• Jubileusz

    Gospodarka Wodna

    Jesienią 1935 roku ukazał się pierwszy numer miesięcznika Gospodarka Wodna, czasopisma Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjnych (SITWM)

  • O czasopiśmie

    Gospodarka Wodna

    Szeroko rozumiana problematyka gospodarki wodnej, łącznie z ochroną środowiska. Zagadnienia hydrologii, hydrauliki, hydrogeologii..

  • Aktualności

    Światowy Dzień Wody

    Światowy Dzień Wody (World Water Day) obchodzimy w tym roku już po raz 21. Tym razem hasłem jest zrównoważony rozwój w odniesieniu do środowiska wodnego.

  • Aktualności

    120-lecie Przekopu Wisły

    Budowa Przekopu Wisły zaczęła się w gminie Cedry Wielkie – powiedział wójt Janusz Goliński na uroczystości odsłonięcia kamienia...

  • Aktualności

    Północna Brama Warszawy

    Projekt „Studium możliwości wykonania progu stabilizacyjnego poziomu wody w Wiśle na odcinku Warszawy...

  • O Gospadarce Wodnej
  • Światowy Dzień Wody
  • 120-lecie Przekopu Wisły
  • Północna Brama Warszawy

2019-6

zeszyt-5898-gospodarka-wodna-2019-6.html

 
W numerze m.in.:
Geneza i przebieg największej powodzi na Narwi (MIECZYSŁAW DĄBROWSKI)
SYTUACJA HYDROMETEOROLOGICZNA W DORZECZU Charakteryzując sytuację hydrometeorologiczną okresu przed formowaniem się wezbrania należy sięgnąć do lata 1978 roku. Podstawowe charakterystyki meteorologiczne przedstawiono w tab. I. Okres lata 1978 r. można określić jako chłodny - temperatury średnie w najcieplejszych miesiącach roku (lipiec, sierpień) przekraczały zaledwie 15oC. Opady nie były intensywne (sumy miesięczne wahały się w granicach od 70 do 100 mm), ale były równomiernie rozłożone w czasie. Liczba dni ze znaczącym opadem większym od 1 mm wahała się od 10 do 17 [2]. Powodowało to intensywne nasycanie gruntu i wysoki poziom zwierciadła wód podziemnych (rys. 1). W dorzeczu Narwi odnotowano najwyższe obserwowane stany wód gruntowych na 41 stacjach pomiarowych [1, 2]. Na stacjach poziom wody był znacznie wyższy od średnich z wielolecia (rys. 1). W listopadzie opady były już mniejsze (20,5 mm) i zaczęły pojawiać się przymrozki. W grudniu temperatura średnia wynosiła już -7,4 o C i wierzchnia warstwa gruntu została zmrożona. Na takim podkładzie zaczęła pojawiać się pokrywa śnieżna [2]. Od stycznia do marca 1979 r. panowały temperatury ujemne (tab. II). Tabela II. Elementy klimatu w okresie poprzedzającym wezbranie 1979 r. (stacja Białystok) Miesiąc Temperatura średnia oC Opad Liczba dni z opadem >1 mm styczeń -7,7 61,6 10 luty -7,4 17,7 6 marzec -0,1 48,2 13 Tabela I. Wybrane elementy klimatu w okresie VI-X 1978 r. (stacja Białystok) Miesiąc Temperatura średnia ( oC) Opad (mm) Liczba dni z opadem >1 mm czerwiec 14,1 102,3 15 lipiec 15,4 73,0 10 Sierpień 15,1 90,5 14 wrzesień 10,2 77,4 17 październik 7,0 71,5 15 Rys. 1. Stacje pomiaru wód gruntowych na których odnotowano maksymalny obserwowany poziom zwierciadła (kolorem czerwonym pokazano wysokość zwierciadła ponad stan średni, w cm) 30 GOSPODARKA WODNA 6/2019 RÓŻNE W st... więcej»

Analiza możliwości wykorzystania potencjału energetycznego strumienia ścieków w układzie przesyłu ścieków z lewobrzeżnej Warszawy do oczyszczalni ścieków "Czajka" (Bartosz Bednarz, Bartłomiej Królak)
O czyszczalnia ścieków "Czajka" jest obecnie jedną z najnowocześniejszych oczyszczalni w Europie. Spływają do niej ścieki z lewobrzeżnej i prawobrzeżnej części Warszawy oraz m.in. z Zielonki, Marek, Legionowa i Zakładu Wodociągu Północnego w Wieliszewie [1]. Ścieki z wyżej położonej, lewobrzeżnej części miasta są dostarczane za pomocą kolektora Burakowskiego i układu przesyłowego (UP), składającego się z pompowni "Farysa", komory krat oraz syfonu - rurociągów poprowadzonych w tunelu pod dnem Wisły, do Zakładu Świderska. Następnie ścieki są odprowadzane do OŚ "Czajka" kolektorem wzdłuż ul. Modlińskiej. Naturalna różnica wysokości pomiędzy lewym a prawym brzegiem Wisły w Warszawie stwarza okazję do wykorzystania potencjału energetycznego strumienia ścieków przepływających przez układ przesyłowy. Prezentowana koncepcja [2] przedstawia analizę hydrauliczną, ekonomiczną oraz propozycje możliwych do wdrożenia rozwiązań odzyskania energii ze ścieków w obiekcie syfonu układu przesyłowego. CHARAKTERYSTYKA OBIEKTU Syfon układu przesyłowego znajduje się w północnej części Warszawy, powyżej mostu północnego im. Marii Skłodowskiej Curie. Ścieki z kolektora Burakowskiego, przez komorę krat, trafiają do pionowych odcinków dwóch nitek rurociągów A i B wykonanych z rur GRP o średnicy 1600 mm i wysokości ok. 28 m, znajdujących się w studni o średnicy wewnętrznej 20 m i głębokości około 38 m; wyposażonej w poziomy eksploatacyjne z pomostami, windę i klatkę schodową. W centralnej części studni wydzielono zbiornik awaryjny o średnicy wewnętrznej 6,5 m i pojemności ok. 900 m3, w celu przejmowania ścieków podczas ewentualnej awarii. Następnie rurociągi biegną tunelem o długości ok. 1300 m, wydrążonym pod Wisłą, a prowadzone nimi ścieki przepływają Rys. 1. Oczyszczalnia ścieków "Czajka" w Warszawie - widok z lotu ptaka [9] GOSPODARKA WODNA 6/2019 13 HYDRAULIKA, HYDROLOGIA, HYDROGEOLOGIA do komory rozprężnej znajdującej się po drugiej stronie rze... więcej»

Drogi wodne - kilka uwag (Marek Mazurkiewicz)
Poniżej przedstawiam kilka uwag, dotyczących śródlądowych dróg wodnych w Polsce oraz wybranych trzech elementów tych dróg, których realizacji nie można odkładać. Do tych trzech elementów zaliczam: ● stopień stabilizujący zwierciadło wody na odcinku Wisły Warszawskiej; ● kanał łączący Port Centralny z korytem Wisły; ● połączenie Elbląga z morzem; UWAGI OGÓLNE Drogi wodne w Polsce - to zbyt poważna i kosztowna sprawa, aby ją zaczynać na podstawie podpisanej Konwencji AGN. Ustalanie parametrów i warunków dla międzynarodowych europejskich tras prowadzone było kilkadziesiąt lat temu bez udziału Polski i bez uwzględnienia naszych realiów przyrodniczych i interesów, również politycznych. Dlatego bezdyskusyjne podpisanie tej Konwencji wzbudza wątpliwości. Dla Polski najważniejszą drogą wodną powinna być droga w kierunku Zachód-Wschód (Z-W), tzn. połączenie dróg wodnych Europy Zachodniej z drogami wodnymi potężnych rzek za naszą wschodnią granicą. Nad tą drogą Polska powinna sprawować niezależną, suwerenną pieczę. Do tej drogi powinny być dołączone odcinki innych dróg o ... więcej»

