszarem chronionym. Modernizacja Wrocławskiego Węzła Wodnego (WWW) jest jedną z kluczowych części (Komponent B) kompleksowego Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej Dorzecza Odry (POPDO). W zakresie technicznym na modernizację WWW złożyły się następujące działania: modernizacja obwałowań Odry (Komponent B1), modernizacja koryt i kanałów Odry (Komponent B2) oraz przebudowa kanału ulgi Odra-Widawa i przystosowanie doliny Widawy do przeprowadzania większej części wód powodziowych z Odry (Komponent B3) [11, 12]. W tym zakresie dokonano już modernizacji ponad 54,6 km wałów odrzańskich oraz wybudowano 5,685 km nowych wałów. Jeśli chodzi o komponent B2, inwestycje objęły następujące zadania: □ modernizacja i udrożnienie Kanału Powodziowego wraz z międzywalem na odcinku od dolnego stanowiska jazu Bartoszowice do ujścia do Starej Odry, w tym zwiększenie przepustowości mostów Chrobrego i Jagiellońskiego; □ udrożnienie starej Odry od dolnego stanowiska jazu Psie Pole do mostów kolejowych Poznańskich (w tym zwiększenie przepustowości mostów i rozbudowa jazu Różanka); □ przystosowanie Kanału Miejskiego do przepuszczania wód powodziowych; □ modernizacja jazu Wrocław I; □ modernizacja bulwarów Odry Śródmiejskiej; □ przebudowa koryta Odry na odcinku od mostów kolejowych Poznańskich do ujścia Widawy; □ przystosowanie śluz stopnia Rędzin do przeprowadzania wielkich wód. W ramach Komponentu (B3) na kanale łączącym Odrę z Widawą... więcej»

2018-1

zeszyt-5390-gospodarka-wodna-2018-1.html

 
W numerze m.in.:
SKĄD POLSKA HYDROTECHNIKA? W stulecie Wydziału Inżynierii Wodnej Politechniki Warszawskiej 1917-2017 (ZBIGNIEW KLEDYŃSKI)
W październiku 2017 r. minęło 100 lat od powstania w Politechnice Warszawskiej Wydziału Inżynierii Wodnej (WIW) - fot. 1. Spadkobiercą tradycji WIW jest Wydział Instalacji Budowlanych, Hydrotechniki i Inżynierii Środowiska tej Uczelni [1]. Ten piękny jubileusz skłania nie tylko do studiowania historii Wydziału, ale także pytań o genezę jego powstania. Stąd pytanie zawarte w tytule tego tekstu: skąd polska hydrotechnika? Formalnie rzecz ujmując, gdy Politechnika Warszawska wznawiała swoją działalność w 1915 r. pod tą nazwą i z polskim już językiem wykładowym, były w niej cztery wydziały: Inżynierii Budowlanej i Rolnej, Architektury, Chemii oraz Budowy Maszyn i Elektrotechniki. W następnym roku akademickim wyodrębniono samodzielny Wydział Inżynierii Rolnej, ale przetrwał tylko rok i w jego miejsce, ale z gruntownie zmienionym profilem działalności dydaktycznej, powstał właśnie Wydział Inżynierii Wodnej. Pierwszym jego dziekanem został prof. Antoni Ponikowski - geodeta (jak wówczas mówiono - mierniczy), późniejszy wielokrotny minister i premier rządu II RP, rektor Politechniki Warszawskiej. W Instytucie Politechnicznym (1898-1915), bezpośrednim poprzedniku Politechniki Warszawskiej, nie było tradycji, ani potencjału dydaktycznego do uprawiania inżynierii wodnej (budownictwa wodnego). Skąd więc ten potencjał, tak szybko i efektywnie zgromadzony w Politechnice? Można powiedzieć, że badania w tym zakresie są jak poszukiwania genealogiczne, ponieważ dotyczą przodków i genów, to jest w tym wypadku: kadry akademickiej i programów kształcenia. Są to dwa fundamentalne czynniki oddziałujące na przyszłych absolwentów. Od dziesiątków lat w sali Rady Wydziału, kolejno: Budownictwa Wodnego (1950-1960), Inżynierii Sanitarnej i Wodnej (1960-1993),Inżynierii Środowiska (1993-2015), a teraz Instalacji Budowlanych, Hydrotechniki i Inżynierii Środowiska (od 2016 r.) wiszą intrygujące portrety (fot. 2). Jak głosi ustny przekaz, ufundowa... więcej»

