• Jubileusz

    Gospodarka Wodna

    Jesienią 1935 roku ukazał się pierwszy numer miesięcznika Gospodarka Wodna, czasopisma Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjnych (SITWM)

  • O czasopiśmie

    Gospodarka Wodna

    Szeroko rozumiana problematyka gospodarki wodnej, łącznie z ochroną środowiska. Zagadnienia hydrologii, hydrauliki, hydrogeologii..

  • Aktualności

    Światowy Dzień Wody

    Światowy Dzień Wody (World Water Day) obchodzimy w tym roku już po raz 21. Tym razem hasłem jest zrównoważony rozwój w odniesieniu do środowiska wodnego.

  • Aktualności

    120-lecie Przekopu Wisły

    Budowa Przekopu Wisły zaczęła się w gminie Cedry Wielkie – powiedział wójt Janusz Goliński na uroczystości odsłonięcia kamienia...

  • Aktualności

    Północna Brama Warszawy

    Projekt „Studium możliwości wykonania progu stabilizacyjnego poziomu wody w Wiśle na odcinku Warszawy...

  • O Gospadarce Wodnej
  • Światowy Dzień Wody
  • 120-lecie Przekopu Wisły
  • Północna Brama Warszawy

2019-12

zeszyt-6076-gospodarka-wodna-2019-12.html

 
W numerze m.in.:
Wojciech Majewski Hydrauliczne badania modelowe w inżynierii wodnej (Sławomir Bajkowski)
Seria publikacji naukowo-badawczych. IMGW-PIB. Warszawa 2019. ISBN: 979-83-64979-30-9. ss. 118 Monografia "Hydrauliczne badania modelowe w inżynierii wodnej" adresowana jest do pracowników naukowych i inżynierów specjalności budownictwa hydrotechnicznego, stanowi źródło informacji wykorzystywanej w procesie badawczym, projektowym oraz dydaktycznym. Zawiera omówienie zasad prowadzenia eksperymentalnych badań hydraulicznych na fizycznych modelach budowli wodnych i podaje sposoby wykorzystania ich wyników w projektowaniu urządzeń i budowli wodnych. W opracowaniu, autor przyjął zasadę przedstawiania procesu badawczego poczynając od podstawowych informacji z zakresu hydrauliki, obejmujących charakterystykę zjawisk odzwierciedlających szczególne ich traktowanie w procedurach badawczych. Zwrócił też uwagę na zagadnienia modelowania przepływu w korytach rozmywanych, poświęcając temu zagadnieniu oddzielny rozdział monografii. W zakresie podstaw modelowania znajdziemy w monografii główne wiadomości z zakresu podobieństwa modelowego, których podsumowaniem jest szeroka analiza zasad modelowania według kryterium Froude’a. W mojej opinii ograniczenie prezentacji kryteriów modelowania hydraulicznego wyłącznie do najczęściej stosowanego kryterium Froude’a jest jak najbardziej zasadne, gdyż stanowi ono podstawowe kryterium modelowania budowli wodnych prezentowanych w dalszej części monografii.... więcej»

INFORMACJE NOWOŚCI
Konferencja Maritime Spatial Planning Forum (MSP Forum) W dniach 19-21 listopada 2019 r., w Rydze na Łotwie odbyła się konferencja "Maritime Spatial Planning Forum Global Meets Regional". Zgromadziła ponad 300 uczestników z całego świata w celu promowania współpracy ponadnarodowej w zakresie planowania przestrzennego obszarów morskich i wymiany praktyk planowania z perspektywy globalnej i regionalnej. Organizatorami wydarzenia są: projekt Pan Baltic Scope, VASAB (Vision and Strategies around the Baltic Sea), Dyrekcja Generalna ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa Komisji Europejskiej (DG MARE) oraz Międzyrządowa Komisja Oceanograficzna OIC-UNESCO. MSP Forum Global Meets Regional jest wspólnym wydarzeniem dla Czwartego Międzynarodowego Forum Planowania Przestrzennego Obszarów Morskich, Trzeciego Bałtyckiego Forum Planowania Przestrzennego Obszarów Morskich oraz dla kon... więcej»

100 lat polskiej gospodarki wodnej w Polsce niepodległej (WOJCIECH MAJEWSKI)
G ospodarowanie zasobami wodnymi w Polsce, niezależnie od położenia geograficznego kraju, było zawsze bardzo istotne dla całej gospodarki. Od wieków, mimo że nie funkcjonowały instytucje organizujące czy koordynujące działania w zakresie gospodarowania wodami, to realizowano różnego rodzaju obiekty służące lepszemu wykorzystaniu wód czy przeciwdziałaniu zagrożeniom związanym z wodą. Jako przełomowy można uznać 1919 r., kiedy to po odzyskaniu przez Polskę niepodległości powołano, Ministerstwo Robót Publicznych, któremu powierzono koordynację wszelkich spraw związanych z gospodarką wodną a w szczególności ochronę przeciwpowodziową, żeglugę śródlądową czy zaopatrzenie w wodę. Można więc przyjąć tę datę jako początek gospodarki wodnej w odrodzonej Polsce, a więc można mówić obecnie o 100-leciu działalności na tym polu. Spojrzenie na gospodarkę wodną i dokonanie jej oceny w długim okresie czasu, obejmującym 100 lat, jest trudne bo wymaga uwzględnienia określonych ram czasowych i obszarowych, które uległy istotnym zmianom. Dokonanie jakiegokolwiek podziału czasowego i obszarowego do oceny 100 lat funkcjonowania gospodarki wodnej może być dyskusyjne, ale uznano, że na potrzeby niniejszego opracowania jest to celowe. Jako pierwszy okres można przyjąć 20-lecie międzywojenne, kiedy kształtowały się zręby państwa polskiego. Wtedy już rodziły się początki naszej gospodarki wodnej, która ukształtowała ją na lata późniejsze. Gdy w 1918 r. Polska pojawiła się na mapie Europy, miała powierzchnię 389,7 tys. km2 i jej granice były zupełnie inne niż obecnie. Liczba ludności w tym momencie była szacowana na 23,9 mln i szybko wzrastała. Mieliśmy niewielki (147 km) dostęp do Morza Bałtyckiego. Świat i Europa po zakończeniu I wojny światowej rozwijały się bardzo szybko i istotne było jak nasza gospodarka krajowa, a w tym gospodarka wodna, potrafią dostosować się do postępujących zmian społecznych i gospodarczych. Polska po zniszczeniach wojennych... więcej»

Rozmowa z dr. inż. Antonim Bojarskim*)
Redakcja: W swojej działalności zawodowej, konsekwentnie łączy Pan pracę naukową na uczelni z działalnością ekspercką i projektową. Jak Pan ocenia efekty takiego modelu aktywności nauczyciela akademickiego i jak przenosi się to na efekty dydaktyczne? Dr A. Bojarski: W moim przekonaniu bardzo dobrze. Sam korzystałem i ceniłem w swojej edukacji takie rozwiązania. Połączenie tych dwóch elementów w moim przypadku wynikało z chęci poszukiwania rozwiązań problemów w przedziale od teorii do praktyki. Zawsze wiele czasu poświęcałem na szczegółową analizę celów moich zadań (po co?) i uwarunkowań jej realizacji (jak to zrobić) z jednoczesnym poszukiwaniem najlepszego ale realnego rozwiązania. Takie podejście zmusza do kreatywnego działania i poszukiwania uzasadnienia dla swoich wyborów. Tą ideę działania stosowałem w dydaktyce na starszych latach studiów. Na początku zajęć zawsze umawiałem się ze studentami, że tak będziemy współpracować aby wykonywane przez nich prace projektowe czy dyplomowe oraz ich obrony dawały im satysfakcję i przekonanie, że nie stracili swojego czasu. Taka umowa wymaga jednak od prowadzącego zajęcia, dobrego przygotowania bo są pytania czasem trudne i powinno się na nie co najmniej dobrze odpowiedzieć. Uważałem, że ważnym elementem kształcenia w naszej branży są ćwiczenia projektowe i prace dyplomowe zawierające koncepcje rozwiązań problemów, bo to jest podstawą budowania później schematów obliczeniowych i zakresu analiz wspomagających projektanta poprzez uściślanie lub korygowanie zaproponowanych rozwiązań. Obserwowałem, że koncepcja, którą trzeba przedstawić i obronić to najtrudniejsza część ćwiczenia projektowego czy pracy dyplomowej. Na pewno też mogę powiedzieć, że rozpoznajemy w ten sposób autentycznych liderów. Wytworzenie się w grupie studenckiej grupy liderów to także lepsze wyniki pozostałych studentów dlatego, że ich problemy są om... więcej»

FAKTY
XIV Edycja Zielonego Lauru Warszawa, 20 września 2019 r. Polska Izba Gospodarcza Ekorozwój zorganizowała, po raz czternasty, konkurs ogólnopolski "Zielony Laur", pod patronatem Ministra Środowiska Henryka Kowalczyka. Kapituła konkursu, pod przewodnictwem prof. dr hab. inż. Marka Gromca, przyznała nagrody dla osób, instytucji, firm i samorządów za wkład naukowy, przedsięwzięcia, nowatorskie rozwiązania ekologiczne, które propagują ekorozwój. Uroczysta gala wręczania nagrody "Zielony Laur", w postaci dyplomu i statuetki, odbyła się 20 września 2019 roku w Pałacu Staszica - siedzibie Polskiej Akademii Nauk (PAN) w Warszawie. W gali wzięli udział goście ze świata polityki, gospodarki, nauki oraz członkowie Izby, w tym między innymi: śp. prof. Jan Szyszko, prof. Józef Kozioł oraz wiceprezes PGW Wody Polskie Joanna Kopczyńska. Uroczystość otworzył Krzysztof Zaręba - prezydent Polskiej Izby Gospodarczej Ekorozwój, a nagrody wręczył przewodniczący kapituły. Laureatami zostali: Senator Zdzisław Pupa - przewodniczący Komisji Środowiska Senatu RP, za działania wspierające w Polsce unijną koncepcję gospodarki cyrkulacyjnej, ● Profesor dr hab. inż. Tomasz Winnicki, za stworzenie szkoły naukowej zastosowań polimerów separacyjnych w inżynierii środowiska, ● Profesor dr hab. inż. Hanna Obarska- -Pempkowiak, za opracowanie i wdrożenie innowacyjnej technologii hydrofitowej w gospodarce komunalnej, ● Jacek Orych - Burmistrz Miasta Marki, za realizację Mareckiego Centrum Edukacyjno- Rekreacyjnego wykorzystującego technologie ekologiczne, ● Bank Ochrony Środowiska S.A. w Warszawie, za wieloletnie, efektywne wspieranie inwestycji proekologicznych, &#9679... więcej»

2019-11

zeszyt-6037-gospodarka-wodna-2019-11.html

 
W numerze m.in.:
XLVII Szkoła "Współczesne zagadnienia hydrologii" wyzwania dla jutra - dzisiaj (TAMARA TOKARCZYK)
Gutta cavat lapidem non vi, sed patientia (Kropla drąży skałę nie siłą lecz cierpliwością) S zkoła "Współczesne zagadnienia hydrologii" odbyła się po raz 47, w dniach od 12 do 17 maja 2019 r., w Domu Zjazdów i Konferencji PAN w Jabłonnie k/Warszawy. Organizatorami corocznej Szkoły są Komitet Gospodarki Wodnej PAN oraz Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowy Instytut Badawczy. Szkoła "Współczesne zagadnienia hydrologii", popularnie zwana Szkołą Hydrologii, skierowana jest głównie dla osób prowadzących zajęcia z hydrologii w szkołach wyższych oraz hydrologów zatrudnionych w instytutach badawczych i biurach projektów. Głównym celem corocznej Szkoły jest zapoznanie uczestników z najnowszymi osiągnięciami i kierunkami badań współczesnej hydrologii w aspekcie programów nauczania, prac badawczych oraz wdrożeń w gospodarce wodnej. Program Szkoły obejmuje 5-6 zamawianych wykładów i seminariów oraz krótkie komunikaty zgłoszone przez uczestników Szkoły. Zajęcia prowadzone są w ciągu tygodnia od poniedziałku do piątku, w trybie akademickim (45 min wykładów lub seminarium, 15 min przerwy). Tematyka wykładów obejmuje najnowsze osiągnięcia badań (w tym własnych badań wykładowcy) w dziedzinie będącej przedmiotem wykładu, natomiast seminarium to przede wszystkim forum dyskusyjne oraz demonstracja przykładów zastosowań treści wykładów. Do każdego tematu wykładów jest przygotowywany przez wykładowcę konspekt, spis literatury, prezentacja, materiały pomocnicze, które otrzymuje każdy uczestnik Szkoły. Począwszy od XXXVI Szkoły, materiały przekazywane są na nośniku elektronicznym. Cennym elementem Szkoły są prezentowane przez uczestników komunikaty (45 min wraz z dyskusją) najczęściej dotyczące własnych prac badawczych. Daje to możliwość przedstawienia własnej pracy badawczej (najczęściej młodych hydrologów) i skonfrontowania jej z poglądami innych specjalistów a także zapoznanie uczestników Szkoły z badaniami naukowymi prowadzonymi ... więcej»