Rozmowa z prof. dr hab. inż. Elżbietą Nachlik
Redakcja: Pani Profesor, jest oczywiste, że zadania, priorytety a także systemy zarządzania w gospodarce wodnej ulegają ciągłym zmianom. Czy może Pani spróbować nakreślić najważniejsze, współczesne wyzwania przed którymi stoi gospodarka wodna w Polsce, w nawiązaniu do trendów europejskich i pragmatyki stosowanej w innych krajach. Prof. E. Nachlik: Najważniejsze wyzwania gospodarki wodnej oraz priorytety działań, są związane ze zmieniającymi się warunkami rozwoju społecznego i ekonomicznego. Te zachodzące w ostatnich dekadach (dekadzie) i prognozowane przemiany rozwojowe decydują o wyzwaniach i priorytetach gospodarki wodnej obecnie oraz w najbliższej przyszłości. Za najważniejsze uznaję: ● Intensywny rozwój ośrodków miejskich - Dziś żyje w nich co drugi mieszkaniec globu, a do roku 2050 liczba mieszkańców miast osiągnie 75% całej populacji. Miasta są biegunami rozwoju, koncentrują potencjał społeczny i ekonomiczny a także generują rozwój powiązań drogowych i kolejowych - przecinających przestrzeń zlewni rzecznych i samych rzek. To ogromne i wieloaspektowe wyzwanie dla gospodarki wodnej w pełnym zakresie zadaniowym, ale wymagające integracji działań, z których do najbardziej spektakularnych należą obecnie: (1) gospodarowanie wodami opadowymi uwzględniające ich pełną i czasową retencję, wykorzystanie wód nadmiarowych oraz odprowadzenie do rzek z zachowaniem bezpieczeństwa ilościowego i ekologiczne... więcej»

Zamulanie zbiorników zaporowych (JAN WINTER, ANNA KOSIK, ANDRZEJ WITA)
C elem racjonalnej gospodarki wodnej jest wykorzystanie i kształtowanie zasobów wód powierzchniowych i podziemnych z uwzględnieniem ich parametrów ilościowych i jakościowych. Jako bardziej szczegółowe cele gospodarki wodnej można wskazać [5]: a) ochrona ekosystemów wodnych i ekosystemów lądowych z nimi związanych, zgodnie z prawem oraz założeniami regionalnego i lokalnego rozwoju; b) zagospodarowanie zasobów wodnych w celu zabezpieczenia potrzeb w zakresie wody do picia oraz dla, przemysłu, rolnictwa, energetyki, żeglugi i rekreacji; c) przeciwdziałanie naturalnym zagrożeniom czyli ograniczenie np. ryzyka powodziowego oraz skutków suszy. Wymienione cele można osiągnąć poprzez budowę zapór i zbiorników co z kolei wiąże się z bardzo istotną ingerencją w środowisko naturalne. Zatem niezwykle ważne staje się wprowadzenie tzw. dobrych praktyk czyli przyjaznych dla środowiska rozwiązań. Wymagane współcześnie ogólne zasady postępowania wynikają z uwzględnienia w warunkach utrzymania rzeki jej podstawowej funkcji, którą określają następujące potrzeby: ● odpowiednia fizyko-chemiczna jakość wody, ● normalny cykl procesowy w transporcie rumowiska, związany z geomorfologią koryta i doliny rzeki, ● naturalne procesy rzeczne związane z życiem biologicznym, regulowane cyklem hydrologicznym, w tym powodziami. W zasadach dobrej praktyki [5], określono grupę wymagań i zaleceń, które stanowią racjonalne minimum potrzebne do uzyskania poprawy, szczególnie w zakresie jakości wody i zamulania włączając w te działania także ewentualną przebudowę lub modernizację istniejącej zabudowy. Zbiorniki retencyjne i tworzące je zapory przegradzając dolinę i płynący jej dnem ciek, zmieniają radykalnie warunki naturalnego przepływu. Następuje redukcja prędkości przemieszczającej się wody i osadzanie materiału transportowanego przez rzekę. Materiał stały, przenoszony przez dopływające do zbiornika cieki, jest w nim akumulowany w postaci os... więcej»

2019-5

zeszyt-5867-gospodarka-wodna-2019-5.html

 
W numerze m.in.:
FAKTY
Państwowa Rady Gospodarki Wodnej podczas dyskusji. Z-ca Prezesa PGW Wody Polskie Joanna Kopczyńska - dyskusja na posiedzeniu PRGW Posiedzenie Państwowej Rady Gospodarki Wodnej Warszawa, 4 kwietnia 2019 r. W Ministerstwie Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej odbyło się posiedzenie Państwowej Rady Gospodarki Wodnej, która przyjęła stanowisko w następujących sprawach: ● wniosku dotyczącego projektu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie minimalnych wymogów dotyczących ponownego wykorzystania wody. W dyskusji podkreślano, że odnowa wody ze ścieków jest na świecie praktykowana od dawna. Jest szeroko stosowana w wielu częściach świata, a jej wykorzystanie ciągle rośnie, co związane jest między innymi z intensywnością zachodzących zmian demograficznych i klimatycznych. Odnowiona woda, powinna spełniać określone wymagania, szczególnie jeśli jest wykorzystywana do nawodnień rolniczych. Państwowa Rada Gospodarki Wodnej pozytywnie zaopiniowała projekt rozporządzenia, przedstawiając jednocześnie pewne uwagi szczegółowe; ● działań o umieszczenie czasopisma "Gospodarka Wodna" na liście czasopism punktowanych MNiSW. Redaktor naczelny czasopisma "Gospodarka Wodna" zapoznał członków Rady z aktualną sytuacją czasopism naukowo-technicznych, będących następstwem zmian wynikających z wprowadzenia nowych zasad sporządzania listy czasopism naukowych. PRGW przyjęła jednomyślnie stanowisko w tej sprawie, w którym w pełni poparła starania Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjnych o umieszczenie "Gospodarki Wodnej" na liście czasopism punktowanych. W części referatowej dr Piotr Herbich przedstawił wybrane problemy związane z zasobami wód podziemnych m.in.: korzystanie z zasobów wód ... więcej»

INFORMACJE - NOWOŚCI
Europejskie morskie wiatraki w 2018 roku.W 2018 r. w Europie zainstalowano 409 nowych morskich turbin wiatrowych o mocy 2,65 GW. Jak wynika z najnowszego raportu branżowej organizacji Wind Europe, oznacza to 18-procentowy wzrost mocy zainstalowanej na naszym kontynencie. Jednakże nowych mocy było o prawie 16% mniej niż w rekordowym dotychczas 2017 r. Całkowita zainstalowana moc morskich wiatraków w Europie wynosi 18,5 GW, co stanowi około 10% całkowitej zainstalowanej mocy energetyki wiatrowej w Europie - reszta mocy pochodzi z elektrowni wiatrowych zlokalizowanych na lądzie. W sumie w 11 państwach pracują 4543 turbiny na 105 farmach. Około 44% mocy jest zainstalowana w farmach brytyjskich, 34% w niemieckich, 7% w duńskich, 6,4% w belgijskich i 6% w holenderskich... więcej»

Przykłady regulacji rzek w Królestwie Polskim Część II (MAREK RUTKOWSKI)
REGULACJA BZURY Regulacja Bzury stała się obiektem zainteresowania władz centralnych Królestwa już w 1817 r. Stało się tak ponieważ znaczne tereny nad Bzurą były prawie każdego roku zalewane przez wody tej rzeki, co jak stwierdzono, miało miejsce głównie "przez zupełne zaniedbanie wyczyszczenia koryta" tej rzeki. W konsekwencji władze administracyjne okresu początków funkcjonowania konstytucyjnego Królestwa Polskiego były nieustannie monitowane przez okolicznych mieszkańców, celem podjęcia na tej rzece prac regulacyjnych. Komisja Województwa Mazowieckiego wstępnie zajęła się problemem w lipcu 1817 r. (reskrypt z 9 lipca 1817 r., nr 18 672), jednak dopiero 13 maja 1818 r. - a zatem tego samego dnia co w sprawie usunięcia zagrażających spławowi na rzekach "młynów-pływaków" - wydano w Warszawie formalne nakazy i zarządzenia w tej kwestii. Rozporządzenie to, o numerze 16 255, określono formalnie "policyjno-administracyjnym urządzeniem". Wynikało z niego zasadniczo, iż władze wojewódzkie wydały okolicznym komisarzom obwodowym polecenie poważnego zajęcia się kwestią oczyszczenia koryta Bzury. Postawiono tu dwa zasadnicze cele. Należało przede wszystkim - bez użycia specjalnego sprzętu - "oczyścić z przeszkód wolny bieg wody na rzece poprzez wycięcie nabrzeżnych drzew i roślin". Następnie nakazano zlikwidować wszelkie wybudowane na rzece przeszkody natury pozanaturalnej, jak: pale, "zawały" i "zagrody". Zarządzający obszarami mającymi styczność z Bzurą komisarze obwodowi otrzymali zatem ze strony Komisji Województwa Mazowieckiego polecenie dokonania bądź osobiście, bądź przez swoich zastępców ("adiunktów") dokładnej oceny stanu brzegów tej rzeki. Jako cele tego objazdu (sformułowane w maju 1818 r.) władze wojewódzkie wskazywały zlokalizować umiejscowione na brzegach Bzury "zawały", oraz nakazać właścicielom okolicznych gruntów oczyszczenie - tam gdzie można to było zrobić beż użycia specjalistycznego sprzętu - koryta rzeki szczegó... więcej»