90. WEFTEC Chicago, Illinois (USA) - 30 września-4 października 2017 r. (Marek Gromiec)
WEFTEC 2017 - światowa impreza wodna Federacji Środowiska Wodnego (ang. Water Environment Federation - WEF), obejmująca konferencję i targi techniczne, odbyła się w Chicago. WEF jest globalną organizacją "not-for-profit", z siedzibą w Aleksandrii, VA, w Stanach Zjednoczonych; jej głównym celem jest szkolenie profesjonalistów w zakresie jakości wody od ochrony wód. Została utworzona w 1928 r. jako Federacja Stowarzyszeń Oczyszczalni Ścieków, ale w 1950 r. zmieniła nazwę na Federację Stowarzyszeń Zanieczyszczeń Komunalnych i Przemysłowych, a następnie w 1960 r. n... więcej»

Nowe prawo wodne - podstawowe tezy (MARIUSZ GAJDA)
N owe prawo wodne, uchwalone w lipcu 2017 r., powstało jako projekt rządowy ustawy, mający na celu wykonanie prawa Unii Europejskiej. Ustawa dotyczy m.in. powołania nowej jednostki - państwowej osoby prawnej Wody Polskie, której zadaniem będzie przejrzyste finansowanie inwestycji w gospodarce wodnej, jak również sprawne pozyskiwanie środków finansowych na te inwestycje, w tym środków pozabudżetowych oraz uregulowania kwestii administrowania wodami, w tym władztwo nad przypisanymi jednostkom administracyjnym wodami sprawowane w imieniu Skarbu Państwa. TRANSFORMACJA USTROJOWA I D OSTOSOWANIE DO PRAWA UE Przed omówieniem najważniejszych regulacji nowego prawa wodnego warto przypomnieć kluczowe daty w historii polskiego prawodawstwa w tym zakresie: □ pierwsze prawo wodne w II RP - 1922 r. □ ostatnie prawo wodne w PRL - 1974 r. □ pierwsze prawo wodne w III RP - 2001 r. - nie obejmowało wszystkich zagadnień dotyczących reformy ustrojowej - m.in. brak systemu finansowania, przejrzystych instrumentów finansowych, rozproszenie kompetencji. □ wielokrotne nowelizacje związane z prawem unijnym. Wspólnotowa polityka wodna, o czym stanowi Ramowa Dyrektywa Wodna, wymaga przejrzystych, efektywnych i spójnych ram legislacyjnych, co oznacza, że w krajowym porządku prawnym powinny obowiązywać regulacje zmierzające do pełnego i racjonalnego spełnienia prawa europejskiego w gospodarce wodnej. Wprowadzana nową ustawą - Prawo wodne reforma gospodarki wodnej zmierza więc do wprowadzenia instrumentów zapewniających osiągnięcie celu Ramowej Dyrektywy Wodnej, jakim jest pełna realizacja zlewniowej polityki gospodarowania wodami spełniającej kryteria funkcjonalności i bez... więcej»

INFORMACJE - NOWOŚCI
Laboratorium Militarnych Systemów Informacji Przestrzennej Pod koniec października 2017 r., w Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni, otwarto laboratorium Militarnych Systemów Informacji Przestrzennej. Za pomocą trzech dronów zaopatrzonych w kamery o wysokiej rozdzielczości oraz specjalistycznemu oprogramowaniu studenci będą mogli nauczyć się jak zobrazować teren w 3D, stworzyć specjalistyczne mapy, a nawet dokonać pomiaru danego terenu. Zajęcia prowadzone w nowo otwartym obiekcie będą związane ze zbieraniem, przetwarzaniem, analizowaniem, wizualizacją oraz udostępnianiem danych przestrzennych. Z laboratorium będą korzystać przede wszystkim studenci Wydziału Nawigacji i Uzbrojenia Okrętowego. W pracowni znajdują się stanowiska dla wykładowcy i instruktora oraz 12 stanowisk studenckich, z których każde jest przeznaczone dla dwóch osób. Stanowiska wyposażono m.in. w oprogramowanie fotogrametryczne "PIX4D", które pozwala zamienić zdjęcia... więcej»