Odnowa wody ze ścieków dla nawodnień rolniczych w świetle planowanych uregulowań prawnych UE (MAREK GROMIEC)
Odnowa wody ze ścieków na świecie praktykowana jest od dawna, powodując konieczność integracji wykorzystania odnowionej wody ze ścieków z gospodarowaniem zasobami wodnymi w zlewniach i dorzeczach. Odnowa wody została szeroko zastosowana w praktyce w wielu częściach świata, a jej stopień zastosowania ciągle rośnie, co związane jest między innymi z szybkością zachodzących zmian demograficznych i klimatycznych. Źródłami odnowionej wody są różne rodzaje zanieczyszczonych wód i ścieków, w tym ścieki komunalne. Wymagania stawiane systemom oczyszczania ścieków komunalnych, produkujących odnowioną wodę, zależą od sposobu jej wykorzystania oraz uwzględniają wymaganą jakość wody przeznaczonej do wtórnego wykorzystania, a także potrzebną ilość odnowionej wody, co związane jest między innymi ze stopieniem oczyszczania ścieków jak i udziałem ilościowo-jakościowym ścieków przemysłowych w ściekach komunalnych. W zależności od sposobu wykorzystania odnowionej wody rozróżnia się następujące sposoby wtórnego wykorzystania ścieków: ● bezpośrednie wtórne wykorzystanie ścieków, w którym następuje połączenie systemów oczyszczających z systemami odbiorczymi; ● pośrednie wtórne wykorzystanie ścieków, które przed wykorzystaniem obejmuje procesy mieszania i rozcieńczania odnowionej wody w wodach powierzchniowych i podziemnych, co jest od dawna powszechnie stosowane. W zależności od przeznaczenia odnowionej wody rozróżnia się: □ wtórne wykorzystanie do celów konsumpcyjnych, które dotyczy zasilania obiegów wody pitnej wodą uzyskaną z wysoko oczyszczonych ścieków; □ wtórne wykorzystanie do celów nie konsumpcyjnych, co obejmuje pozostałe zastosowania, w tym do celów komunalnych (głównie do nawadniania terenów zielonych, ochrony przeciwpowodziowej, celów rekreacyjnych), do celów przemysłowych (w szczególności w procesach chłodzenia i w zamkniętych obiegach wód technologicznych), do celów rolniczych. Wtórne wykorzystanie ścieków... więcej»

Eksperyment nad zastosowaniem chalcedonitu w usuwaniu żelaza i manganu z wód podziemnych ujmowanych na ujęciu "Kurpiowska" w Ostrołęce (MARIAN GRANOPS, TOMASZ WNĘT)
W ody podziemne stanowią doskonały surowiec do zaopatrzenia ludności w wodę, gdyż charakteryzują się zazwyczaj przekroczeniem tylko niektórych wskaźników fizykochemicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia [15]. Wymienić tu można między innymi gazy takie, jak: dwutlenek węgla, siarkowodór i amoniak oraz metale takie, jak: związki żelaza i manganu. Klasycznymi metodami usuwania nadmiaru wymienionych związków z wody było i jest, jej napowietrzanie ("wypychanie" nadmiaru szkodliwych gazów do atmosfery) i utlenianie związków żelaza i manganu, a następnie ich zatrzymywanie w procesie filtracji na przegrodzie np. złożu piaskowym. Obecnie istnieje wiele innych i doskonalszych metod usuwania żelaza i manganu z wody, w tym wiele z wykorzystaniem chalcedonitu [1, 2, 3, 4, 6, 8, 13, 14]. W związku z cytowanymi badaniami i opisywanymi w nich efektami, autorzy przeprowadzili eksperyment oceny pracy złoża chalcedonitowego w porównaniu ze złożem antracytowo-piaskowym. Celem badań eksperymentalnych było uzyskanie informacji o: - skuteczności odgazowania wody (usuwania siarkowodoru), - możliwości lepszego niż na złożu antracytowo-piaskowym usuwania związków żelaza i manganu, - ewentualnego dalszego obniżenia kosztów eksploatacji SUW. KRÓTKA CHARAKTERYSTY KA UJMOWANYCH WÓD ORAZ SAMEJ STACJI UZDATNIANIA WODY Stacja uzdatniania wody SUW "Kurpiowska" (opisana szczegółowo w [2]), ujmuje wodę z 20. studni głębinowych. Pod względem bakteriologicznym woda nie budzi zastrzeżeń. Natomiast pod względem fizykochemicznym, w porównaniu z normami określonymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. [15], stwierdzano przekroczenia następujących wskaźników: barwy, mętności, jonu amonowego, związków żelaza i manganu (tab. I), a także siarkowodoru nie ujętego w tych badaniach. Woda o przedstawionym w tab. I składzie fizykochemicznym kierowana jest od 2002 r. na stację uzdatniania. Stacja zaprojektowana została na Qmax = 14 400 ... więcej»

Stefan Liwski 1921-2019 (Elżbieta Biernacka)
W dniu 28 sierpnia 2019 r., w Opolu zmarł prof. zwycz. dr hab. inż. Stefan Liwski, długoletni nauczyciel akademicki Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska SGGW (wcześniej Wydział Melioracji Wodnych). Był naukowcem wielce zasłużonym dla Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, a Jego działalność naukowa, dydaktyczna i organizacyjna zapisała się trwale w historii uczelni. Profesor Stefan Liwski urodził się 2 sierpnia 1921 r. w Olszewnicy Nowej woj. Mazowieckie. Po II wojnie światowej, w 1946 r. podjął studia na Wydziale Rolniczym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, którą ukończył w 1950 r. uzyskując dyplom inżyniera rolnictwa, a w 1951 r. dyplom magistra nauk agrotechnicznych. W końcowym etapie studiów rozpoczął działalność akademicką pod kierunkiem prof. dr Aleksandra Maksymowa, znanego naukowca, wybitnego autorytetu z zakresu torfoznawstwa. Działalność naukowa prof. dr hab. inż. Stefana Liwskiego jest ściśle związa... więcej»

Budowa tymczasowego, alternatywnego kolektora w celu likwidacji awaryjnego zrzutu ścieków do Wisły po awarii kolektora do oczyszczalni ścieków "Czajka" w Warszawie (Tomasz Mierzuchowski, Grzegorz Lubojański)
27 sierpnia nastąpiła nagła awaria kolektora odprowadzającego ścieki z lewobrzeżnej Warszawy do oczyszczalni "Czajka". Uszkodzeniu uległy obydwa ciągi rurowe kolektora przebiegające w tunelu pod dnem Wisły. W konsekwencji całe ścieki komunalne zostały skierowane bezpośrednio do rzeki powodując bardzo poważne zagrożenie środowiska. PGW Wody Polskie opracowało strategię, która przewidywała przechwycenie ścieków na wylocie kanału zrzutowego i dostarczenie ich do komory przepompowni przy ul. Świderskiej na prawym brzegu Wisły. W tym celu musiała powstać odpowiednia komora czerpna na wylocie kanału zrzutowego wraz ze stacją pomp i by-pass tłoczny do transportu ścieków w postaci dwóch równoległych ciągów rur PE o średnicy zewnętrznej 1000 mm i długości po ok. 1100 m, ułożonych na wykonanym uprzednio moście pontonowym na Wiśle a dalej na terenie,... więcej»

2019-10

zeszyt-6007-gospodarka-wodna-2019-10.html

 
W numerze m.in.:
Mikrodeformacje filtracyjne gruntów (AGNIESZKA DĄBSKA, PAWEŁ POPIELSKI)
D eformacje szkieletu gruntowego (fazy stałej gruntu), powstające w wyniku działania sił filtracji, nazywane są deformacjami filtracyjnymi lub filtracyjnymi odkształceniami miejscowymi [7]. W przypadku, kiedy pod wpływem działania sił filtracji, przemieszczeniu podlegają pojedyncze ziarna i cząstki gruntu niezależnie od siebie, deformacje filtracyjne można nazwać mikrodeformacjami, obserwowanymi w gruntach niespoistych. W gruntach spoistych, ze względu na duże siły przyciągania międzycząsteczkowego, oderwanie od szkieletu gruntowego pojedynczych cząstek (ziaren) jest praktycznie niemożliwe. Częściej można zaobserwować oderwanie się od szkieletu gruntu spoistego agregatów (bryłek) cząstek. Mikrodeformacje gruntów spoistych spotykane są bardzo rzadko, głównie w sytuacjach, kiedy szkielet gruntu uległ już wcześniej naruszeniu tj. jako zjawiska towarzyszące wyparciu lub przebiciu hydraulicznemu [15]. Warunki wystąpienia mikrodeformacji opisywane są poprzez następujące kryteria: [11, 1, 2, 12]: - kryterium hydrauliczne (warunek wystarczający), określane wartością gradientu krytycznego lub wartością prędkości krytycznej w odniesieniu do jednostki objętości gruntu, w której dana deformacja powstaje, - kryterium geometryczne (warunek konieczny), określane proporcją wielkości ziaren i cząstek znajdujących się w porach szkieletu gruntu do tworzących szkielet gruntowy lub objętością ziaren i cząstek znajdujących się w porach szkieletu gruntowego w stosunku do objętości szkieletu gruntowego, - kryterium wytrzymałościowe, określane wartością granicznych naprężeń stycznych lub naprężeń efektywnych. Do mikrodeformacji (rys. 1) można zaliczyć zjawiska określane pojęciem sufozji mechanicznej (wewnętrznej, zewnętrznej, kontaktowej), erozji (wewnętrznej, zewnętrznej, kontaktowej, szczelinowej) i kolmatacji mechanicznej (wewnętrznej, zewnętrznej). W początkowym okresie badań nad zjawiskiem: sufozji, erozji i kolmatacji funkcjonowały ogóln... więcej»

List do Redakcji i Czytelników "Gospodarki Wodnej" w sprawie walki z suszą (Marek Jarosław Łoś)
Półrocze letnie 2019 r. charakteryzowało się znacznym niedoborem opadów. W wielu regionach Polski wystąpiła długotrwała susza powodująca istotne straty (rzeczywiste lub spodziewane) plonów, co spowodowało poważne zaniepokojenie rolników, czy szerzej biorąc ludności wiejskiej. Uzasadnione obawy producentów żywności zostały nagłośnione przez media, co z kolei spowodowało równie uzasadnione obawy konsumentów o znaczny wzrost cen żywności zagrażający ludności miejskiej. W sposób oczywisty susza, czy raczej jej nieuchronne następstwa stały się problemem społecznym, szybko przekształconym w problem polityczny. Problem ten, zwłaszcza w kontekście trwających kolejnych kampanii wyborczych, stawał się coraz gorętszy i niestety coraz mniej merytoryczny. Dyskusja stawała się coraz bardziej "swobodna", to znaczy "swobodna" od rzetelnego przedstawiania faktów i "swobodna" od merytorycznych ocen niewątpliwie istniejących zagrożeń. Na marginesie mała uwaga: media sygnalizują oczywistą groźbę spadku produkcji zbóż, owoców i warzyw, krótko mówiąc żywności dla ludzi. Ale nieunikniony spadek karmy dla bydła np. zbiorów trawy z łąk, jest pomijany. Czy wszyscy już zapomnieli, że "krowa pyskiem doi" i że w ostatecznym efekcie mogą być kłopoty z nabiałem? Wróćmy do polemiki politycznej. Nie wchodzę w "swobodę" dyskusji. Zatrzymam się tylko przy jednym postulacie, może raczej wołaniu: kiedy Rząd zwalczy suszę? Za tym pytaniem biegną dalsze dezyderaty. Dajmy im spokój i odpowiedzmy jednoznacznie na postawione pytanie: Rząd z pewnością nie zwalczy suszy w najbliższych kilku latach, bez względu na opcję polityczną tego czy innego Rządu. Czy może się to udać w perspektywie następnych dziesięciu lat? Tego nie wiem, bo nie wiem czy starczy nam konsekwencji w długofalo... więcej»

Wykonywanie prawa pierwokupu gruntów pod wodami stojącymi według ustawy Prawo wodne (KAROLINA GRUCZEK)
Nowa ustawa Prawo wodne1) wprowadza regulacje mające na celu ochronę gruntów pod śródlądowymi wodami stojącymi poprzez umożliwienie skorzystania przez Skarb Państwa z prawa ich pierwokupu. Nowe możliwości prawne dają starostom pierwszeństwo zakupu gruntów, ale tylko w nielicznych i konkretnych sytuacjach wymienionych w ustawie. PRAWO PIERWOKUPU Instytucja pierwokupu jest powszechnie stosowana przede wszystkim w polskim prawie cywilnym. Polega ona na przyznaniu danej jednostce przywileju w postaci pierwszeństwa nabycia określonej rzeczy przed innymi nabywcami. Taka rzecz może być sprzedana innemu nabywcy tylko wtedy, gdy uprawniony do skorzystania z prawa pierwokupu go nie wykona. Można wyróżnić dwa rodzaje pierwokupu: umowny i ustawowy. Prawo pierwokupu określone w ustawie Prawo wodne jest przykładem pierwokupu ustawowego, który może wykonać starosta w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki wodnej. PRAWO PIERWOKUPU W PRAWIE WODNYM W ustawie Prawo wodne2), obowiązującej od 1 stycznia 2018 r., w art. 217 ust. 13 wprowadzono możliwość wykonywania przez Skarb Państwa prawa pierwokupu gruntów pod śródlądowymi wodami stojącymi. Ratio legis tego przepisu było zapewnienie ochrony gruntom pod śródlądowymi wodami stojącymi, które uprzednio zostały zbyte przez właśc... więcej»