Mieczysław K. Błaszczyk. Biologiczne aspekty oczyszczania ścieków Wydawnictwo Naukowe PWN SA, Warszawa. ISBN 978-83-01-38-20 426-6, str. 408 (Marek Gromiec)
Książka, jest trzecim podręcznikiem akademickim, wydanym przez Wydawnictwo Naukowe PWN, autorstwa prof. Mieczysława K. Błaszczyka pracownika Samodzielnego Zakładu Biologii Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego (SGGW) w Warszawie. Uprzednio autor pracował w nieistniejącym już Zakładzie Mikrobiologii Środowisk Instytutu Mikrobiologii Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie uzyskał bogate doświadczenie z tej tematyki. Podręcznik składa się z 15 samodzielnych rozdziałów, z których każdy rozpoczyna się wprowadzeniem, a kończy wykazem piśmiennictwa. Zakres podręcznika obejmuje następujące rozdziały: 1. Bakteryjny metabolizm w procesie oczyszczania ścieków w warunkach beztlenowych. 2. Fizykochemiczna charakterystyka ścieków. 3. Wspólnoty mikroorganizmów w biologicznych systemach oczyszczania ścieków. 4. Bioreaktory powszechnie stosowane w hodowlach mikroorganizmów. 5. Usuwanie azotu i fosforu ze ście... więcej»

Analiza stężeń wybranych anionów w wodach ujmowanych do celów wodociągowych na terenie gminy Hajnówka (EWA RAUBA, RAFAŁ MIŁASZEWSKI)
W Polsce za zbiorowe zaopatrzenie ludności w wodę do spożycia odpowiedzialna jest gmina. Obowiązek zapewnienia mieszkańcom wody w odpowiedniej ilości i o odpowiedniej jakości gmina realizuje poprzez działalność przedsiębiorstw wodociągowych. W polskich miastach 96,5% ludności korzysta z sieci wodociągowej. W 2016 r. w gospodarstwach domowych zużyto 1238,1 hm3 wody wodociągowej, w tym 792,2 hm3 w miastach i 445,9 hm3 na obszarach wiejskich. Natomiast ilość wody pobranej do celów eksploatacji sieci wodociągowej wyniosła 2045,9 hm3 [6]. W Polsce w celu eksploatacji sieci wodociągowej wykorzystuje się przede wszystkim wody podziemne. Stanowią one ponad 72% wód pobieranych do tego celu [2]. Z ujęć powierzchniowych najczęściej wodę pobierają duże wodociągi, które zaopatrują największe aglomeracje miejskie i przemysłowe [14]. Wody podziemne charakteryzują się raczej stałym składem fizyko-chemicznym, który kształtują procesy hydrogeologiczne, fizyczne i biologiczne. Jakość wody podlega kontrolom wewnętrznym przeprowadzanym przez przedsiębiorstwa wodociągowe oraz organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Celem artykułu jest analiza jakości wody ujmowanej do celów wodociągowych przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Hajnówce pod względem zawartości anionów. WYMAGANIA STAWIANE WODZIE PRZEZNACZONEJ DO SPOŻYCIA W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ Podstawowym aktem prawnym Unii Europejskiej, dotyczącym jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, jest Dyrektywa Rady 98/83/WE z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Celem dyrektywy jest stworzenie podstaw prawnych dla ochrony zdrowia ludzkiego przed szkodliwymi skutkami zanieczyszczenia wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. W związku z tym w dyrektywie określono parametry jakości wody oraz ich wartości, które zgodnie z obecną wiedzą, pozwolą zapewnić odpowiednią jakość wody do picia. Parametry te opierają się na wytycznych WHO... więcej»

2019-4

zeszyt-5833-gospodarka-wodna-2019-4.html

 
W numerze m.in.:
Wpływ chropowatości powierzchni koryta o złożonym przekroju na prędkości przepływu wody (ELŻBIETA KUBRAK)
P rzepływ wód wielkich w korytach rzek nizinnych odbywa się zarówno w korycie głównym jak, i w wyżej położonych zale- wach, w których głębokości przepływu są znacznie mniejsze niż w korycie głównym. Z tego względu prędkości przepływu wody w terenach zalewowych są mniejsze niż w korycie głównym. Na zmniejszenie prędkości przepływu wody w terenach zalewowych wpływa także wzrost chropowatości ich powierzchni a często także występująca tam różnorodna roślinność. W poszczególnych częściach złożonego przekroju koryta wy- stępują więc strumienie wody o zróżnicowanych prędkościach przepływu. Lepkość wody uniemożliwia występowanie nieciągłości prędkości na granicach tych strumieni, pokrywających się z granicą koryta głównego i terenów zalewowych. W obszarze tym tworzy się strefa przepływu o znacznym gradiencie prędkości wody, która generuje wielkoskalowe wiry o pionowej osi [van Prooijen i in. 2005]. Wskutek zróżnicowania prędkości występuje transfer pędu mas wody z koryta głównego do terenu zalewowego, wzrost głębokości wody w terenie zalewowym i ponowny przepływ wody w kierunku koryta głównego. Proces wymiany pędu wraz z tworzeniem się struktur wirowych w rejonie połączenia terenów zalewowych i koryta głównego określono pojęciem "efektu kinematycznego" [Żeleźniakow 1950], a współcześnie interakcją strumieni [Kubrak E. i in., 2019]. W efekcie, zmniejsza się prędkość wody w korycie głównym i jednocześnie wzrasta prędkość i głębokość przepływu strumienia w części terenów zalewowych przylegających do koryta głównego. Zróżnicowanie chropowatości powierzchni koryta głównego i terenów zalewowych intensyfikuje proces tworzenia wirów i przepływów wtórnych w korycie głów- nym i ma wpływ na przepustowość koryta o złożonym przekroju [Shiono, Knight 1991, Tominaga, Nezu 1991, van Prooijen i in. 2000]. Wartości prędkości przepływu wody w korycie głównym i na terenach zalewowych są uzależnione od głębokości wody w korycie głównym i terenach zalewowych, spadku ... więcej»

Przykłady regulacji rzek w Królestwie Polskim (MAREK RUTKOWSKI)
REGULACJA PILICY Jakkolwiek pierwsze postanowienie rządu konstytucyjnego Królestwa Polskiego w zakresie regulacji rzek, datowane było już na 17 lutego 1816 r., i dotyczyło okolic Warszawy (gdzie była mowa o zabezpieczeniach wałami wsi podwarszawskich, zagrożonych licznymi powodziami)1), a myślano też już od samego początku funkcjonowania nowego państwa o oczyszczeniu Prosny i Nidy2), to jednak bez wątpienia proces regulacji rzeki Pilicy możemy uznać za rzeczywisty, znaczący początek prac regulacyjnych po 1815 r. W dniu 20 kwietnia 1816 r. bowiem ówczesne najwyższe władze krajowe - Rada Administracyjna podejmuje decyzję o przeznaczeniu znacznych funduszy państwowych na uregulowanie rzek Pilicy oraz Nidy, jak też na wstępne oddelegowanie inżyniera, który zająłby się pracami niwelacyjnymi i kosztorysami w odniesieniu do wskazanych projektów3). Wkrótce, bo 28 maja 1816 r. przyznaje rząd Królestwa bardzo wysokie diety dla dyrektora robót nad oczyszczaniem rzeki Pilicy. Kwoty te wynoszą 9 tysięcy złp. rocznie4). Już 10 września 1816 r. sowicie uposażony inżynier Jan Wojciech Lange przedstawia na forum Rady Administracyjnej dokładny projekt przeprowadzenia regulacji rzeki Pilicy, który w założeniu miał trwać w ciągu najbliższych pięciu lat, tj. w okresie 1817-1821. Według oszacowań Lange’go, całkowity koszt tejże regulacji opiewał wstępnie na milion złp5). Finalnie 12 kwietnia 1817 r. rząd Królestwa podejmuje ogólną uchwałę dotyczącą sposobu i zasad dostarczania robotników niezbędnych do przeprowadzenia regulacji koryta Pilicy6). Na podstawie m.in. ogólnych postanowień namiestnika carskiego w Królestwie Polskim generała Józefa Zajączka z 20 kwietnia 1816 r. oraz 12 kwietnia 1817 r. dotyczących tak prowadzenia prac transportowych, jak i realizacji obowiązku szarwarkowego, Komisja Rządowa Spraw Wewnętrznych i Policji dnia 13 maja 1817 r. wydała reskrypt nr 761/178, nakazujący bezzwłoczne rozpoczęcie (najistotniejszego etapu) prac nad uspławnieniem rz... więcej»