Wody Polskie organem regulującym ceny usług wodociągowo-kanalizacyjnych (DANIEL KOCIOŁEK)
N ie ulega żadnej wątpliwości, że jednym z najważniejszych zadań gmin jest zaopatrzenie ludności w wodę oraz odprowadzanie ścieków. Funkcjonujące do niedawna zasady nadzorowania tych, wykonywanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, zadań nie były wystarczająco efektywne. Ustawodawca zdecydował, że ze względu na ochronę interesów ludności, zostanie opracowany model niezależnego zatwierdzania taryf za dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków. Zgodnie z nowelizacją ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (dalej ustawy ZZWZOŚ), organem regulacyjnym jest dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej (RZGW) Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (PGWWP). PRZYCZYNY UTWORZENIA NOWEGO ORGANU REGULACYJNEGO Do 11 grudnia ubiegłego roku, czyli do momentu wejścia w życie wspomnianej nowel... więcej»

Redakcja:
ul. Ratuszowa 11, pok. 718
03-450 Warszawa
tel.: (0 22) 619 20 15
e-mail: gospodarkawodna@sigma-not.pl
www: http://gospodarkawodna.net/

Czasopisma Wydawnictwa SIGMA-NOT można zaprenumerować w jednym z następujących wariantów: 

· Prenumerata roczna, półroczna i kwartalna czasopism w wersji papierowej,

· Prenumerata roczna w wersji PLUS (wersja papierowa i dostęp do Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl w ramach zaprenumerowanego tytułu),

· Prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych),

· Prenumerata ciągła w wersji PLUS – z 10% rabatem na każdy zaprenumerowany tytuł uzyskiwanym po podpisaniu umowy z Wydawnictwem SIGMA-NOT, przedłużanej automatycznie z roku na rok aż do momentu złożenia rezygnacji,

· Prenumerata zagraniczna – wysyłka czasopisma za granicę za dopłatą 100% do ceny prenumeraty krajowej.

 

Cennik prenumeraty 30 tytułów Wydawnictwa SIGMA-NOT (2015 rok)

 

Prenumeratę można zamówić bezpośrednio w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT:

telefonicznie: (22) 840 30 86 lub 840 35 89 lub faksem: (22) 891 13 74, 840 35 89, 840 59 49

mailem: prenumerata@sigma-not.pl lub na stronie: www.sigma-not.pl

listownie: Zakład Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o., ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa

oraz dokonując wpłaty na konto Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o.:
ul. Ratuszowa 11, 00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004,
nr konta 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577

 

Ogólne warunki prenumeraty czasopism fachowych Wydawnictwa SIGMA-NOT

 

Prenumeratorzy, którzy mają wykupioną prenumeratę u innego kolportera, mogą dokupić dostęp do Portalu w cenie 90 zł (netto) na rok, po przedstawieniu dowodu wpłaty na prenumeratę. Należy go przesłać do Zakładu Kolportażu wraz z zamówieniem na dostęp do Portalu Informacji Technicznej: mailem: kolportaz@sigma-not.pl lub faksem 22 891 13 74 

 

Informacja

Jeżeli zamawiana prenumerata, obejmuje numery na przełomie roku 2015/2016, to otrzymają Państwo dwie faktury. Jedna faktura na numery z 2015 roku, natomiast druga na numery z 2016 roku wg cennika na 2015 rok.

Formularze zamówienia na prenumeratę czasopism Wydawnictwa SIGMA-NOT dostępne są  na stronach poszczególnych tytułów, a formularz zbiorczy (umożliwiający zaprenumerowanie od razu kilku tytułów) – po kliknięciu w pole poniżej. 

·  FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA WYDAWNICTWA SIGMA-NOT

 

Prenumerata ciągła

Ta oferta, wprowadzona została z myślą o Państwa wygodzie, to tak zwana Prenumerata ciągła w wersji PLUS. Państwo zamawiacie nasze czasopisma tylko raz, a prenumerata przedłużana jest przez nas automatycznie z roku na rok, aż do momentu złożenia przez Państwa rezygnacji. Korzystając z tej oferty, nie musicie Państwo pamiętać pod koniec każdego roku o odnowieniu prenumeraty na rok następny, a ponadto Wydawnictwo SIGMA-NOT udzieli Państwu 10% bonifikaty na prenumerowane tytuły oraz na dostęp do Portalu Informacji Technicznej.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA Prenumeraty Ciągłej (plik .pdf)

 

Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach), do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT, ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa.