Możliwości rekultywacji zbiornika Tresna w kaskadzie Soły (ANDRZEJ JAGUŚ, KRZYSZTOF DUŁAWA)
Przegradzanie dolin rzecznych zaporami w czasach historycznych wynikało głównie z potrzeby gromadzenia wody do nawodnień w rolnictwie (w tym na potrzeby hodowli ryb) i na cele gospodarczo-komunalne. Zbiorniki również budowano w celach ochrony przed powodziami. W XIX wieku nastała era spiętrzania wód na potrzeby hydroenergetyki. Powstawały też zbiorniki służące poprawie warunków żeglugi śródlądowej, zbiorniki przeciwpożarowe, zbiorniki przechwytujące rumowisko (tzw. wstępne - powyżej właściwych) i inne. Wiele zbiorników, niejako "przy okazji", stało się obiektami pełniącymi funkcje rekreacyjno-sportowe, kojarzone z plażowaniem, wędkarstwem, kajakarstwem, żeglarstwem, windsurfingiem. Obecnie zbiorniki są najczęściej budowane i użytkowane jako wielofunkcyjne [13] a liczni użytkownicy oczekują korzystnych parametrów jakościowych wody oraz całego otaczającego środowiska. Wymaga to ciągłego monitoringu zbiorników i organizacji ich ochrony przed niekorzystnymi wpływami z obszaru zlewni, a w sytuacji trwałego zanieczyszczenia - także rekultywacji. Rekultywacja to działania o charakterze odnawiającym, oczyszczającym, w tym wypadku czaszę zbiornika, mające prowadzić do odtworzenia dobrego stanu ekologicznego. Są one zasadne tylko wtedy, gdy równolegle, i w sposób ciągły, realizowane są zabiegi ochronne. Jest wiele metod rekultywacji jezior i zbiorników wodnych [21, 6, 13, 5, 17], które można podzielić na: ● działania fizyczne i fizykochemiczne (m.in. odmulanie czaszy, rozcieńczanie zanieczyszczeń, mechaniczne mieszanie toni wodnej, napowietrzanie hypolimnionu, usuwanie wód hypolimnionu, capping, inaktywacja biogenów w osadach dennych); ● działania biologiczne, w tym biomanipulacyjne (m.in. pobudzanie wzrostu roślin wodnych i ich zbiór, pobudzanie rozwoju biomasy na sztucznych podłożach, wprowadzanie gatunków odżywiających się fitoplanktonem, manipulowanie stosunkiem strukturalnym roślinożerców do drapieżników). Wszystk... więcej»

INFORMACJE NOWOŚCI
Nadzwyczajne środki ochrony dorsza we wschodniej części Morza Bałtyckiego.Komisja Europejska, 23 lipca 2019 r., ogłosiła środki nadzwyczajne mające na celu ratowanie będącego w złym stanie stada dorsza atlantyckiego we wschodniej części Morza Bałtyckiego przed grożącym mu załamaniem się. "Załamanie się tego stada dorsza miałoby katastrofalne skutki dla źródeł utrzymania wielu rybaków i społeczności nadbrzeżnych w regionie Morza Bałtyckiego" - powiedział Karmenu Vella, komisarz ds. środowiska, polityki morskiej i rybołówstwa. - "Musimy pilnie podjąć działania na rzecz odbudowania tego stada w interesie zarówno ryb, jak i rybaków. Oznacza to szybkie reagowanie na bezpośrednie zagrożenie za pomocą środków nadzwyczajnych podejmowanych przez Komisję. Oznacza to również zarządzanie stadem - i siedliskiem, w którym ono żyje - w sposób właściwy w perspektywie długoterminowej". Środki nadzwyczajne wprowadzają zakaz, ze skutkiem natychmiastowym, połowów dorsza w celach handlowych w większej części Morza Bałtyckiego do dnia 31 grudnia 2019 r. Wprowadzony zakaz obejmuje wszystkie statki rybackie i ma zastosowane na tych obszarach Morza Ba... więcej»

2019-9

zeszyt-5972-gospodarka-wodna-2019-9.html

 
W numerze m.in.:
Program rozwoju retencji - szansa dla poprawy stanu zasobów wodnych (MAREK GRÓBARCZYK)
E kstremalne zjawiska hydrologiczne, tj. susza i powódź, których coraz większe natężenie obserwujemy od kilku lat, są przykładem zachodzących zmian klimatycznych, stwarzających zagrożenie dla życia ludzi oraz otaczającego nas środowiska. Mają one także negatywny wpływ na funkcjonowanie wielu gałęzi gospodarki kraju, w tym przede wszystkim niekorzystnie oddziałują na przemysł, rolnictwo oraz energetykę. Życie każdego organizmu uzależnione jest od dostępu do wody. Jej ilość przypadająca na mieszkańca Polski jest prawie trzy razy mniejsza niż średnia europejska, a w wielu regionach kraju zapotrzebowanie na nią przekracza dostępne zasoby. Potencjał retencji wód, które mamy do dyspozycji, nadal jest niewykorzystany. Dlatego też ko... więcej»

Status Flagship w Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego, czyli jak zwiększyć zasięg projektu i zapewnić szeroką dystrybucję jego rezultatów (MAGDALENA DAWIDOWICZ)
Co ma wspólnego produkcyjne rolnicze wykorzystanie torfowisk w stanie bagiennym z odłowem ryb karpiowatych z Bałtyku? Na pierwszy rzut oka - niewiele. Jednak oba te różne z pozoru działania łączy wspólny strategiczny cel - ochrona Morza Bałtyckiego, a w szczegółowym wymiarze - ograniczenie ładunków substancji biogennych spływających do Morza Bałtyckiego do poziomów akceptowalnych oraz złagodzenie zjawiska eutrofizacji. Oba te działania są realizowane jako projekty flagowe ( Flagship) w ramach Strategii Unii Europejskiej dla regionu Morza Bałtyckiego w obszarze tematycznym Biogeny. Z degradowane torfowiska mają być odtwarzane i wykorzystywane w paludikulturze (uprawy rolnicze na terenach podmokłych) i stanowić podmokłe strefy buforowe w zlewni rzeki Niemen zapobiegające spływom biogenów z pól do wód. Problemy te są przedmiotem działań w projekcie DESIRE. Odłów karpiowatych w Bałtyku jest działaniem nakierowanym na usuwanie biogenów z wód morskich (600 ton fosforu rocznie w Finlandii) w ramach projektu NutriTrade. Oba te pilotażowe projekty mogłyby bez problemu spełnić swoje zadanie prowadząc badania nad skutecznością instrumentu ochrony morza w lokalnym zakresie i promować wyniki w wąskiej grupie interesariuszy. Jednak dzięki włączeniu ich do struktur Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego zyskały możliwość międzynarodowych kontaktów, a w efekcie większej rozpoznawalności i zasięgu ich rezultatów. Pod "parasolem" strategii mają także możliwość uczestniczenia w wydarzeniach i spotkaniach zrzeszających interesariuszy z różnych sektorów i państw nadbałtyckich. Mogą także zainteresować swoimi rezultatami biznes, ponieważ badają możliwość wykorzystania produktów paludikultury (projekt DESIRE) oraz ryb karpiowatych (NutriTrade) w komercyjny sposób. STRATEGIA UE DLA REGIONU MORZA BAŁTYCKIEGO Czym i dla kogo jest strategia i jak można włączyć projekt w jej struktury? Ta najstarsza z czterech strategii makroregionalnych UE jest ... więcej»

Stan realizacji Programów Rozwoju Odrzańskiej Drogi Wodnej i Drogi Wodnej Rzeki Wisły (ŁUKASZ PIERON)
Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (MGMiŻŚ) przywraca należną rolę gospodarczą najważniejszym polskim rzekom. W celu odpowiedniego zaplanowania inwestycji koniecznych do osiągnięcia międzynarodowych parametrów oraz kierując się potrzebą zapewnienia warunków do rozwoju zrównoważonego systemu transportowego kraju, resort opracowuje programy rozwoju śródlądowych dróg wodnych. W pierwszej kolejności skupiono się na szlakach żeglownych mogących dać największy efekt transportowy, tj.: ● E-30 - Odrzańska Droga Wodna wraz z planowanymi połączeniami, tj. Kanałem Śląskim i polskim odcinkiem połączenia Dunaj-Odra-Łaba, ● E-40 - droga wodna łącząca Wisłą Gdańsk z Warszawą, a dalej prowadząca do Brześcia, ● część E-70 - fragment wspólny z E-40 oraz odcinek stanowiący łącznik pomiędzy Wisłą i Zalewem Wiślanym. Opracowanie programów jest zadaniem MGMiŻŚ, które podjęło współpracę z podmiotami wspierającymi resort w przygotowaniu dokumentów stanowiących podstawę do ich sporządzenia. W przypadku Programu Rozwoju Odrzańskiej Drogi Wodnej za analizy transportowe odpowiada MGMiŻŚ, podobnie za część ekonomiczną, choć ta realizowana jest na zlecenie i przy dużym zaangażowaniu Komisji Europejskiej. Natomiast analizy hydrotechniczne wykonywane są przez Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A. (dalej: ZMPSiŚ). Z kolei w zakresie Programu Rozwoju Drogi Wodnej Rzeki Wisły, obejmującego drogę wodną E-40 i odcinek E-70, za kluczowe materiały odpowiedzialny jest Zarząd Morskiego Portu Gdańsk S.A. (dalej: ZMPG), na zlecenie którego powstaje studium wykonalności. Zadania dotyczące przygotowania dokumentów stanowiących podstawę opracowania programów rozwoju śródlądowych dróg wodnych w Polsce wpisują się w przedmiot działalności podmiotu zarządzającego portem, tj. prognozowanie, programowanie i planowanie rozwoju portu. Zaangażowanie się ZMPSiŚ i ZMPG w prace nad programami rozwoju śródlądowych dró... więcej»

Rola konsultacji społecznych w procesie inwestycyjnym na przykładzie projektu z zakresu gospodarki wodnej
Dobrze przygotowane i przeprowadzone konsultacje społeczne mogą być bardzo przydatnym narzędziem kształtowania i realizacji planowanych inwestycji [1]. Powinny być prowadzone w sposób otwarty i powszechny, zapewniający każdemu obywatelowi dostęp do konsultowanych dokumentów i możliwość wypowiedzenia się, a także otrzymanie odpowiedzi wraz z wyczerpującą argumentacją na zgłoszone uwagi. Co to jednak oznacza w praktyce? Z naczenie procesu przeprowadzenia konsultacji społecznych jest ogromne - może on przynieść wiele korzyści dla wszystkich zainteresowanych stron. Twórcy projektu mają możliwość poznania stanowisk różnych grup odbiorców projektu i zidentyfikować szerszy wachlarz interesariuszy proponowanego rozwiązania. Przedstawienie projektu do konsultacji na wczesnym etapie prac umożliwia nie tylko poprawienie ewentualnych błędów, pomyłek itp., ale także wypracowanie nowych pomysłów i rozwiązań, zarówno technicznych jak i społecznych. Istotną korzyścią prowadzenia konsultacji jest możliwość wypracowania kompromisu i tym samym uniknięcia konfliktu na różnych płaszczyznach realizacji projektu. Jednakże, aby proces konsultacji mógł zostać zakończony sukcesem, należy zastosować szereg reguł, ujętych w tzw. Siedem Zasad Konsultacji [2], do których należą: dobra wiara, powszechność, przejrzystość, responsywność, koordynacja, przewidywalność i poszanowanie interesu ogólnego. Niespełnienie warunków właściwie przeprowadzonych konsultacji społecznych skutkować może oporem społecznym, a tym samym zablokowaniem możliwości realizacji inwestycji w założonym kształcie. STUDIUM PRZYPADKU - SUCHY ZBIORNIK PRZECIWPOWODZIOWY W RACIBORZU Doskonałym przykładem na to, jak realizacja procesu konsultacji społecznych wpływa na odbiór projektu przez interesariuszy jest inwestycja polegająca na budowie suchego zbiornika przeciwpowodziowego w Raciborzu (Komponent A Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej Dorzecza Odry) [3]. Zbiornik przeciwpowodz... więcej»