Metoda oceny opłacalności stosowania liczników wody bezzwrotnej (JÓZEF OBER, JANUSZ KARWOT)
P rzedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Rybniku świadczy usługi zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków na obszarze trzech gmin: Rybnik, Jejkowice i Gaszowice. Łącznie eksploatuje 1149,3 km sieci wodociągowej i 857,4 km sieci kanalizacyjnej. Woda dostarczana do klientów PWiK Sp. z o.o. w Rybniku pochodzi z trzech źródeł: w 76% jest czerpana z sieci magistralnej Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów SA, w 17% z ujęcia Elektrowni Rybnik SA w Stodołach oraz w 7% z ujęcia będącego obecnie własnością PWiK, zlokalizowanego przy ul. Tęczowej w Rybniku, w przeszłości zaopatrującego w wodę bro- war rybnicki. Dostarczana woda pochodzi zatem zarówno z ujęć powierzchniowych GPW, jak i studni głębinowych, co w znacznym stopniu podnosi poziom bezpieczeństwa, gwarantując niezawodność dostaw. METODYKA BADAŃ WŁASNYCH Jako główną metodę badawczą przyjęto analizę szeregów czasowych na podstawie danych zbieranych w realnym obiekcie - Przedsiębiorstwie Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Rybniku w latach 2013-2017. Szereg czasowy można zdefiniować jako: "szereg powstający w wyniku obserwacji mierzalnego zdarzenia w kolejnych momentach lub okresach" [Podgórski 2010] lub "ciąg uporządkowanych obserwacji dokonanych w różnych momentach na zmiennej charakteryzującej pewną jednostkę lub zbiorowość" [WWW1, Encyklopedia Zarządzania 2018]. Istotną cechą szeregu czasowego jest uporządkowanie obserwacji zgodnie z wartościami zmiennej czasowej, w odróżnieniu od ciągów obserwacji, które mogą być uporządkowane względem wielkości lub które nie są w ogóle uporządkowane. Analiza szeregów czasowych pozwala na analiz... więcej»

Zawartości miedzi, niklu i ołowiu w profilu podłużnym wód Jeziora Licheńskiego (KRZYSZTOF BERLEĆ, ADAM TRACZYKOWSKI, KATARZYNA BUDZIŃSKA, BOŻENA SZEJNIUK, MAGDALENA MICHALSKA, RAFAŁ PASELA)
C oraz częściej - obok zanieczyszczeń wód powierzchniowych związkami biogennymi, powodującymi eutrofizację - dużym problemem staje się obecność w wodzie substancji niepożąda- nych o charakterze mikrozanieczyszczeń takich jak: metale ciężkie, WWA, zanieczyszczenia ropopochodne czy pestycydy. Związki te są szczególnie niebezpieczne ze względu na to, że już przy bardzo niskich stężeniach mogą wywoływać efekty szkodliwe w stosunku do człowieka jak i środowiska. Ponadto mają one zdolność do kumulowania się w organizmach ludzi i zwierząt, co dodatkowo potęguje ich toksyczność [2]. Dlatego też monitoring emisji tych substancji, a także ich obiegu w ekosystemach naturalnych po- winien stać się priorytetem dla służb oraz instytucji zajmujących się ochroną środowiska. Skład chemiczny wód warunkują: lokalizacja zbiornika lub cieku wodnego, procesy naturalne zachodzące w środowisku wodnym oraz dopływ zanieczyszczeń obcego pochodzenia [3]. Jednym z wyznaczników nasilenia antropopresji są metale ciężkie odprowadzane do wód powierzchniowych ze ściekami przemysłowymi i komunalnymi oraz zmywane z pól i łąk, gdzie dostają się jako domieszki nawozów i środków ochrony roślin, z transportu oraz z emisji pyłowych trafiających do atmosfery [4]. Metale ciężkie powszechnie uznaje się za szczególnie szkodliwe dla środowiska przyrodniczego. Ich obecność jest notowana w wodzie, atmosferze oraz w glebie. Metale docierające do ekosystemów wodnych mają swe źródło w procesach geochemicznych: pochodzące z ośrodka skalnego, powstające w wyniku procesów geologicznych i hydrogeologicznych [6, 13]. Podwyższone stęże- nie mikroskładników (Au, Ag, Cu, Mn, Fe, Co, Ni, Zn, U, Cd, Cu, Pb) w wodach jest najczęściej związane ze strefami występowania określonych złóż lub lokalnych nagromadzeń minerałów zawie- rających dany pierwiastek. Obecność metali w wodach jest także wynikiem antropopresji (przemysł, komunikacja, oczyszczalnie ścieków, produkty ubocz- ne z kopalni metali) [1... więcej»

Prof. dr inż. Jan Zieliński 1931-2019 (Marek Gromiec)
Z głębokim żalem przyjąłem wiadomość, że w dniu 8 lutego 2019 r., w wieku 88 lat, zmarł prof. dr inż. Jan Zieliński - wybitny hydrotechnik i nestor gospodarki wodnej. Urodził się 2 stycznia 1931 r. w Krześlinie, w rodzinie nauczycielskiej, w której ojciec Kazimierz był kierownikiem szkoły i nauczycielem, a matka Michalina nauczycielką w szkole powszechnej w Mokobodach, powiat Siedlce. Rodzice, w latach 1939-1944 prowadzili działalność konspiracyjną, oboje należeli do AK, a ojciec, major, ps. Bezmian był komendantem Ośrodka III "Osika" Mokobody obwodu ZWZ - AK "Sowa" Siedlce. Po wojnie, matka przeniosła się do szkoły w Siedlcach, a ojciec pracował w spółdzielczości w Warszawie. Po zdaniu matury matematyczno-fizycznej w Liceum im. Żółkiewskiego w Siedlcach, od 1949 r., Janek wraz z całą rodziną zamieszkał w Warszawie i rozpoczął studia na Wydziale Inżynierii Politechniki Warszawskiej, które ukończył w 1953 r. na Wydziale Budownictwa Wodnego uzyskując dyplom inżyniera budownictwa wodnego. Tytuł magistra inżyniera wodnego uzyskał w 1955 r. Na studiach poznał swoją przyszłą żonę Marię Ozga (nieodżałowaną prof. dr hab. inż. Marię Ozga-Zielińską), z którą zawa... więcej»

2019-3

zeszyt-5802-gospodarka-wodna-2019-3.html

 
W numerze m.in.:
Powstaje pierwszy w Polsce Plan przeciwdziałania skutkom suszy
S usze pojawiają się w naszej części świata coraz częściej i nic nie wskazuje na to, że w dającej się przewidzieć przyszłości coś się w tym względzie zmieni. Jest to zjawisko naturalne i nikt, nawet znacznie bogatsze niż Polska państwa, nie może mu zapobiec. W poszczególnych państwach podejmowane są jednak działania w celu minimalizowania skutków tego zjawiska. Temu celowi służy także opracowywany właśnie w naszym kraju plan przeciwdziałania skutkom suszy na obszarach dorzeczy (PPSS). To pierwszy tak kompleksowy projekt działań w tej dziedzinie w Polsce. Plan powstanie do końca 2020 r. Jest to trzeci, po planach gospodarowania wodami oraz planach zarządzania ryzykiem powodziowym (opracowanych przez KZGW, poprzednika prawnego Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie) wielki projekt mający służyć zrównoważonemu gospodarowaniu wodami i ustaleniu zasad oraz instrumentów zarządzania zasobami wodnymi. Celem jest zapewnienie dobrej jakości oraz wystarczającej ilości wody służących wszystkim działom gospodarki narodowej oraz środowisku naturalnemu. W ramach opracowania PPSS zostanie dokonana identyfikacja i hierarchizacja obszarów zagrożonych wystąpieniem zjawiska suszy na obszarach poszczególnych dorzeczy oraz ocena potrzeb w zakresie ochrony przed suszą. Zostanie również opracowany zestaw działań mający na celu zapobieganie i łagodzenie skutków oddziaływania suszy na społeczeństwo, środowisko i gospodarkę. SUSZA - KLIMATYCZNE ZJAWISKO NATURALNE Susza jest naturalną cechą klimatu, określaną jako zauważalny brak wody w środowisku, skutkujący szkodami w środowisku i gospodarce oraz stanowiący uciążliwość, a nawet zagrożenie dla ludności. Ten tymczasowy spadek dostępności wody, związany m.in. z brakiem opadów, trzeba odróżnić od niedoboru wody. Niedobór wody jest zjawiskiem spowodowanym działalnością człowieka i zachodzi wówczas, gdy realizowane zapotrzebowanie na wodę przekracza dostępne zasoby wodne. Niedobory wody bardzo cz... więcej»