 

Czasopisma innych wydawców można zaprenumerować w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT w wariantach

· prenumerata roczna w wersji papierowej,

· prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA INNYCH WYDAWCÓW

Wydawnictwo SIGMA-NOT proponuje Państwu usługi w zakresie publikacji reklam, ogłoszeń lub artykułów sponsorowanych na łamach wszystkich wydawanych przez siebie czasopism. Nie ograniczamy jednak naszych usług do jedynie papierowej formy. Oferujemy Państwu również możliwość emisji na naszym Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl oraz stronach redakcyjnych poszczególnych tytułów. Służymy pomocą edytorską przy tworzeniu materiałów promocyjnych.

Pozostajemy do Państwa dyspozycji i chętnie odpowiemy na wszystkie pytania.

KONTAKT:

Dział Reklamy i Marketingu
ul. Ratuszowa 11
00-950 Warszawa skr. poczt. 1004
tel./faks: 22 827 43 65 
e-mail: reklama@sigma-not.pl

Pliki do pobrania:

Druk zamówienia wraz z warunkami zamieszczania reklam.

Cennik ogłoszeń i reklam kolorowych oraz czarno-białych w czasopismach Wydawnictwa

Cennik e-reklam na stronach Portalu Informacji Technicznej

Warunki techniczne umieszczania e-reklamy na stronach Portalu Informacji Technicznej

Wydawnictwo SIGMA-NOT, należące do Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych - Naczelnej Organizacji Technicznej, to największy polski wydawca prasy fachowej o ukierunkowaniu technicznym. Jako zorganizowana oficyna działa od 1949 r., a najstarszy wydawany tytuł - „Przegląd Techniczny” - liczy sobie 150 lat.

W portfolio Wydawnictwa SIGMA-NOT znajdują się obecnie 32 unikalne tytuły prasy fachowej. Czasopisma te działają na wielu płaszczyznach i są skierowane do wszystkich zainteresowanych tematami naukowo-technicznymi zarówno zawodowo, jak i czysto hobbystycznie, poszerzając ich kulturę techniczną. Czyta je miesięcznie ponad 200 tys. osób, które mogą w nich odnaleźć interesujące ich artykuły o nowinkach technicznych, najświeższych osiągnięciach naukowych, popularnych problemach w danej dziedzinie, a także analizy rynku, komentarze do bieżących wydarzeń gospodarczych oraz relacje z imprez i konferencji naukowo-technicznych.

Ofertę Wydawnictwa poszerzają publikacje książkowe; obecnie w sprzedaży jest pozycja książkowa „22 zadania służby BHP – standardy działania” autorstwa Lesława Zielińskiego oraz "ADR, REACH, CLP Niebezpieczne Chemikalia Poradnik" Bolesława Hancyka.

Poza czasopismami i książkami, nieprzerwanie od 1952 r. SIGMA-NOT wydaje również „Terminarz Technika” – wygodny kalendarz, zawierający - poza kalendarium - podstawowe informacje techniczne, świetnie znany już trzem pokoleniom polskich inżynierów.

Wszystkie artykuły opublikowane w czasopismach SIGMA-NOT począwszy od 2004 roku dostępne są także w wersji elektronicznej na Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl, który przeglądają Państwo w tej chwili. Każdy artykuł można kupić poprzez sms, e-płatności, lub posługując się tradycyjnym przelewem, a także w ramach dostępu do „Wirtualnej Czytelni”. Prenumeratorzy czasopism w wersji PLUS mogą korzystać za pośrednictwem „Wirtualnej Czytelni” z bazy artykułów zaprenumerowanego tytułu bez ograniczeń.

Wydawnictwo SIGMA-NOT ma w swoich strukturach Drukarnię oraz Zakład Kolportażu, które świadczą także usługi klientom zewnętrznym.

Zapraszamy do lektury i współpracy!

Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA-NOT Sp. z o.o.
ul. Ratuszowa 11 tel.: 22 818 09 18, 22 818 98 32
00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004 e-mail: sekretariat@sigma-not.pl

Kontakt w sprawie zakupów internetowych - tel. 601318457, sigmanot@gmail.com

NIP: 524-030-35-01
Numer KRS: 0000069968
REGON: 001408973
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy
Numer konta bankowego: Bank PKO BP 86 1020 1042 0000 8102 0010 2582
Numer konta bankowego dla prenumeraty: Bank PKO BP 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577