200. rocznica rozpoczęcia planowej regulacji Odry (JAN PYŚ)
W tym roku mija 200 lat od podpisania Protokołu Bohumińskiego - pierwszego kompleksowego, jednolitego planu regulacji Odry, którego realizacji miało podjąć się państwo. Komplementarność zabudowy, zmiana podmiotu zobowiązanego do regulacji Odry oraz zmiana reguł finansowania inwestycji odrzańskich zaprezentowane w Protokole były zupełnie nowym podejściem do problemu regulacji rzeki. N ajważniejszym w historii Odry dokumentem był podpisany 7 lipca 1819 r. w Bohuminie Protokół Bohumiński. Jednak zanim doszło do jego podpisania, nastąpiła nacjonalizacja rzek europejskich1). NOWE ZASADY ZARZĄDZANIA RZEKAMI W czasach napoleońskich francuski Konwent Narodowy wydał 16 listopada 1792 r. dekret w sprawie wolności żeglugi na Skaldzie i Mozie. Dekret reprezentował nowe podejście do żeglugi śródlądowej, dostrzegał znaczenie transportu wodnego dla przemysłu oraz likwidował pochodzące z epoki feudalnej obciążenia w postaci opłat, ceł, myt, ograniczające, a nierzadko uniemożliwiające uprawianie żeglugi na rzekach. Idee zawarte w dekrecie szerzone były przez armię napoleońską w całej Europie. Państwo pruskie przystąpiło do realizacji wytyczonych przez Napoleona nowych porządków zarządzania Odrą. Na zmianę podstawowych zasad zarządzania Odrą wpływ miały nowe reguły gospodarcze wprowadzane w Europie przez Napoleona. Nowe zasady dotyczące rzeki zmieniały podmioty zobowiązane do jej regulacji i pokrywania z tym związanych kosztów. Państwo zdjęło ten obowiązek z właścicieli przyległych do rzeki gruntów. Samo podjęło się realizacji oraz finansowania inwestycji odrzańskich. Wraz ze zmianą podmiotów zobowiązanych do finansowania odrzańskich inwestycji zmieniono także podmioty uprawnione do korzystania z opłat żeglugowych. Obecnie opłaty pobierane za korzystanie z rzeki miały wpływać nie do kasy lokalnych decydentów, lecz do budżetu państwa, z którego finansowana była regulacja. W dniach 9 lipca 1814, 6 stycznia 1818 i 3 stycznia 1819 r. dokonano o... więcej»

2019-8

zeszyt-5953-gospodarka-wodna-2019-8.html

 
W numerze m.in.:
Korzystanie z wód w czasie suszy (MATEUSZ BALCEROWICZ)
Korzystanie z wód zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne polega na wykorzystaniu wód powierzchniowych i podziemnych w każdym celu z kilkoma zastrzeżeniami określonymi w ustawie1) i dzieli się na następujące sposoby korzystania z wód: ● powszechne (przysługujące każdemu m.in. w celu zaspokojenia potrzeb osobistych, gospodarstwa domowego lub rolnego, dla wypoczynku i rekreacji oraz amatorskiego połowu ryb)2), ● zwykłe (przysługujące właścicielowi gruntu w celu zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego dla określonego katalogu czynności)3), ● szczególne (każdy inny sposób korzystania z wód nie będący powszechnym lub zwykłym, który został wskazany w katalogu wymienionym w ustawie i co do zasady wymaga uzyskania zgody wodnoprawnej właściwego organu administracji)4) oraz ● usługi wodne (każdy inny sposób korzys... więcej»

Nowatorska metoda wydobywania i zagospodarowania osadów dennych ze zbiorników wodnych Część II (ANDRZEJ EYMONTT, KRZYSZTOF WIERZBICKI, WITOLD JAN WARDAL)
WŁAŚCIWOŚCI OSADÓW Na cenne składniki w osadach dennych zwrócili uwagę Gałka i Witkowski [3] oraz Siwek i Włodarczyk [13], a mianowicie na znaczną zawartość azotu - Norg do 11,3 g ⋅ kg-1 oraz węgla - Corg - 119,5 g ⋅ kg-1 , co wskazuje na korzystny stosunek węgla do azotu C/N od 12 do 16%. Również przeprowadzone badania osadów ze stawów rybnych [2] wskazują na znaczną, a zarazem zmienną zawartość węgla organicznego wynoszącą w warstwie 0 - 5 cm od 22,1 do 18,1 g ⋅ kg-1. Wartości te są istotne, ponieważ przy zawartości azotu od 1,61 do 7,03 g ⋅ kg-1 stosunek C/N zmienia się od 12,4 do 13,7. Stosując dawkę osadu dennego z kilku stawów w Falentach, równoważną w stosunku do obornika (20 t ⋅ ha-1), dawka materii organicznej (humusu), w zależności od zastosowanych osadów, będzie wynosić od 0,76 do 3,2 t ⋅ ha-1. Z obornika po okresie 4 lat jego mineralizacji i humidifikacji powstanie około 1 tony humusu. Odpowiednie osady denne ze stawów i innych zbiorników wodnych mogą więc stanowić bardzo dobre źródło humusu glebowego, którego zasoby w glebie znacznie zmalały, co jest sygnalizowane w wielu publikacjach i raportach. Przyczyną, wg Lala [4], jest szereg wprowadzonych zmian technologicznych i organizacyjnych w uprawie gleby i gospodarce zwierzęcej, co skutkuje zbyt intensywnym wydobywaniem wraz z plonami materii organicznej z gleby. Jeśli się jej nie uzupełnia, wpływa to w końcowym efekcie m. in. na małą trwałość agregatów glebowych oraz ich wodochłoność. Ta ujemna tendencja jest od kilku lat sygnalizowana w Unii Europejskiej. Zawartość pozostałych cennych składników nawozowych w osadach dennych ze stawów rybnych stwierdzili Brogowski i in. [2], a są to: ● magnez - od 0,62 do 2,93 g ⋅ kg-1 umożliwiający uzyskanie poziomu nawożenia od 12,4 do 59 kg ⋅ ha-1, ● potas - od 0,62 do 2,25 g ⋅ kg-1, co przy dawce 20 t ⋅ ha-1, jest niewystarczającą ilością na pokrycie zapo... więcej»

WSPOMNIENIE POŚMIERTNE (Jadwiga Bernat, Zygmunt Kuć)
Mieczysław Surowiecki 1933-2019 Mieczysław Surowiecki urodził się 31 maja 1933 r. w Brześciu n/Bugiem, gdzie mieszkał z rodzicami do wybuchu wojny. Okupację niemiecką przeżył w Radomiu i tam ukończył szkołę podstawową. Po wojnie przeniósł się z rodzicami do Warszawy i tam ukończył szkołę średnią. W 1952 r. podjął studia w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie na Wydziale Melioracji Wodnych, kt... więcej»

Prace modernizacyjne na Odrze granicznej - Program środków minimalizujących i kompensujących oddziaływanie na biologiczne elementy stanu wód w rozumieniu Ramowej Dyrektywy Wodnej Część II: Program środków minimalizujących i kompensujących oddziaływanie na elementy biologiczne stanu wód (PAWEŁ PRUS, MARCIN PCHAŁEK)
CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW PRZYRODNICZYCH ODRY Odra jest jedną z największych rzek w dorzeczu Morza Bałtyckiego. Jest też drugą pod względem wielkości rzeką Polski. Jej całkowita długość wynosi 854 km, w tym 742 km jej biegu znajduje się na terenie Polski. Powierzchnia zlewni obejmuje 118 861 km2 (89% w Polsce, 6% w Czechach, 5% w Niemczech). Górny odcinek Odry - od źródeł do granic Polski ma charakter górski, ze znacznym spadkiem (7,2‰). Na dalszym odcinku rzeki (wyżynnym) - do Kędzierzyna Koźla spadek jest znacznie mniejszy (0,33‰). Łącznie odcinki te, o długości 202 km, określa się jako Odrę górną. Od Kędzierzyna Koźla do ujścia Warty rozciąga się Odra środkowa, o długości 522 km i spadku w granicach 0,28-0,19‰. Początkowo, 20 GOSPODARKA WODNA 8/2019 OCHRONA ŚRODOWISKA na długości 187 km rzeka jest skanalizowana, z licznymi piętrzeniami (24 stopnie), natomiast poniżej Wrocławia na odcinku 335 km, Odra jest rzeką swobodnie płynącą, na całej długości uregulowaną systemem ostróg. Dolna Odra, od ujścia Warty do Zalewu Szczecińskiego ma długość 130 km i bardzo mały spadek (0,05-0,001‰). W znacznej części jest również uregulowana systemem ostróg. Przepływ średni (SSQ) dla Odry środkowej powyżej ujścia Warty (w Słubicach) wynosi 305,9 m3/s, zaś dla dolnej Odry poniżej ujścia Warty (w Gozdowicach) - 525,2 m3/s. Rzeka charakteryzuje się znacznymi wahaniami przepływu z częstymi niżówkami oraz wysokimi wezbraniami, powodującymi powodzie, z których największe w ostatnich latach wystąpiły w 1997 i 2010 r. Analizowane przedsięwzięcie Prace modernizacyjne na Odrze granicznej Etap I i Etap II, w ramach Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej w Dorzeczu Odry i Wisły dotyczy odcinka Odry środkowej i dolnej, położonego w obrębie dwóch jednolitych części wód powierzchniowych (JCWP): Odra od ujścia Nysy Łużyckiej do ujścia Warty oraz Odra od ujścia Warty do Odry Zachodniej. Obie JCWP należą do typu abiotycznego nr 21 - wiel... więcej»

INFORMACJE NOWOŚCI
Nowe porozumienie armatorów kontenerowych. 12 kwietnia 2019 r. w Amsterdamie, po uzyskaniu zgody organu regulacyjnego Federalnej Komisji Morskiej (FMC), zostało oficjalnie uruchomione stowarzyszenie pod nazwą Digital Container Shipping Association (DCSA). Członkami założycielskimi są cztery firmy zajmujące się transportem kontenerowym, tj. Mediterranean Shipping Company (MSC), A.P. Moller - Maersk, Hapag- Lloyd i Ocean Network Express (ONE). Misją DCSA jest reprezentowanie, przewodzenie i obsługa branży przewozów kontenerowych w celu zapewnienia bezpieczniejszych i bardziej wydajnych operacji firm zajmujących się transportem kontenerowym. Celem organizacji jest opracowanie technologii informatycznych i standardów bezpieczeństwa, które odpowiadają wspólnym wyzwaniom związanym z przesyłaniem, odbiera... więcej»

2019-7

zeszyt-5932-gospodarka-wodna-2019-7.html

 
W numerze m.in.:
Prace administracji wodno-transportowej Królstwa Polskiego w latach 1843-1859 (MAREK RUTKOWSKI)
W tzw. okresie konstytucyjnym Królstwa Polskiego w latach 1815-1832, jak i później poszczególni ministrowie/ /"dyrektorzy główni prezydujący", składali szczegółowe sprawozdania "wszystkich wydziałów rządowych, dotyczących działań podległych im instytucji" do faktycznej władzy cywilnej Królestwa Polskiego - Rady Administracyjnej. Z kolei kontroler generalny w Najwyższej Izbie Obrachunkowej przedstawiał dokładne dane dotyczące "rewizji rachunków rozmaitych administracji". W zależności od okresu były te sprawozdania poddawane sumaryzacji przez różne gremia formalne, stałą jednak zasadą było publiczne ogłaszanie ich najważniejszych części1). Ponieważ wskazane raporty obejmowały sobą także działania wodnej administracji transportowej, autor pokusił się o zestawienie takich właśnie informacji, upublicznionych na łamach formalnego periodyka rządowego, jakim była w tym czasie "Gazeta Urzędowa Królestwa Polskiego". Zebrane dane dotyczą okresu 1843-1859, a zatem lat największego wpływu administracji państw zaborczych na rozwój polskiej sieci wodnej w pierwszej połowie XIX wieku. Dostępne w ogłaszanych raportach dane dotyczą: a) długości spławu polskich rzek; b) procesu uspławniania i oczyszczania cieków wodnych; c) obwałowania Wisły oraz pozostałych rzek; d) funkcjonowania Kanału Augustowskiego. 1) Obraz Królestwa Polskiego w okresie konstytucyjnym, t. 1, Raporty Rady Stanu Królestwa Polskiego z działalności rządu w latach 1816-1828, Warszawa 1984 r., s. 8-12. Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie, zespół II Rady Stanu Królestwa Polskiego, syg. 1, k. 29-30. DŁUGOŚĆ SPŁAWU NA RZEKACH KRÓLESTWA POLSKIEGO Jak wynikało z podanych publicznie danych, w latach 1843- -1856, oficjalna długość rzek spławnych wynosiła 2 667 wiorst2) (po 1835 r. 1 wiorsta była równa 1066,78 m). W tę liczbę oczywiście wliczano długość spławnej Wisły, która wynosiła 565 wiorst. Pozostałe rzeki: Narew, Niemen, Biebrza, Bug, Wieprz, Pilica, Warta, Nida i San były ... więcej»