Przegląd i aktualizacja wstępnej oceny ryzyka powodziowego (AGNIESZKA ŚLIWA)
C harakterystyka zagrożenia powodziowego, określenie obszarów występowania ryzyka powodziowego, ocena jego rozmiaru oraz umiejętność zarządzania nim stanowią istotne elementy procesu zarządzania kryzysowego w naszym kraju. Powódź jako zagrożenie mogące spowodować wystąpienie sytuacji kryzysowej charakteryzuje się znacznym prawdopodobieństwem wystąpienia oraz dużymi skutkami dla bezpieczeństwa narodowego. Skuteczność działań podejmowanych w fazie reagowania na zagrożenie jest uzależniona od wielu czynników, w tym od dokładności wykonania oceny ryzyka zagrożenia w fazie przygotowania na jego wystąpienie. Opracowanie projektów strategicznych dokumentów planistycznych związanych z zarządzaniem ryzykiem powodziowym należy do ustawowych zadań Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Jednym z tych dokumentów jest wstępna ocena ryzyka powodziowego. ZAGROŻENIE POWODZIOWE A RYZYKO POWODZIOWE Występowanie zagrożenia powodziowego na danym terenie oznacza duże prawdopodobieństwo wystąpienia tam zjawiska powodzi, czyli zgodnie z definicją podaną w art. 16 pkt 43 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne "czasowego pokrycia przez wodę terenu, który w normalnych warunkach nie jest pokryty wodą, w szczególności wywołanego przez wezbrania wody w ciekach naturalnych, zbiornikach wodnych, kanałach oraz od strony morza, z wyłączeniem pokrycia przez wodę terenu wywołanego przez wezbranie wody w systemach kanalizacyjnych". Natomiast ryzyko powodziowe, zgodnie z art. 2 Dyrektywy 2007/60/WE w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim, oznacza kombinację prawdopodobieństwa wystąpienia powodzi i prawdopodobieństwa wystąpienia związanych z powodzią potencjalnych negatywnych konsekwencji dla zdrowia ludzkiego, środowiska, dziedzictwa kulturowego i działalności gospodarczej. Zatem znaczące ryzyko powodziowe występuje na pewnym obszarze dopiero wtedy, gdy stwierdzone tam wysokie zagrożenie powodziowe wiąże się z dużym prawdopodobień... więcej»

Przemysław Daca Prezes Wód Polskich zachęca młodych do pracy w gospodarce wodnej
- Chcemy budować nowy system zarządzania zasobami wodnymi w Polsce - mówi Przemysław Daca. Prezes Wód Polskich przekonuje, że praca w sektorze gospodarki wodnej ma dużą przyszłość.Red: Zacznijmy od sukcesów oraz wyzwań przed jakimi stanęły Wody Polskie w pierwszym roku funkcjonowania. W jednym z wywiadów powiedział Pan, że był to najtrudniejszy rok w Pana karierze zawodowej. Dlaczego? Przemysław Daca, Prezes Wód Polskich: Pierwszego stycznia ubiegłego roku weszła w życie konieczna reforma scalająca gospodarkę wodną. Była to największa zmiana w tym sektorze na terenie Europy od kilkudziesięciu lat. Powstały Wody Polskie, które przejęły kompetencje byłych regionalnych zarządów gospodarki wodnej, wojewódzkich zarządów melioracji i urządzeń wodnych i częściowo powiatów. Wody Polskie przejęły również pracowników tych urzędów. Zupełnie nowy układ zarządzania został dostosowany do hydrograficznego podziału naszego kraju. Zmieniono system finansowania gospodarki wodnej. Wody Polskie jako państwowa osoba prawna mogą naliczać i pobierać opłaty za wiele sposobów korzystania z wód. Mogą również przeznaczać pieniądze na swoje statutowe cele. Zarządzanie gospodarką wodną w momencie tak dużej reformy nie jest łatwe. Wody Polskie są jednym z największych podmiotów państwowych w Polsce. Nic dziwnego, że towarzyszą temu różne emocje. Musimy jednak pamiętać, że do niedawna gospodarka wodna w Polsce była w zapaści. Jako państwo nie spełnialiśmy podstawowych wymogów wynikających z unijnej tzw. Ramowej Dyrektywy Wodnej. Byliśmy pod specjalną kuratelą Ko... więcej»

RECENZJA Jerzy Bolałek (red.): Zalew Wiślany Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2018 (Artur Magnuszewski)
Monografia "Zalew Wiślany" pod redakcją Jerzego Bolałka ukazała się w czasie zwiększonego zainteresowania opinii publicznej tym akwenem, w związku z planowanym przekopem przez Mierzeję Wiślaną. Jest to praca zbiorowa, której zespół autorski liczy 35 osób. Jednostki naukowe, z których pochodzą autorzy, to: Uniwersytet Gdański (Instytut Oceanografii, Instytut Geografii, Wydział Prawa i Administracji, Wydział Biologii), Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu, Morski Instytut Rybacki. Książka liczy 486 str., wydano ją w twardej oprawie, zawiera barwne ilustracje, spis literatury, notki biograficzne autorów. Materiał przedstawiony w monografii zebrano w następujących działach: warunki fizycznogeograficzne (rozdziały 1-6), świat ożywiony (rozdział 7), zanieczyszczenia (rozdział 8), rozwój zrównoważony (rozdział 9). Opis warunków fizycznogeograficznych rozpoczyna się od geologicznej genezy akwenu, przedstawionej w nawiązaniu do zdarzeń geologicznych z plejstocenu i holocenu. Pokazano zasięgi linii brzegowej Zalewu Wiślanego w kolejnych fazach powstawania Bałtyku. Kolejnym komponentem przyrodniczym w monografii są warunki klimatyczne. Omówiono następujące elementy klimatu: ciśnienie atmosferyczne, wiatr, wilgotność powietrza. W tym rozdziale wykorzystano tyl... więcej»

Światowy Dzień Wody 2019 (Wojciech Majewski)
Leaving no one be hind Tegoroczne hasło Światowego Dnia Wody, który obchodzimy 22 marca każdego roku, ma bardzo ogólne, ale jednocześnie bardzo istotne znaczenie. Leaving no one behind możemy rozumieć jako stwierdzenie, że pod względem zaopatrzenia w wodę i ochroną przed jej niszczącym działaniem, wszyscy ludzie na kuli ziemskiej nie powinni być pozostawieni sami sobie. Bardzo aktualne jest tu powszechnie znane stwierdzenie: Whoever you are, wherever you are, water is your human right. (Kimkolwiek jesteś, gdziekolwiek jesteś, woda jest twoim ludzkim prawem). Hasło to często pojawia się w formie: Water for society including all (woda dla społeczności włączając wszystkich). Światowy Dzień Wody (World Water Day) obchodzimy w tym roku już po raz 25. Minęło ćwierć wieku odkąd problem wody pojawił się jako niezwykle istotny dla ludzkości (1993 r.). W każdym roku ŚDW obchodzony był pod wybranym hasłem. Można było wtedy wyodrębnić pewien bardzo istotny problem gospodarki wodnej i zwrócić na niego szczególną uwagę. Z biegiem lat okazało się jednak, że problem wody na naszym globie, szczególnie wody słodkiej, staje się coraz bardziej złożony i dotyka coraz więcej aspektów naszego życia. Z drugiej strony okazuje się, że mamy coraz więcej czynników, które oddziałują na stan i gospodarowanie zasobami wód. Podstawowym problemem jaki okazał się istotny dla naszego rozwoju i życia na kuli ziemskiej jest zrównoważony rozwój. Może on być odniesiony do wielu dziedzin naszego życia, w tym jednak przede wszystkim w odniesieniu do zasobów wody słodkiej i ich środowiska wodnego. Pojęcie zrównoważony rozwój (sustainable development) zostało powszechnie przyjęte w 1992 r. na konferencji ONZ w Rio de Janeiro, która odbywała się pod hasłem środowisko i rozwój (Environment and Development). Rozważania te brały pod uwagę środowisko, aspekty społeczne i ekonomiczne, jak również dobro ogółu ludzi dziś i w przyszłości. Wszystkie kraje należące do Organiz... więcej»