INFORMACJE NOWOŚCI
Świnoujście po raz 14. z certyfikatem Błękitnej Flagi Nadmorska plaża w Świnoujściu już po raz 14. z rzędu otrzymała Błękitną Flagę, jak poinformował świnoujski magistrat jako jedyna w Polsce. Po raz 11. otrzymał je również tamtejszy port jachtowy. "Natura dała nam co prawda piękną, szeroką i piaszczystą plażę, ale to za mało; co roku staramy się podnosić standardy wypoczynku na naszej plaży i naszej mariny" - podkreślił prezydent Świnoujścia Janusz Żmurkiewicz. W tym sezonie Błękitna Flaga została przyznana 22 kąpieliskom w kraju (w roku ubiegłym było ich 23). Na Pomorzu Zachodnim oprócz Świnoujścia wyróżnienie otrzymały nadmorskie kąpieliska w: Pobierowie, Trzęsaczu, Dziwnówku, Dziwnowie i Międzywodziu. Błękitna Flaga to program zainicjowany przez międzynarodową Fundację Edukacji Ekologicznej ... więcej»

Krakowskie spotkanie polskich inżynierów (Janusz Kowalski)
W dniach 13-15. czerwca w Krakowie odbył się IV Światowy Zjazd Inżynierów Polskich (ŚZIP), zwołany razem z XXVI Kongresem Techników Polskich. W Zjeździe wzięło udział około 200 osób, w tym polonijni inżynierowie z Kanady, Stanów Zjednoczonych, Australii, Litwy, Austrii, Grecji, Niemiec, Francji, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii oraz liczna reprezentacja polskiego środowiska inżynierskiego z instytutów badawczych i innowacyjnych firm, a także naukowców i studentów krakowskich uczelni technicznych. Zwracając się w specjalnym przesłaniu, podczas inauguracji 13 czerwca br., sprawujący patronat nad Zjazdem i Kongresem Prezydent RP Pan Andrzej Duda, napisał: To niezwykle cenne i ważne ... więcej»

Względna przyrodnicza zasadność rozwoju melioracji wodnych w skali województw w świetle wybranych wskaźników (EDMUND KACA, GRAŻYNA REK-KACA)
P rzedmiotem pracy jest przyrodnicza (środowiskowa) zasadność (celowość) rozwoju melioracji w województwach, a więc przyrodnicze uzasadnienie potrzeby i możliwości zwiększania liczby/ilości urządzeń melioracyjnych utrzymywanych w sprawności i urządzeń odbudowywanych albo modernizowanych oraz uzasadnienie potrzeby i możliwości wprowadzania innowacji produktowych, procesowych, strukturalnych i zarządczych związanych z utrzymywaniem (obsługą) i użytkowaniem tych urządzeń oraz ich odbudową i modernizacją. Z przedmiotem tym związanych jest wiele problemów. Jeden z nich, rozważany w niniejszej pracy, można sformułować w postaci pytania o nasilenie przyrodniczej zasadności rozwoju melioracji w województwach, a więc zasadności warunkowanej czynnikami klimatycznymi, hydrologicznymi, glebowo-wodnymi i przyrodniczo-ekologicznymi. Tak sformułowany problem (nasilenie zasadności) próbowano rozwiązać przy pomocy znormalizowanych indeksów względnej klimatycznej, hydrologicznej, glebowo-wodnej i przyrodniczo-ekologicznej zasadności rozwoju melioracji (odwodnień i nawodnień) w województwie oraz obliczonych na ich podstawie syntetycznych wskaźników względnej przyrodniczej zasadności, opisanych w pracy autorów [6]. W nazwie wymienionych mierników zasadności znajduje się określenie względna zasadność, gdyż zasadność rozwoju melioracji w danym województwie jest odnoszona do zasadności rozwoju melioracji w pozostałych województwach w kraju. Znajomość względnej przyrodniczej zasadności rozwoju melioracji w województwach może mieć duże znaczenie poznawcze i praktyczne. Praktyczne, ponieważ może być przydatne opracowującym strategie rozwoju melioracji odwadniających i nawadniających. Na podstawie wyników pracy można np. zwrócić uwagę na regiony (województwa) o większej i największej przyrodniczej zasadności rozwoju odwodnień i/lub nawodnień oraz na regiony o zasadności znikomej. Na tej podstawie można centralnie planować (inspirować) zakres rzeczow... więcej»

Nowatorska metoda wydobywania i zagospodarowania osadów dennych ze zbiorników wodnych Część I (ANDRZEJ EYMONTT, KRZYSZTOF WIERZBICKI, WITOLD JAN WARDAL)
Z naczne nagromadzenie osadów na dnie zbiorników wodnych a także dopływ wód zanieczyszczonych (szczególnie dopływy punktowe z innych instalacji, np. z oczyszczalni ścieków oraz odpływ z obszarów zmeliorowanych), sprzyja rozwojowi glonów, do których zaliczane są sinice, głównie Aphanizomenon flos-aquae, Microcystis sp., Anabaena sp., Oscillatoria sp., Trichodesmium sp. [22]. Rozwój tych glonów powoduje groźbę zatrucia wody toksynami sinicowymi. Toksyny normalnie znajdują się w cytoplazmie i nie są wydzielane do środowiska. Uwalniają się po śmierci sinicy i rozpadzie komórki. W warunkach naturalnych, toksyny po wydostaniu się z komórki, ulegają natychmiastowemu rozcieńczeniu do stężeń niezagrażających życiu i zdrowiu [1, 14]. W polskich warunkach zakwit sinic może nastąpić sezonowo, wczesną wiosną, latem i jesienią. Produkowane przez sinice toksyny, oddziaływujące szkodliwie na wątrobę, system nerwowy, skórę itp., można sklasyfikować według ich właściwości toksykologicznych na: hepatotoksyny, neurotoksyny, dermatotoksyny, lipopolisacharydy [11]. Toksyny produkowane przez sinice najczęściej są wydalane w wyniku uruchomienia funkcji obronnych. Zaliczane są do jednych z najbardziej trujących substancji produkowanych przez żywe organizmy. Wielkość dawki letalnej toksyny zależy od gatunku sinic, która ją syntetyzuje i waha się w granicach od 9-200 μg⋅kg-1, dla porównania toksyczność jadu kobry wynosi 20 μg⋅kg-1 [1]. Stąd też w literaturze przedmiotu znane są opisy masowego zatrucia ludzi i zwierząt, a skuteczność działania toksycznego uzależniona jest od rodzaju sinic i spożytej objętości zatrutej wody. Reasumując, sinice, mimo że są organizmami o mikroskopijnych rozmiarach, mogą być groźne dla zdrowia i życia [11]. W środowisku przyrodniczym toksyny produkowane przez sinice ulegają biodegradacji, ale jest to proces stosunkowo powolny, polegający na rozkładzie molekuły pod wpływem enzymów produkowanych przez ni... więcej»

2019-6

zeszyt-5898-gospodarka-wodna-2019-6.html

 
W numerze m.in.:
Zintegrowane zarządzanie zasobami wody (JERZY IWANICKI)
W wyniku gwałtownego rozwoju gospodarczego i społecznego jaki nastąpił po II wojnie światowej zasoby wodne ulegają coraz intensywniejszej antropopresji. Nowe rodzaje zanieczyszczeń wody oddziałują na nasze zdrowie, przyspieszają korozję konstrukcji betonowych i stalowych oraz powodują inne niekorzystne skutki. Straty wywołane tymi procesami wielokrotnie przewyższają nakłady na gospodarkę wodną. Świadomość konieczności zmiany podejścia do gospodarowania wodami pojawiła się w naszym kraju w latach 70. ubiegłego wieku. Jednakże możliwość wprowadzenia tych zmian pojawiła się dopiero po 1989 r. Katalog koniecznych zmian zaproponował zespół ekspertów powołany w 1991 r. przez ówczesnego Marszałka Senatu RP Pana Andrzeja Stelmachowskiego. Wykorzystując wiedzę o stanie zasobów oraz nowoczesną naukę o analizowaniu i projektowaniu złożonych systemów działania (tj. takich, w których uczestniczy człowiek) sformułowano zasady nowoczesnej polityki wodnej. Wprawdzie nie zostały one wdrożone do praktyki na skutek oporu działaczy przywiązanych do rozwiązań tradycyjnych, ale pojawiły się w brzmieniu niemal identycznym w postaci zasad zintegrowanego zarządzania zasobami wody (w skrócie ZZZW); (ang. Integrated Water Resources Management - IWRM) opracowanych przez ekspertów zachodnich. Pokazuje to poniższe porównanie: Koncepcja systemu zarządzania gospodarką wodną KOŚ Senatu RP, 1991 Ramowa Dyrektywa Wodna 2000/60/UE Zasada integralności zasobów Zintegrowana polityka gospodarowania wodą Zasada gospodarowania na obszarach zlewni rzecznych Zasada gospodarowania na obszarach zlewni rzecznych Zasada jednego gospodarza Właściwe władze Zasada samofinansowania Zwrot kosztów usług wodnych Zasada planowej poprawy stanu zasobów Osiągnięcie dobrego stanu wód w ciągu 15 lat Zasada nadzoru nad użytkownikami Monitoring wód Zasada obligatoryjnego udziału w radach zlewni przedstawicieli władz i grup społecznych Zasada informowania społeczeństwa i k... więcej»

INFORMACJE NOWOŚCI
Parlament Europejski za zakazem sprzedaży plastikowych jednorazówek do 2021 r. W środę 27 marca br. Parlament Europejski zatwierdził wprowadzenie do 2021 r. zakazu sprzedaży wyrobów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych. Wstępne porozumienie zawarte między PE i Radą w sprawie projektu dyrektywy UE poparło 560 posłów, 35 było przeciw, a 28 wstrzymało się od głosu. Zgodnie z nowymi przepisami, do 2021 r. w UE objęte zostaną zakazem sprzedaży produkty jednorazowego użytku wykonane z tworzywa sztucznego, takie jak sztućce (widelce, noże, łyżki i pałeczki), talerzyki i inne naczynia, słomki do napojów, patyczki do uszu, rączki do balonów, tworzywa sztuczne ulegające oksydegradacji i pojemniki do żywności oraz styropianowe kubeczki. Według szacunków Komisji Europejskiej, tworzywa sztuczne stanowią ponad 80% odpadów w morzach. Produkty objęte nowymi przepisami stanowią 70% wszystkich odpadów morskich. Z powodu powolnego tempa rozkładu tworzywa sztuczne gromadzą się w morzach, oceanach i na plażach. Pozostałości tw... więcej»

Możliwości retencyjne jezior w zlewni rzeki Panny na Pojezierzu Gnieźnieńskim (BOGUMIŁ NOWAK, MARIUSZ PTAK)
B adaniami objęto 22 przepływowe jeziora położone w zlewni Panny na Pojezierzu Gnieźnieńskim w środkowo-zachodniej Polsce (rys. 1). Ich łączna powierzchnia wynosi ok. 1240 ha. Są to jeziora polodowcowe o bardzo zmiennych parametrach morfologicznych, a większość z nich cechuje się niedużą głębokością. W analizowanych jeziorach, podobnie jak na całym Pojezierzu Kujawskim, zauważalna jest tendencja do obniżania się poziomu wody [Nowak 2018; Nowak i in. 2018; Nowak i Ptak 2018a, Przybyłek i Nowak 2011]. Prowadzi to do zmniejszenia ich powierzchni [Choiński i in. 2016; Marszelewski i in. 2008; Nowacka i Ptak 2007] oraz systematycznego ubytku wód ze zlewni [Nowak 2018]. Konsekwencją tego zjawiska jest przyspieszenie procesu zarastania stref przybrzeżnych jezior [Nowak i in. 2011; Ptak 2013; Skowron i Jaworski 2017], ograniczenie lub zanik przepływu w ciekach łączących jeziora oraz wysychanie obszarów wodno-błotnych powiązanych z jeziorami [Nowak 2018]. Działaniem, które może prowadzić do zahamowania negatywnych procesów, jest retencjonowanie wody w czasie występowania jej nadwyżek oraz spowolnienie jej odpływu w okresach suchych. Efekt ten można osiągnąć m.in. poprzez piętrzenie jezior i magazynowanie wód w ich obrębie, wykorzystując do tego celu istniejącą zabudowę hydrotechniczną oraz realizując nowe obiekty. Liczne przykłady [Grześkowiak i in. 2012; Jańczak i in. 2004, Nowak i in. 2018; Nowak i Ptak 2018a; Nowak i Ptak 2018b; Sojka i in. 2010;] pokazują, że wykorzystując jeziora, można przechwycić bez większych szkód dla środowiska duże ilości wody. Piętrzenie wód wpływa także pozytywnie na sam akwen, zwłaszcza poprzez stabilizację jego zwierciadła wody oraz ograniczenie odpływu wód w okresach jej niedoborów [Nowak i Grześkowiak 2010; Nowak i Ptak 2018b]. Szczególnie korzystny wpływ ma ono na obszarach, w których występują deficyty wody, a za taki można uznać m.in. Pojezierze Gnieźnieńskie [Marszelewski i Radomski 2008; Nowak 2... więcej»

Drogi wodne - kilka uwag (Marek Mazurkiewicz)
Poniżej przedstawiam kilka uwag, dotyczących śródlądowych dróg wodnych w Polsce oraz wybranych trzech elementów tych dróg, których realizacji nie można odkładać. Do tych trzech elementów zaliczam: ● stopień stabilizujący zwierciadło wody na odcinku Wisły Warszawskiej; ● kanał łączący Port Centralny z korytem Wisły; ● połączenie Elbląga z morzem; UWAGI OGÓLNE Drogi wodne w Polsce - to zbyt poważna i kosztowna sprawa, aby ją zaczynać na podstawie podpisanej Konwencji AGN. Ustalanie parametrów i warunków dla międzynarodowych europejskich tras prowadzone było kilkadziesiąt lat temu bez udziału Polski i bez uwzględnienia naszych realiów przyrodniczych i interesów, również politycznych. Dlatego bezdyskusyjne podpisanie tej Konwencji wzbudza wątpliwości. Dla Polski najważniejszą drogą wodną powinna być droga w kierunku Zachód-Wschód (Z-W), tzn. połączenie dróg wodnych Europy Zachodniej z drogami wodnymi potężnych rzek za naszą wschodnią granicą. Nad tą drogą Polska powinna sprawować niezależną, suwerenną pieczę. Do tej drogi powinny być dołączone odcinki innych dróg o ... więcej»

Zamulanie zbiorników zaporowych (JAN WINTER, ANNA KOSIK, ANDRZEJ WITA)
C elem racjonalnej gospodarki wodnej jest wykorzystanie i kształtowanie zasobów wód powierzchniowych i podziemnych z uwzględnieniem ich parametrów ilościowych i jakościowych. Jako bardziej szczegółowe cele gospodarki wodnej można wskazać [5]: a) ochrona ekosystemów wodnych i ekosystemów lądowych z nimi związanych, zgodnie z prawem oraz założeniami regionalnego i lokalnego rozwoju; b) zagospodarowanie zasobów wodnych w celu zabezpieczenia potrzeb w zakresie wody do picia oraz dla, przemysłu, rolnictwa, energetyki, żeglugi i rekreacji; c) przeciwdziałanie naturalnym zagrożeniom czyli ograniczenie np. ryzyka powodziowego oraz skutków suszy. Wymienione cele można osiągnąć poprzez budowę zapór i zbiorników co z kolei wiąże się z bardzo istotną ingerencją w środowisko naturalne. Zatem niezwykle ważne staje się wprowadzenie tzw. dobrych praktyk czyli przyjaznych dla środowiska rozwiązań. Wymagane współcześnie ogólne zasady postępowania wynikają z uwzględnienia w warunkach utrzymania rzeki jej podstawowej funkcji, którą określają następujące potrzeby: ● odpowiednia fizyko-chemiczna jakość wody, ● normalny cykl procesowy w transporcie rumowiska, związany z geomorfologią koryta i doliny rzeki, ● naturalne procesy rzeczne związane z życiem biologicznym, regulowane cyklem hydrologicznym, w tym powodziami. W zasadach dobrej praktyki [5], określono grupę wymagań i zaleceń, które stanowią racjonalne minimum potrzebne do uzyskania poprawy, szczególnie w zakresie jakości wody i zamulania włączając w te działania także ewentualną przebudowę lub modernizację istniejącej zabudowy. Zbiorniki retencyjne i tworzące je zapory przegradzając dolinę i płynący jej dnem ciek, zmieniają radykalnie warunki naturalnego przepływu. Następuje redukcja prędkości przemieszczającej się wody i osadzanie materiału transportowanego przez rzekę. Materiał stały, przenoszony przez dopływające do zbiornika cieki, jest w nim akumulowany w postaci os... więcej»

2019-5

zeszyt-5867-gospodarka-wodna-2019-5.html

 
W numerze m.in.:
Stanowisko Państwowej Rady Gospodarki Wodnej w sprawie działań dla poprawy prestiżu artykułów naukowych drukowanych w czasopiśmie Gospodarka Wodna przyjęte na posiedzeniu w dniu 4.04.2019 r.
Państwowa Rada Gospodarki Wodnej zapoznała się z sytuacją czasopisma Gospodarka Wodna, jaka następuje w wyniku wdrażania rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie sporządzania wykazu wydawnictw monografii naukowych oraz czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych. Po dyskusji, PRGW przyjęła następujące stanowisko: 1. Gospodarka Wodna jest czasopismem naukowo-technicznym i taki profil programowy wynika z jego misji, realizowanej konsekwentnie i z pomyślnymi rezultatami od 85 lat. Tą misją jest popularyzacja najnowszej i szerokiej wied... więcej»

Polska gospodarka wodna w Unii Europejskiej (JOANNA KOPCZYŃSKA)
M ija 15 lat od momentu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Dla gospodarki wodnej oznaczało to dużą zmianę zarówno w podejściu do samego gospodarowania wodami, jak i do instytucji odpowiedzialnych za realizację na wodach polityki wspólnotowej. Polska już kilka lat wcześniej przygotowywała się do tego procesu. W 2001 r. znowelizowano m.in. ustawę Prawo wodne, właśnie pod kątem przygotowania się do akcesji. Z momentem przystąpienia do UE rozpoczęło się w Polsce wdrażanie zapisów Ramowej Dyrektywy Wodnej oraz jej dyrektyw "córek". Przystąpienie oznaczało również dostęp do środków unijnych na finansowanie inwestycji zarówno rządowych jak i samorządowych. Możliwość realizacji inwestycji jest jednak obwarowana szeregiem wymogów zarówno proceduralnych, jak i prawnych - w tym zakresie ich wdrażanie wymagało również wdrożenia prawa z innych obszarów kompetencji UE, jak np. prawo zamówień publicznych, dostęp do informacji o środowisku i dyrektywa siedliskowa odnosząca się do obszarów Natura 2000. Dziś Polska realizując inwestycje opiera się na prawie UE oraz krajowym. Projekty są wybierane w ramach wielowariantowych analiz, w których kwestie ochrony środowiska należą do kluczowych aspektów. W uzgadnianiu inwestycji biorą udział wszystkie zainteresowane strony, od momentu ich umieszczenia w planach sektorowych do chwili wydania pozwolenia na budowę. OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW Na początku największy nacisk został położony na wdrażanie zapisów dyrektywy w sprawie oczyszczania ścieków komunalnych. Już w samym Traktacie zinwentaryzowano potrzeby w tym zakresie, wraz ze wskazaniem aglomeracji zobowiązanych do uporządkowania swojej gospodarki ściekowej. Zobowiązanie to wynikało także z członkostwa naszego kraju w Komisji Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku (HELCOM), kiedy to w 1992 r. powstała mapa wskazująca 52 oczyszczalnie ścieków w Polsce niespełniające norm i zanieczyszczające Bałtyk. Dziś na tej liście pozostaje jeszcze 13 miejsc, ... więcej»

Pierwsze posiedzenie Komitetu Gospodarki Wodnej PAN
Warszawa, 26 kwietnia 2019 r. W dniu 26.04.2019 r. odbyło się inauguracyjne posiedzenie Komitetu Gospodarki Wodnej PAN w kadencji 2019-2022. Komitet powołany został przez Prezydium Polskiej Akademii (uchwała nr 22/2019 z dnia 19 marca 2019 r.). Na przewodniczącego KGW PAN, Prezydium PAN powołało prof. dr hab. inż. Tomasza Okruszko. Skład Komitetu Gospodarki Wodnej PAN na kadencję 2019-2022: 1. prof. dr hab. inż. Kazimierz BANASIK, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Warszawa, 2. dr hab. Piotr BANASZUK, prof. PB, Politechnika Białostocka, 3. dr inż. Anna DUBEL, Akademia Górniczo- Hutnicza, Kraków, 4. dr inż. Jerzy GRELA, MGGP, Kraków, 5. prof. dr hab. inż. Tomasz HEESE, Politechnika Koszalińska, 6. dr hab. Katarzyna IZYDORCZYK, prof. ERCE, Europejskie Regionalne Centrum Ekohydrologii PAN, Łódź, 7. dr ... więcej»

OD REDAKCJI (Jan Żelazo)
Szanowni Czytelnicy! Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 7 listopada 2018 r. w sprawie sporządzania wykazów wydawnictw monografii naukowych oraz czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych (Dz.U. z dnia 16 listopoada, poz. 2152) zmienia istotnie dotychczasową sytuację czasopism naukowo-technicznych, w tym edytowanych przez Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA-NOT. Misją tego rodzaju czasopism, do których zalicza się także Gospodarka Wodna jest nie tylko prezentacja osiągnięć naukowych lecz także... więcej»

Pierwsze polskie stopnie wodne w II RP - Gródek i Żur (WOJCIECH MAJEWSKI)
P o odzyskaniu niepodległości, władze województwa pomorskiego podjęły decyzję o budowie stopni wodnych Gródek i Żur na Wdzie (Czarna Woda), jak również sieci energetycznej na obszarze Pomorza, w celu dystrybucji energii elektrycznej. Stopnie te zlokalizowane były w dolnym, nizinnym i meandrującym biegu Wdy w odległości ponad 20 km od ujścia do Wisły. Idea i początki budowy stopnia Żur powstały już w czasie zaborów. Stopnień ten miał składać się z zapory piętrzącej, zbiornika wodnego, kanału derywacyjnego oraz elektrowni wodnej. Do zadania tego został oddelegowany inż. Alfons Hoffmann absolwent Wydziału Mechanicznego i Elektrotechnicznego Wyższej Szkoły Technicznej w Gdańsku (Technische Hochschule Danzig), obecnej Politechniki Gdańskiej [3]. STOPIEŃ WODNY GRÓDEK Wda (Czarna Woda) wypływa z Jez. Krążno na wysokości 146,00 m n.p.m. Rzeka ma długość 198 km i powierzchnię zlewni 2325 km2. Ujście Wdy do Wisły znajduje się na rzędnej 23,00 m n.p.m., a średni przepływ przy ujściu wynosi 6,5 m3/s. Dużą część zlewni pokrywają lasy co sprawia, że rzeka ma wyrównany przepływ. Obecnie około 30% powierzchni zlewni stanowią obszary ochrony przyrody. W dolnym biegu Wda jest rzeką nizinną i meandrującą. Zbiornik wodny Gródek, o powierzchni 0,9 km2, utworzony został w wyniku spiętrzenia Wdy, zaporą ziemną o wysokości 12 m, w 26 km jej biegu. Budowę stopnia rozpoczęli... więcej»

2019-4

zeszyt-5833-gospodarka-wodna-2019-4.html

 
W numerze m.in.:
Zarządzanie zawodnieniami terenów górniczych w procesie napraw szkód górniczych (DARIUSZ IGNACY)
J ednym ze skutków oddziaływania podziemnej eksploatacji górniczej kopalin są przeobrażenia środowiska wodnego terenów górniczych. Można wyróżnić dwa zasadnicze rodzaje takich przeobrażeń górotworu i powierzchni: okresowe lub trwałe osuszenia oraz okresowe (sezonowe, powodziowe) lub trwałe zawodnienia. Okresowemu (wymuszonemu) odwadnianiu złóż kopalin towarzyszy okresowe osuszanie elementów środowiska. Przywróceniu naturalnych stosunków wodnych może towarzyszyć zasadnicza zmiana rodzaju przeobrażeń środowiska. Dotychczas osuszane elementy środowiska - górotwór i/lub powierzchnia mogą ulec zawodnieniu po przywróceniu naturalnych przepływów wód. Jeśli przewiduje się taką zmianę rodzaju przeobrażeń elementu środowiska, to określa się ją mianem zagrożenia zawodnieniem. W hydrologii to zagrożenie obejmuje powodzie oraz zawodnienia wodogruntowe. W treści tego artykułu przypisywanie zagrożenia zawodnieniem powierzchniom terenów górniczych jest związane z założe- niem przywrócenia w ich granicach swobodnych przepływów wód. W Programie Wodno-Środowiskowym Kraju, zatwierdzonym przez Radę Ministrów w 2010 r., niektóre z odcinków cieków po- wierzchniowych w terenach górniczych, w których przerwano związek hydrauliczny wód z ich odbiornikiem i/lub z wodami podziemnymi, zakwalifikowano jako silnie zmienione części wód. Ich stan oceniono jako zły, zaś ryzyko nieosiągnięcia celów środowiskowych - jako duże. W Programie zawarto dla nich derogacje czasowe wraz z uzasadnieniem: "brak jest dla nich możliwości technicznych ograniczenia wpływu tych oddziaływań, zaś występująca działalność człowieka związana jest ściśle z występowaniem bogactw naturalnych bądź przemysłowym charakterem obszaru". Ramy czasowe dopuszczenia wymuszonych przepływów wód w terenach górniczych określa artykuł 100 ustawy Prawo ochrony środowiska. Stanowi on w szczególności, że: "każdy, kto czasowo doprowadził do zmiany stosunków wodnych, jest obowiązany do podjęcia działań w celu ich przywróc... więcej»