2019-2

zeszyt-5768-gospodarka-wodna-2019-2.html

 
W numerze m.in.:
FAKTY
Gospodarowanie wodą w małych zlewniach Warszawa, 30 listopada 2018 r. W Centrum Wodnym Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska SGGW odbyło się seminarium dotyczące potrzeb, uwarunkowań oraz systemów działań dla zwiększenia retencyjności zlewni. Referaty wygłosili: - prof. dr hab. inż. Tomasz Okruszko, dr inż. Dorota Pusłowska-Tyszewska: Wielokryterialna ocena potrzeb i możliwości zwiększenia retencyjności zlewni; - dr inż. Ignacy Kardel, dr inż. Dorota Pusłowska- -Tyszewska: Aplikacja FroGis - narzędzie wspomagające proces planowania obiektów małej retencji; - prof. dr hab. inż. Edward Pierzgalski: Wykorzystanie systemów melioracyjnych do poprawy stanu zasobów wodnych w małych zlewniach. Seminarium zakończyła burzliwa dyskusja dotycząca problemów związanych ze współczesnymi możliwościami kształtowania i wykorzystania zasobów wód powierzchniowych w małych zlewniach, a także ich ograniczeniami. Rok 2019 Rokiem Ligi Morskiej i Rzecznej Warszawa, 12 grudnia 2018 r. W setną rocznicę powołania stowarzyszenia, które rozpoczę... więcej»

Główni architekci polskiej polityki wodnej i morskiej II RzeczypospoliteJ (MARIAN MAREK DROZDOWSKI)
J ako uczniowi i biografowi Eugeniusza Kwiatkowskiego, proszę wybaczyć eksponowanie podstawowej tezy mojego wykładu: "gospodarka wodna od narodzin naszej Niepodległości w 1918 r. do dnia dzisiejszego należy do najbardziej zaniedbanych dziedzin naszej gospodarki narodowej". Skutki tych zaniedbań boleśnie odczuwał nasz naród w lipcu i sierpniu 1934 r. w czasie wielkiej powodzi, która objęła województwa: krakowskie, lwowskie, kieleckie, gdy woda zalała 200 tys. ha ziem uprawnych. Po wojnie mieliśmy kilka dramatycznych powodzi, a w tym roku suszę, która w sposób istotny dała się we znaki polskim rolnikom, polskim konsumentom, budżetowi państwa i samorządom lokalnym. Przypomnijmy elementarne fakty : 1) W 1918 r. - w świetle badań dr. Józefa Orczyka - areał gruntów zmeliorowanych stanowił 2,6% obszaru Polski i 4% użytków rolnych (ok. 1 mln ha). W tej dziedzinie istniało olbrzymie zróżnicowanie dzielnicowe: w byłym zaborze pruskim zmeliorowanych było 16% ziemi, w byłym zaborze austriackim 1,2%, w byłym Królestwie Polskim 0,9% i na ziemiach wschodnich 0,4%. Generalnie rzecz traktując w 1918 r. melioracja obejmowała tylko 1% kraju, a powinna według ówczesnych szacunków obejmować ok. 8%. W latach 1919-1932 podlegała ona Ministerstwu Robót Publicznych, a od 1933 r. Ministerstwu Rolnictwa i Reform Rolnych. Na Polesiu 1) Referat wygłoszony w Ministerstwie Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej 10 grudnia 2018 r. na posiedzeniu Państwowej Rady Gospodarki Wodnej. melioracją, ze względów wojskowych, kierowało Ministerstwo Komunikacji2). W 1919 r. Ministerstwo Robót Publicznych przejęło w swój zarząd wszystkie środki transportu śródlądowego znajdujące się na Wiśle, dopuszczając w 1921 r., w przewozach przedsiębiorstwa prywatne. W tym roku ukończono odbudowę Kanału Królewskiego, a w 1922 r. Kanału Augustowskiego i podjęto prace rekonstrukcyjne nad zupełnie zniszczonym Kanałem Ogińskiego; zakończono je w 1926 r. Transport ... więcej»

KRONIKA HYDRO 2018 Gdańsk, 15-17 października 2018 r. (Wojciech Majewski)
W Gdańsku, w siedzibie Amberexpo, odbyła się coroczna międzynarodowa konferencja poświęcona szeroko pojętej energetyce wodnej, budowie oraz eksploatacji zapór wodnych, jak również wielu problemom związanym z tą działalnością. Organizatorem konferencji było międzynarodowe czasopismo Hydropower & Dams. W konferencji wzięło udział ok. 900 uczestników z 76 krajów reprezentujących wszystkie kontynenty. Towarzyszyła jej techniczna wystawa, w której uczestniczyło 160 wystawców. Konferencja objęła 36 sesji dotyczących różnej problematyki, prowadzonych równolegle; łącznie przedstawiono 214 referatów. Wystawa Techniczna (Exhibition) była jednym z istotniejszych elementów HYDRO 2018 i trwała przez 3 dni. Podstawowym celem były spotkania biznesowe między delegatami na konferencję i przedstawicielami przemysłowych organizacji, którzy pokazywali swoje produkty i usługi. Wystawcami byli konsultanci, kontraktorzy, wytwórcy oraz profesjonalne organizacje. Plenarna sesja otwarcia konferencji odbyła się w poniedziałek 15 października rano. Otwarcia dokonała Alison Bartle, dyrektor międzynarodowej organizacji Aqua- -Media, wydawcy Hydropower & Dams. W swoim wyst... więcej»

Czy niebawem grozi nam powódź? Artykuł dyskusyjny (ROBERT BANASIAK)
W e wstępie warto przypomnieć słowa: "Okres bez powodzi jest okresem przed powodzią". Wystąpienie kolejnych powodzi nie jest kwestią czy, ale kiedy. Przewidywanie powodzi na przyszłość, w dłuższej perspektywie czasowej, ma charakter statystyczny i polega na określeniu prawdopodobieństwa wystąpienia określonej skali powodzi w określonym interwale czasowym na podstawie zdarzeń wcześniej notowanych - najczęściej ciągu przepływów maksymalnych rocznych. Na podstawie tych analiz nie wiemy jednak, nawet w przybliżeniu, kiedy faktycznie powódź wystąpi. Przyjmuje się, że zdarzenia ekstremalne mają charakter losowy - to też stanowi powód niepewności, oczekiwania i daje najlepsze wytłumaczenie hydrologów w sytuacjach rozbieżności (nierzadkiej) pomiędzy uzyskanymi trendami statystycznymi a częstością zdarzeń w rzeczywistości. Inne przewidywania o zbliżającej się powodzi można włożyć między wróżby, przepowiednie lub (intuicyjne) obawy, jeśli nie liczyć prognoz na podstawie bioindykatorów (np. w starożytnym Egipcie). Pomijamy tutaj także takie deterministyczne aspekty, jak zaniedbania w utrzymaniu budowli hydrotechnicznych grożących katastrofą, czy też wady w systemie monitoringu i ostrzegania hydro-meteo oraz działania człowieka zwiększające ekspozycję majątku na wezbrania. Nie tylko powodzie stanowią poważne zagrożenie dla gospodarki. Przewlekłe i dotkliwe susze, jak te w 2015 r. i 2018 r., również przynoszą duże szkody. Czy w przewidywaniu tych hydrologicznych zdarzeń ekstremalnych zdani jesteśmy jedynie na statystykę? Czy możemy korzystać z prognoz wyprzedzających sięgających tylko kilka, kilkanaście godzin lub dni (w zależności od skali zjawiska i prognoz meteorologicznych i hydrologicznych)? I to w obliczu zmian klimatycznych, które, jak powszechnie się uważa, powodują nasilenie meteorologicznych zjawisk ekstremalnych? Przyczyny zmiany częstotliwości powodzi są bardzo złożone i zależą od różnych mechanizmów generują... więcej»