Zawartości miedzi, niklu i ołowiu w profilu podłużnym wód Jeziora Licheńskiego (KRZYSZTOF BERLEĆ, ADAM TRACZYKOWSKI, KATARZYNA BUDZIŃSKA, BOŻENA SZEJNIUK, MAGDALENA MICHALSKA, RAFAŁ PASELA)
C oraz częściej - obok zanieczyszczeń wód powierzchniowych związkami biogennymi, powodującymi eutrofizację - dużym problemem staje się obecność w wodzie substancji niepożąda- nych o charakterze mikrozanieczyszczeń takich jak: metale ciężkie, WWA, zanieczyszczenia ropopochodne czy pestycydy. Związki te są szczególnie niebezpieczne ze względu na to, że już przy bardzo niskich stężeniach mogą wywoływać efekty szkodliwe w stosunku do człowieka jak i środowiska. Ponadto mają one zdolność do kumulowania się w organizmach ludzi i zwierząt, co dodatkowo potęguje ich toksyczność [2]. Dlatego też monitoring emisji tych substancji, a także ich obiegu w ekosystemach naturalnych po- winien stać się priorytetem dla służb oraz instytucji zajmujących się ochroną środowiska. Skład chemiczny wód warunkują: lokalizacja zbiornika lub cieku wodnego, procesy naturalne zachodzące w środowisku wodnym oraz dopływ zanieczyszczeń obcego pochodzenia [3]. Jednym z wyznaczników nasilenia antropopresji są metale ciężkie odprowadzane do wód powierzchniowych ze ściekami przemysłowymi i komunalnymi oraz zmywane z pól i łąk, gdzie dostają się jako domieszki nawozów i środków ochrony roślin, z transportu oraz z emisji pyłowych trafiających do atmosfery [4]. Metale ciężkie powszechnie uznaje się za szczególnie szkodliwe dla środowiska przyrodniczego. Ich obecność jest notowana w wodzie, atmosferze oraz w glebie. Metale docierające do ekosystemów wodnych mają swe źródło w procesach geochemicznych: pochodzące z ośrodka skalnego, powstające w wyniku procesów geologicznych i hydrogeologicznych [6, 13]. Podwyższone stęże- nie mikroskładników (Au, Ag, Cu, Mn, Fe, Co, Ni, Zn, U, Cd, Cu, Pb) w wodach jest najczęściej związane ze strefami występowania określonych złóż lub lokalnych nagromadzeń minerałów zawie- rających dany pierwiastek. Obecność metali w wodach jest także wynikiem antropopresji (przemysł, komunikacja, oczyszczalnie ścieków, produkty ubocz- ne z kopalni metali) [1... więcej»

Prof. dr inż. Jan Zieliński 1931-2019 (Marek Gromiec)
Z głębokim żalem przyjąłem wiadomość, że w dniu 8 lutego 2019 r., w wieku 88 lat, zmarł prof. dr inż. Jan Zieliński - wybitny hydrotechnik i nestor gospodarki wodnej. Urodził się 2 stycznia 1931 r. w Krześlinie, w rodzinie nauczycielskiej, w której ojciec Kazimierz był kierownikiem szkoły i nauczycielem, a matka Michalina nauczycielką w szkole powszechnej w Mokobodach, powiat Siedlce. Rodzice, w latach 1939-1944 prowadzili działalność konspiracyjną, oboje należeli do AK, a ojciec, major, ps. Bezmian był komendantem Ośrodka III "Osika" Mokobody obwodu ZWZ - AK "Sowa" Siedlce. Po wojnie, matka przeniosła się do szkoły w Siedlcach, a ojciec pracował w spółdzielczości w Warszawie. Po zdaniu matury matematyczno-fizycznej w Liceum im. Żółkiewskiego w Siedlcach, od 1949 r., Janek wraz z całą rodziną zamieszkał w Warszawie i rozpoczął studia na Wydziale Inżynierii Politechniki Warszawskiej, które ukończył w 1953 r. na Wydziale Budownictwa Wodnego uzyskując dyplom inżyniera budownictwa wodnego. Tytuł magistra inżyniera wodnego uzyskał w 1955 r. Na studiach poznał swoją przyszłą żonę Marię Ozga (nieodżałowaną prof. dr hab. inż. Marię Ozga-Zielińską), z którą zawa... więcej»

Wpływ chropowatości powierzchni koryta o złożonym przekroju na prędkości przepływu wody (ELŻBIETA KUBRAK)
P rzepływ wód wielkich w korytach rzek nizinnych odbywa się zarówno w korycie głównym jak, i w wyżej położonych zale- wach, w których głębokości przepływu są znacznie mniejsze niż w korycie głównym. Z tego względu prędkości przepływu wody w terenach zalewowych są mniejsze niż w korycie głównym. Na zmniejszenie prędkości przepływu wody w terenach zalewowych wpływa także wzrost chropowatości ich powierzchni a często także występująca tam różnorodna roślinność. W poszczególnych częściach złożonego przekroju koryta wy- stępują więc strumienie wody o zróżnicowanych prędkościach przepływu. Lepkość wody uniemożliwia występowanie nieciągłości prędkości na granicach tych strumieni, pokrywających się z granicą koryta głównego i terenów zalewowych. W obszarze tym tworzy się strefa przepływu o znacznym gradiencie prędkości wody, która generuje wielkoskalowe wiry o pionowej osi [van Prooijen i in. 2005]. Wskutek zróżnicowania prędkości występuje transfer pędu mas wody z koryta głównego do terenu zalewowego, wzrost głębokości wody w terenie zalewowym i ponowny przepływ wody w kierunku koryta głównego. Proces wymiany pędu wraz z tworzeniem się struktur wirowych w rejonie połączenia terenów zalewowych i koryta głównego określono pojęciem "efektu kinematycznego" [Żeleźniakow 1950], a współcześnie interakcją strumieni [Kubrak E. i in., 2019]. W efekcie, zmniejsza się prędkość wody w korycie głównym i jednocześnie wzrasta prędkość i głębokość przepływu strumienia w części terenów zalewowych przylegających do koryta głównego. Zróżnicowanie chropowatości powierzchni koryta głównego i terenów zalewowych intensyfikuje proces tworzenia wirów i przepływów wtórnych w korycie głów- nym i ma wpływ na przepustowość koryta o złożonym przekroju [Shiono, Knight 1991, Tominaga, Nezu 1991, van Prooijen i in. 2000]. Wartości prędkości przepływu wody w korycie głównym i na terenach zalewowych są uzależnione od głębokości wody w korycie głównym i terenach zalewowych, spadku ... więcej»

FAKTY
Partnerstwo dla rozwoju żeglugi śródlądowej Bydgoszcz, 19 lutego 2019 r. Dobiega końca realizacja międzynarodowe- go projektu EMMA, którego efektem jest między innymi wspólne opracowanie przez samorząd województwa i władze Bydgoszczy Studium lokalizacyjnego platformy multimodalnej Bydgoszcz- -Solec Kujawski. Planowana jest kontynuacja tego przedsięwzięcia, polegająca na organizacji rejsów promujących korzyści płynące z rozwoju żeglugi śródlądowej. Celem projektu EMMA było zwiększenie świadomości o korzyściach, jakie niesie za sobą transport morski i śródlądowy. Warte 4,4 mln euro przedsięwzięcie jest współfinansowane w ramach transnarodowego programu Interreg Region Morza Bałtyckiego. Realizuje je 21 part- nerów z Finlandii, Szwecji, Niemiec, Litwy i Polski oraz 43 partnerów stowarzyszonych z 6 krajów. Projekt realizowały wspólnie władze Bydgoszczy Konferencja ISOK - BEZPIECZNE SPOŁECZEŃSTWO, ŚRODOWISKO, GOSPODARKA Warszawa, 25 lutego 2019 r. W konferencji inaugurującej wdrożenie Informatycznego Systemu Osłony Kraju - "ISOK - BEZPIECZNE SPOŁECZEŃSTWO, ŚRODOWISKO, GOSPODARKA" wzięli udział m.in.: Przemysław Daca - prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (PGW WP), Przemysław Ligenza - dyrektor naczelny Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowego Instytutu Badawczego (IMGW-PIB), Paweł Przygrodzki - kierownik Centrum Służby Prognoz Hydrologicznych IMGW-PIB, Waldemar Izdebski - Główny Geodeta Kraju, Witold Skomra - Rządowe Centrum Bezpieczeństwa (RCB), Andrzej Szostek - prezes GISPartner. Konferencję rozpoczął Przemysław Daca, prezes PGW WP, słowami: "Mamy to!". Po prawie 10 latach wytężonej pracy do użytku oddany został innowacyjny Informatyczny System Osło- ny Kraju (ISOK), którego celem jest zwiększenie bezpieczeństwa obywateli w odniesieniu do zagrożeń naturalnych. Przemysław Ligenza - dyrektor naczelny IMGW-PIB, podczas konfe- rencji przedstawił system ISOK. Wyjaśnił, w jaki sposób będzie można otrzymywać o... więcej»

2019-3

zeszyt-5802-gospodarka-wodna-2019-3.html

 
W numerze m.in.:
FAKTY
Rozbudowa Systemu Monitoringu Ryzyka Powodziowego (SMoRP).Funkcjonujący w Regionalnym Zarządzie Gospodarki Wodnej w Gdańsku System Monitoringu Ryzyka Powodziowego (SMoRP), zostanie zanalizowany pod kątem możliwości rozbudowy. Szczegółowego przeglądu dokona wyłoniona w przetargu firma P. H. U. TELSAT Grzegorz Kawka z Gryfic. Umowę w imieniu RZGW w Gdańsku podpisał z-ca dyrektora ds. powodzi i suszy Krzysztof Roman. Podpisana umowa na zadanie "Analiza systemu pozyskiwania informacji o zagrożeniu powodziowym na obszarze Żuław" przewiduje w ciągu sześciu miesięcy wykonanie następujących działań: - analiza istniejących punktów monitoringu wizyjnego wraz z oceną możliwości rozbudowy systemu monitoringu wizyjnego rzeki Wisły o nowe punkty monitoringu; - analiza istniejących punków monitoringu telemetrycznego pozostających w dyspozycji RZGW... więcej»

Działania dla zrównoważonego gospodarowania wodą i ograniczenia zagrożeń (MAREK GRÓBARCZYK)
Problem malejących zasobów wodnych stał się w ostatnich latach zagadnieniem o zasięgu ogólnoświatowym. Nasilenie się tego zjawiska związane jest zarówno z rosnącym zapotrzebowaniem na wodę ze strony powiększającej się populacji ludzkiej oraz rozwijającej się gospodarki, w tym rolnictwa i przemysłu, jak i ze zmianami klimatycznymi. Obecnie ponad 1/3 światowej populacji żyje w regionach, w których występuje niedobór wody. W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat problem niedoborów wody uległ znacznemu nasileniu również w Europie. W południowej i środkowej części kontynentu, w tym również na większości obszaru Polski, od lat 60. ubiegłego wieku wielkość opadów zmalała o kilkadziesiąt milimetrów. Tylko w latach 1976-2006 liczba obszarów i osób dotkniętych suszą w Europie wzrosła o prawie 20%. Zmiany klimatu oraz presja antropogeniczna powodują, że zasoby wodne będą ulegały dalszej degradacji. Obecnie w Europie tereny ubogie w wodę stanowią 1%, a zgodnie z prognozami do 2070 roku będą zajmować aż 35% obszarów tego kontynentu. Częstotliwość susz... więcej»

Przegląd i aktualizacja wstępnej oceny ryzyka powodziowego (AGNIESZKA ŚLIWA)
C harakterystyka zagrożenia powodziowego, określenie obszarów występowania ryzyka powodziowego, ocena jego rozmiaru oraz umiejętność zarządzania nim stanowią istotne elementy procesu zarządzania kryzysowego w naszym kraju. Powódź jako zagrożenie mogące spowodować wystąpienie sytuacji kryzysowej charakteryzuje się znacznym prawdopodobieństwem wystąpienia oraz dużymi skutkami dla bezpieczeństwa narodowego. Skuteczność działań podejmowanych w fazie reagowania na zagrożenie jest uzależniona od wielu czynników, w tym od dokładności wykonania oceny ryzyka zagrożenia w fazie przygotowania na jego wystąpienie. Opracowanie projektów strategicznych dokumentów planistycznych związanych z zarządzaniem ryzykiem powodziowym należy do ustawowych zadań Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Jednym z tych dokumentów jest wstępna ocena ryzyka powodziowego. ZAGROŻENIE POWODZIOWE A RYZYKO POWODZIOWE Występowanie zagrożenia powodziowego na danym terenie oznacza duże prawdopodobieństwo wystąpienia tam zjawiska powodzi, czyli zgodnie z definicją podaną w art. 16 pkt 43 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne "czasowego pokrycia przez wodę terenu, który w normalnych warunkach nie jest pokryty wodą, w szczególności wywołanego przez wezbrania wody w ciekach naturalnych, zbiornikach wodnych, kanałach oraz od strony morza, z wyłączeniem pokrycia przez wodę terenu wywołanego przez wezbranie wody w systemach kanalizacyjnych". Natomiast ryzyko powodziowe, zgodnie z art. 2 Dyrektywy 2007/60/WE w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim, oznacza kombinację prawdopodobieństwa wystąpienia powodzi i prawdopodobieństwa wystąpienia związanych z powodzią potencjalnych negatywnych konsekwencji dla zdrowia ludzkiego, środowiska, dziedzictwa kulturowego i działalności gospodarczej. Zatem znaczące ryzyko powodziowe występuje na pewnym obszarze dopiero wtedy, gdy stwierdzone tam wysokie zagrożenie powodziowe wiąże się z dużym prawdopodobień... więcej»