INFORMACJE - NOWOŚCI
Aprobata tunelu pod cieśniną Fehmarn Resort transportu niemieckiego kraju związkowego Schleswig-Holstein, mimo obiekcji ze strony obrońców środowiska, wydał zgodę na budowę nowego tunelu drogowo- kolejowego łączącego Niemcy z Danią. Formalnej zgody jeszcze nie ma, jednakże Ministerstwo Transportu Schleswig-Holstein ogłosiło 28 grudnia 2018 r., że zatwierdzenie planu tunelu Fehmarn jest gotowe do podpisania. Zgodnie z niemieckimi przepisami inwestor Femern A/S ma 14 dni na sprawdzenie zatwierdzenia przed jego podpisaniem. Jednakże w tym czasie mogą być wprowadzane tylko drobne zmiany redakcyjne. Spółka Femern A/S wystąpiła o zgodę na budowę tunelu jeszcze w 2013 r. Strona duńska podjęła dwa lata później pozytywną decyzję, natomiast w Niemczech trwało to znacznie dłużej. Przyczyną opóźnienia była konieczność rozpatrzenia ponad 12 tys. zastrzeżeń, jakie zgłoszono wobec wniosku. Wraz z technicznymi załącznikami liczył on 14 tys. stron. Faktyczne zatwierdzenie planu jest dokumentem prawnym obejmującym ponad 1000 stron. Oparte jest na wspomnianym wyżej 14 000 stronicowym wniosku przygotowanym przez Femern A/... więcej»

2019-1

zeszyt-5741-gospodarka-wodna-2019-1.html

 
W numerze m.in.:
Przebieg zjawisk lodowych na rzece Łebie w aspekcie zmian klimatycznych w latach 1951-2010 (JAN TADEUSZ ŁUKASZEWICZ, KAMIL JAWGIEL)
Z jawiska lodowe, wpływając na zmianę reżimu hydrologicznego poprzez modyfikację przepływu rzecznego oraz zmianę prędkości płynięcia wód w korycie rzecznym, mają także wpływ na funkcjonowanie systemu fluwialnego i ekosystemu wodnego zlewni. Przy ekstremalnych zlodzeniach i wystąpieniu stałej pokrywy lodowej mogą w znaczący sposób wpływać na funkcjonowanie różnego rodzaju organizmów, zaburzając ich cykle życiowe [1]. Szeroki zakres oddziaływania zjawisk lodowych na reżim rzeczny oraz ich wpływ na organizmy żywe stał się tematem wielu prac badawczych. Badania te prowadzili m.in. Wokroj [46], Gołek [11, 12], Braniecki i Biegała [3], Majewski [31-33], Grześ [15-17], Pawłowski [38, 39] i Sobota [40]. Mimo wielu prac badawczych zjawiska lodowe nadal są nie do końca poznanym indykatorem zmian klimatycznych [30]. Wydaje się, że zaprezentowane w artykule wyniki badań częstości występowania oraz przebiegu i zmienności zjawisk lodowych na Łebie w latach 1951-2010 są interesujące zarówno pod względem podznawczym, jak i przydatne w praktyce. OBSZAR BADAŃ I MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE Według podziału fizycznogeograficznego Polski [18] zlewnia Łeby znajduje się na obszarze dwóch makroregionów: Pojezierza Południowobałtyckiego (górny bieg rzeki) i Pobrzeża Południowobałtyckiego (środkowy i dolny bieg rzeki) (rys. 1). Łeba jest zaliczana do małych rzek. Jej długość wynosi 117 km, a powierzchnia zlewni 1801,2 km2 [8]. Źródła rzeki znajdują się na Pojezierzu Kaszubskim, na wysokości 170 m n.p.m. na południe od wsi Borzestowo, w powiecie kartuskim. W swoim górnym biegu rzeka Rys. 1. Rozmieszczenie stacji wodowskazowych i meteorologicznych na obszarze badań GOSPOD 25 ARKA WODNA 1/2019 HYDRAULIKA, HYDROLOGIA, HYDROGEOLOGIA przepływa przez liczne jeziora: Długie, Wielkie, Reskowskie, Sianowskie [8, 26]. Uchodzi do Morza Bałtyckiego, przepływając przez jezioro Łebsko. W badaniach wykorzystano dane dobowe z trzech stacji wodowskazowych, zlokalizowanych na Łebie: ... więcej»

INFORMACJE - NOWOŚCI
Bezpłatne pingery dla rybaków Pod koniec września 2018 r. rybacy poławiający na morskich wodach Wolińskiego Parku Narodowego otrzymali bezpłatnie pingery - akustyczne urządzenia ostrzegające morświny przed sieciami rybackimi. Pingery zakupiono w ramach projektu "Ochrona ssaków i ptaków morskich i ich siedlisk", realizowanego wspólnie przez Stację Morską im. Profesora Krzysztofa Skóry Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego i Fundację WWF Polska. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Pingery stanowią najprostszą, a zarazem najskuteczniejszą, metodę ograniczającą przyłów krytycznie zagrożonego w Morzu Bałtyckim morświna, chroniąc go przed śmiercią w wyniku uwięzienia w rybackich sieciach, które są jednym z głównych zagrożeń dla tych zwierząt. Pingery, emitując dźwięki o odpowiedniej częstotliwości, mają za zadanie ostrzegać morświny o niebezpieczeństwie w postaci sieci rybackich na łowiskach. Urządzenia te... więcej»

Edward Sokołowski: Rzeka Warta od źródeł do ujścia w fotografiach i liczbach Wyd. Liga Ochrony Przyrody - Zarząd Okręgu w Częstochowie, Częstochowa 2018, str. 151. ISBN 978 - 83 - 916542- 1-7 (Marek Gromiec)
Warta, jedna z głównych rzek Polski i główny prawy dopływ Odry, ma swe źródła na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Pod względem długości (808 km) jest to trzecia rzeka w kraju, a jeżeli uwzględnić tylko długość rzeki znajdującej się na terytorium kraju, to drugą co do długości rzeką w Polsce. Również jest drugą rzeką, po Wiśle, wymienioną w hymnie Polski. Powierzchnia dorzecza wynosi 54,5 km2 i zasila ją 146 dopływów. Dolna Warta stanowi element międzynarodowej drogi wodnej E70, ustalonej w porozumieniu AGN. Warta, w całości na ter... więcej»

WSPOMNIENIA POŚMIERTNE Mieczysław Przekwas 1926-2018 (Andrzej Sowiński)
6 lipca 2018 r., w wieku 92 lat, zmarł mgr inż. Mieczysław Przekwas, wybitny hydroenergetyk, długoletni pracownik Energoprojektu-Warszawa SA, uznany autorytet w dziedzinie energetyki wodnej i hydrotechniki. Mieczysław Przekwas urodził się 24 lipca 1926 r. w Chrustowie koło Brześcia Kujawskiego. Jego młode lata przypadły na okres wojny. Doświadczył w młodości wszelkich jej okropności. Po wysiedleniu do Generalnej Guberni w lipcu 1940 r. rozpoczęła się Jego tułaczka, głód i choroby, rozłąka z rodziną. Zatrzymany w trakcie łapanki w 1942 r., po pobycie w obozie przejściowym, w wieku 16 lat, został wywieziony na przymusowe r... więcej»

FAKTY
Podziękowania ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej za udział w VI Międzynarodowym Kongresie Morskim w Szczecinie Szczecin, 20 października 2018 r. Marek Gróbarczyk, minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej złożył - w postaci stosownych wyróżnień - podziękowania kilkunastu osobom za przyjęcie zaproszenia oraz ich osobisty udział w obradach VI Międzynarodowego Kongresu Morskiego w Szczecinie. Przekazując wyrazy uznania, podziękował za wysiłek i zaangażowanie w pracę na rzecz wspólnego dobra, jakim jest polska gospodarka morska i żegluga śródlądowa. Ponadto wyraził nadzieję na dalszą współpracę przy organizacji kolejnych edycji tego ważnego dla całej społeczności morskiej wydarzenia. Posiedzenie Zarządu Głównego SITWM Warszawa, 30 listopada 2018 r. Prezes mgr inż. Leszek Bagiński otworzył obrady Zarządu Głównego Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjnych, podczas którego omówiono i przyjęto regulaminy: - przyznawania tytułu rzeczoznawcy SITWM, rejestracji rzeczoznawcy oraz nakładania sankcji, - Komisji Głównej Rzeczoznawstwa SITWM, - rzeczoznawcy SITWM. Na spotkaniu omówione zostały również sprawy Oddziałów SITWM. Minister Marek Gróbarczyk podsumował trzy lata funkcjonowania Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej Warszawa, 5 grudnia 20... więcej»

Redakcja:
ul. Ratuszowa 11, pok. 718
03-450 Warszawa
tel.: (0 22) 619 20 15
e-mail: gospodarkawodna@sigma-not.pl
www: http://gospodarkawodna.net/

Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.

Procedura recenzowania
Formularz recenzji
Zasady etyki w publikacjach
Reviewing procedure
Review form
Ethics and publication malpractice statement

Czasopisma Wydawnictwa SIGMA-NOT można zaprenumerować w jednym z następujących wariantów: 

· Prenumerata roczna, półroczna i kwartalna czasopism w wersji papierowej,

· Prenumerata roczna w wersji PLUS (wersja papierowa i dostęp do Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl w ramach zaprenumerowanego tytułu),

· Prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych),

· Prenumerata ciągła w wersji PLUS – z 10% rabatem na każdy zaprenumerowany tytuł uzyskiwanym po podpisaniu umowy z Wydawnictwem SIGMA-NOT, przedłużanej automatycznie z roku na rok aż do momentu złożenia rezygnacji,

· Prenumerata zagraniczna – wysyłka czasopisma za granicę za dopłatą 100% do ceny prenumeraty krajowej.

 

Cennik prenumeraty 30 tytułów Wydawnictwa SIGMA-NOT (2015 rok)

 

Prenumeratę można zamówić bezpośrednio w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT:

telefonicznie: (22) 840 30 86 lub 840 35 89 lub faksem: (22) 891 13 74, 840 35 89, 840 59 49

mailem: prenumerata@sigma-not.pl lub na stronie: www.sigma-not.pl

listownie: Zakład Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o., ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa

oraz dokonując wpłaty na konto Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o.:
ul. Ratuszowa 11, 00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004,
nr konta 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577

 

Ogólne warunki prenumeraty czasopism fachowych Wydawnictwa SIGMA-NOT

 

Prenumeratorzy, którzy mają wykupioną prenumeratę u innego kolportera, mogą dokupić dostęp do Portalu w cenie 90 zł (netto) na rok, po przedstawieniu dowodu wpłaty na prenumeratę. Należy go przesłać do Zakładu Kolportażu wraz z zamówieniem na dostęp do Portalu Informacji Technicznej: mailem: kolportaz@sigma-not.pl lub faksem 22 891 13 74 

 

Informacja

Jeżeli zamawiana prenumerata, obejmuje numery na przełomie roku 2015/2016, to otrzymają Państwo dwie faktury. Jedna faktura na numery z 2015 roku, natomiast druga na numery z 2016 roku wg cennika na 2015 rok.

Formularze zamówienia na prenumeratę czasopism Wydawnictwa SIGMA-NOT dostępne są  na stronach poszczególnych tytułów, a formularz zbiorczy (umożliwiający zaprenumerowanie od razu kilku tytułów) – po kliknięciu w pole poniżej. 

·  FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA WYDAWNICTWA SIGMA-NOT

 

Prenumerata ciągła

Ta oferta, wprowadzona została z myślą o Państwa wygodzie, to tak zwana Prenumerata ciągła w wersji PLUS. Państwo zamawiacie nasze czasopisma tylko raz, a prenumerata przedłużana jest przez nas automatycznie z roku na rok, aż do momentu złożenia przez Państwa rezygnacji. Korzystając z tej oferty, nie musicie Państwo pamiętać pod koniec każdego roku o odnowieniu prenumeraty na rok następny, a ponadto Wydawnictwo SIGMA-NOT udzieli Państwu 10% bonifikaty na prenumerowane tytuły oraz na dostęp do Portalu Informacji Technicznej.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA Prenumeraty Ciągłej (plik .pdf)

 

Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach), do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT, ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa.

 

Czasopisma innych wydawców można zaprenumerować w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT w wariantach

· prenumerata roczna w wersji papierowej,

· prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA INNYCH WYDAWCÓW

Wydawnictwo SIGMA-NOT proponuje Państwu usługi w zakresie publikacji reklam, ogłoszeń lub artykułów sponsorowanych na łamach wszystkich wydawanych przez siebie czasopism. Nie ograniczamy jednak naszych usług do jedynie papierowej formy. Oferujemy Państwu również możliwość emisji na naszym Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl oraz stronach redakcyjnych poszczególnych tytułów. Służymy pomocą edytorską przy tworzeniu materiałów promocyjnych.

Pozostajemy do Państwa dyspozycji i chętnie odpowiemy na wszystkie pytania.

KONTAKT:

Dział Reklamy i Marketingu
ul. Ratuszowa 11
00-950 Warszawa skr. poczt. 1004
tel./faks: 22 827 43 65 
e-mail: reklama@sigma-not.pl

Pliki do pobrania:

Druk zamówienia wraz z warunkami zamieszczania reklam.

Cennik ogłoszeń i reklam kolorowych oraz czarno-białych w czasopismach Wydawnictwa

Cennik e-reklam na stronach Portalu Informacji Technicznej

Warunki techniczne umieszczania e-reklamy na stronach Portalu Informacji Technicznej

Wydawnictwo SIGMA-NOT, należące do Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych - Naczelnej Organizacji Technicznej, to największy polski wydawca prasy fachowej o ukierunkowaniu technicznym. Jako zorganizowana oficyna działa od 1949 r., a najstarszy wydawany tytuł - „Przegląd Techniczny” - liczy sobie 150 lat.

W portfolio Wydawnictwa SIGMA-NOT znajdują się obecnie 32 unikalne tytuły prasy fachowej. Czasopisma te działają na wielu płaszczyznach i są skierowane do wszystkich zainteresowanych tematami naukowo-technicznymi zarówno zawodowo, jak i czysto hobbystycznie, poszerzając ich kulturę techniczną. Czyta je miesięcznie ponad 200 tys. osób, które mogą w nich odnaleźć interesujące ich artykuły o nowinkach technicznych, najświeższych osiągnięciach naukowych, popularnych problemach w danej dziedzinie, a także analizy rynku, komentarze do bieżących wydarzeń gospodarczych oraz relacje z imprez i konferencji naukowo-technicznych.

Ofertę Wydawnictwa poszerzają publikacje książkowe; obecnie w sprzedaży jest pozycja książkowa „22 zadania służby BHP – standardy działania” autorstwa Lesława Zielińskiego oraz "ADR, REACH, CLP Niebezpieczne Chemikalia Poradnik" Bolesława Hancyka.

Poza czasopismami i książkami, nieprzerwanie od 1952 r. SIGMA-NOT wydaje również „Terminarz Technika” – wygodny kalendarz, zawierający - poza kalendarium - podstawowe informacje techniczne, świetnie znany już trzem pokoleniom polskich inżynierów.

Wszystkie artykuły opublikowane w czasopismach SIGMA-NOT począwszy od 2004 roku dostępne są także w wersji elektronicznej na Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl, który przeglądają Państwo w tej chwili. Każdy artykuł można kupić poprzez sms, e-płatności, lub posługując się tradycyjnym przelewem, a także w ramach dostępu do „Wirtualnej Czytelni”. Prenumeratorzy czasopism w wersji PLUS mogą korzystać za pośrednictwem „Wirtualnej Czytelni” z bazy artykułów zaprenumerowanego tytułu bez ograniczeń.

Wydawnictwo SIGMA-NOT ma w swoich strukturach Drukarnię oraz Zakład Kolportażu, które świadczą także usługi klientom zewnętrznym.

Zapraszamy do lektury i współpracy!

Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA-NOT Sp. z o.o.
ul. Ratuszowa 11 tel.: 22 818 09 18, 22 818 98 32
00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004 e-mail: sekretariat@sigma-not.pl

Kontakt w sprawie zakupów internetowych - tel. 601318457, sigmanot@gmail.com

NIP: 524-030-35-01
Numer KRS: 0000069968
REGON: 001408973
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy
Numer konta bankowego: Bank PKO BP 86 1020 1042 0000 8102 0010 2582
Numer konta bankowego dla prenumeraty: Bank PKO BP 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577