Powstaje pierwszy w Polsce Plan przeciwdziałania skutkom suszy
S usze pojawiają się w naszej części świata coraz częściej i nic nie wskazuje na to, że w dającej się przewidzieć przyszłości coś się w tym względzie zmieni. Jest to zjawisko naturalne i nikt, nawet znacznie bogatsze niż Polska państwa, nie może mu zapobiec. W poszczególnych państwach podejmowane są jednak działania w celu minimalizowania skutków tego zjawiska. Temu celowi służy także opracowywany właśnie w naszym kraju plan przeciwdziałania skutkom suszy na obszarach dorzeczy (PPSS). To pierwszy tak kompleksowy projekt działań w tej dziedzinie w Polsce. Plan powstanie do końca 2020 r. Jest to trzeci, po planach gospodarowania wodami oraz planach zarządzania ryzykiem powodziowym (opracowanych przez KZGW, poprzednika prawnego Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie) wielki projekt mający służyć zrównoważonemu gospodarowaniu wodami i ustaleniu zasad oraz instrumentów zarządzania zasobami wodnymi. Celem jest zapewnienie dobrej jakości oraz wystarczającej ilości wody służących wszystkim działom gospodarki narodowej oraz środowisku naturalnemu. W ramach opracowania PPSS zostanie dokonana identyfikacja i hierarchizacja obszarów zagrożonych wystąpieniem zjawiska suszy na obszarach poszczególnych dorzeczy oraz ocena potrzeb w zakresie ochrony przed suszą. Zostanie również opracowany zestaw działań mający na celu zapobieganie i łagodzenie skutków oddziaływania suszy na społeczeństwo, środowisko i gospodarkę. SUSZA - KLIMATYCZNE ZJAWISKO NATURALNE Susza jest naturalną cechą klimatu, określaną jako zauważalny brak wody w środowisku, skutkujący szkodami w środowisku i gospodarce oraz stanowiący uciążliwość, a nawet zagrożenie dla ludności. Ten tymczasowy spadek dostępności wody, związany m.in. z brakiem opadów, trzeba odróżnić od niedoboru wody. Niedobór wody jest zjawiskiem spowodowanym działalnością człowieka i zachodzi wówczas, gdy realizowane zapotrzebowanie na wodę przekracza dostępne zasoby wodne. Niedobory wody bardzo cz... więcej»

Światowy Dzień Wody 2019 (Wojciech Majewski)
Leaving no one be hind Tegoroczne hasło Światowego Dnia Wody, który obchodzimy 22 marca każdego roku, ma bardzo ogólne, ale jednocześnie bardzo istotne znaczenie. Leaving no one behind możemy rozumieć jako stwierdzenie, że pod względem zaopatrzenia w wodę i ochroną przed jej niszczącym działaniem, wszyscy ludzie na kuli ziemskiej nie powinni być pozostawieni sami sobie. Bardzo aktualne jest tu powszechnie znane stwierdzenie: Whoever you are, wherever you are, water is your human right. (Kimkolwiek jesteś, gdziekolwiek jesteś, woda jest twoim ludzkim prawem). Hasło to często pojawia się w formie: Water for society including all (woda dla społeczności włączając wszystkich). Światowy Dzień Wody (World Water Day) obchodzimy w tym roku już po raz 25. Minęło ćwierć wieku odkąd problem wody pojawił się jako niezwykle istotny dla ludzkości (1993 r.). W każdym roku ŚDW obchodzony był pod wybranym hasłem. Można było wtedy wyodrębnić pewien bardzo istotny problem gospodarki wodnej i zwrócić na niego szczególną uwagę. Z biegiem lat okazało się jednak, że problem wody na naszym globie, szczególnie wody słodkiej, staje się coraz bardziej złożony i dotyka coraz więcej aspektów naszego życia. Z drugiej strony okazuje się, że mamy coraz więcej czynników, które oddziałują na stan i gospodarowanie zasobami wód. Podstawowym problemem jaki okazał się istotny dla naszego rozwoju i życia na kuli ziemskiej jest zrównoważony rozwój. Może on być odniesiony do wielu dziedzin naszego życia, w tym jednak przede wszystkim w odniesieniu do zasobów wody słodkiej i ich środowiska wodnego. Pojęcie zrównoważony rozwój (sustainable development) zostało powszechnie przyjęte w 1992 r. na konferencji ONZ w Rio de Janeiro, która odbywała się pod hasłem środowisko i rozwój (Environment and Development). Rozważania te brały pod uwagę środowisko, aspekty społeczne i ekonomiczne, jak również dobro ogółu ludzi dziś i w przyszłości. Wszystkie kraje należące do Organiz... więcej»

2019-2

zeszyt-5768-gospodarka-wodna-2019-2.html

 
W numerze m.in.:
Przegląd doświadczeń związanych z rozbiórką zapór wodnych na świecie oraz z usuwaniem i utylizacją osadów zgromadzonych w czaszach likwidowanych zbiorników zaporowych Artykuł dyskusyjny Część II (TOMASZ MIKOŁAJCZYK, PRZEMYSŁAW NAWROCKI)
PROBLEM SEDYMENTÓW ZGROMADZONYCH W CZASZACH LIKWIDOWANYCH ZBIORNIKÓW ZAPOROWYCH I ICH WPŁYWU NA EKOSYSTEM RZECZNY Największym problemem towarzyszącym procesowi rozbiórki zapór są zgromadzone w czaszach zbiorników zaporowych sedymenty i ich los w trakcie i po rozbiórce zapory [Kondolf 1997, Shuman 1995, TCGRDHF 1997, Stroud 2012]. Należy jednak pamiętać, że sedymenty są integralną częścią geoekosystemu (rzecznego oraz morskiego) i gdyby nie zapora, zostałyby przemieszczone wzdłuż kontinuum rzecznego, gdzie pełniłyby istotne dla geoekosystemu funkcje [Rathburn i Wohl 2002]. Ilość i jakość osadów jest czynnikiem determinującym sposób rozbiórki zapory, a w skrajnych sytuacjach czynnikiem decydującym nawet o tym czy daną zaporę można rozebrać, czy też nie [Stroud 2012, Evans 2015]. Gromadzone przez dziesię... więcej»

FAKTY
Gospodarowanie wodą w małych zlewniach Warszawa, 30 listopada 2018 r. W Centrum Wodnym Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska SGGW odbyło się seminarium dotyczące potrzeb, uwarunkowań oraz systemów działań dla zwiększenia retencyjności zlewni. Referaty wygłosili: - prof. dr hab. inż. Tomasz Okruszko, dr inż. Dorota Pusłowska-Tyszewska: Wielokryterialna ocena potrzeb i możliwości zwiększenia retencyjności zlewni; - dr inż. Ignacy Kardel, dr inż. Dorota Pusłowska- -Tyszewska: Aplikacja FroGis - narzędzie wspomagające proces planowania obiektów małej retencji; - prof. dr hab. inż. Edward Pierzgalski: Wykorzystanie systemów melioracyjnych do poprawy stanu zasobów wodnych w małych zlewniach. Seminarium zakończyła burzliwa dyskusja dotycząca problemów związanych ze współczesnymi możliwościami kształtowania i wykorzystania zasobów wód powierzchniowych w małych zlewniach, a także ich ograniczeniami. Rok 2019 Rokiem Ligi Morskiej i Rzecznej Warszawa, 12 grudnia 2018 r. W setną rocznicę powołania stowarzyszenia, które rozpoczę... więcej»

Wspomnienie pośmiertne
13 września 2018 r. zmarł dr hab. inż. Adam Bolt, prof. nadzw. Politechniki Gdańskiej. Adam Bolt urodził się 17 lutego 1944 r. w Rzeszowie. W 1962 r. ukończył II Liceum Ogólnokształcące im. B. Chrobrego w Sopocie. W tym samym roku rozpoczął studia wyższe na ówczesnym Wydziale Budownictwa Wodnego Politechniki Gdańskiej. W 1968 r. uzyskał tytuł magistra inżyniera budownictwa wodnego w specjalności budownictwo morskie. Od 1968 r. pracował jako nauczyciel akademicki, prowadząc zajęcia dydaktyczne na studiach inżynierskich, magisterskich i doktoranckich, realizując wraz z zespołem naukowo-badawczym różnorodne prace. O Jego ciągłym rozwoju naukowym i aktywności zawodowej świadczą kolejno uzyskane stopnie naukowe: - doktora nauk technicznych w 1976 r. za pracę doktorską Stateczność pojedynczych fundamentów blokowych, - doktora habilitowanego... więcej»

INFORMACJE - NOWOŚCI
Aprobata tunelu pod cieśniną Fehmarn Resort transportu niemieckiego kraju związkowego Schleswig-Holstein, mimo obiekcji ze strony obrońców środowiska, wydał zgodę na budowę nowego tunelu drogowo- kolejowego łączącego Niemcy z Danią. Formalnej zgody jeszcze nie ma, jednakże Ministerstwo Transportu Schleswig-Holstein ogłosiło 28 grudnia 2018 r., że zatwierdzenie planu tunelu Fehmarn jest gotowe do podpisania. Zgodnie z niemieckimi przepisami inwestor Femern A/S ma 14 dni na sprawdzenie zatwierdzenia przed jego podpisaniem. Jednakże w tym czasie mogą być wprowadzane tylko drobne zmiany redakcyjne. Spółka Femern A/S wystąpiła o zgodę na budowę tunelu jeszcze w 2013 r. Strona duńska podjęła dwa lata później pozytywną decyzję, natomiast w Niemczech trwało to znacznie dłużej. Przyczyną opóźnienia była konieczność rozpatrzenia ponad 12 tys. zastrzeżeń, jakie zgłoszono wobec wniosku. Wraz z technicznymi załącznikami liczył on 14 tys. stron. Faktyczne zatwierdzenie planu jest dokumentem prawnym obejmującym ponad 1000 stron. Oparte jest na wspomnianym wyżej 14 000 stronicowym wniosku przygotowanym przez Femern A/... więcej»

System hydrologiczny - niezawodność, ryzyko i bezpieczeństwo Przykład obliczeniowy (BOGDAN OZGA-ZIELIŃSKI)
O bliczenia wykonano na przykładzie zlewni Soły zamkniętej stacją wodowskazową Żywiec (rys. 1). Wybór zlewni Soły do przekroju Żywiec został podyktowany z jednej strony dostępną informacją hydrologiczną o przepływach maksymalnych zaobserwowanych w przekroju Żywiec, z drugiej zaś wcześniejszymi badaniami prowadzonymi dla tej zlewni przez autora niniejszego artykułu. Soła jest prawobrzeżnym, karpackim dopływem Wisły. Zlewnia, zamknięta przekrojem Żywiec o powierzchni A = 785 km2, jest położona w fliszowej części Karpat Zachodnich. Obejmuje trzy jednostki fizycznogeograficzne: Beskid Żywiecki, Beskid Śląski i Beskid Makowski. Zlewnia jest zbudowana z utworów fliszowych - piaskowców magurskich, których grube ławice są poprzedzielane warstwami łupków. Sieć rzeczna jest stosunkowo gęsta. Warunki odpływu ze zlewni są ściśle związane z jej hipsometrią. Najwyższym punktem zlewni jest Pilsko (1557 m n.p.m.), a najniższym Żywiec (342 m n.p.m.); średnia wysokość zlewni wynosi 683 m n.p.m. Zlewnia Soły do przekroju zamykającego Żywiec ma charakter leśno- -rolniczy, jest w niewielkim stopniu zurbanizowana. Lasy zajmują 55% powierzchni zlewni, pozostałą część pokrywają grunty orne i łąki. Obszary zurbanizowane zajmują ok. 1% powierzchni zlewni. Do obliczeń wykorzystano ciągi przepływów maksymalnych pory zimowej i pory letniej o liczebności t = 57 lat z okresu obserwacyjnego 1956-2012. Dokonano weryfikacji obu ciągów pod kątem możliwości wystąpienia w nich niejednorodności genetycznej i statystycznej. Analizę niejednorodności wykonano zgodnie z procedurą podaną przez Ozga-Zielińskiego [1999], wykorzystaną w zasadach obliczania przepływów maksymalnych o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia [Zasady …, 2001; Guidelines …, 2005]. Zarówno ciąg przepływów maksymalnych pory zimowej, jak i pory letniej zostały zidentyfikowane jako ciągi aprioryczne genetyczne jednorodne oraz jednorodne statystycznie. Obliczenie... więcej»

2019-1

zeszyt-5741-gospodarka-wodna-2019-1.html

 
W numerze m.in.:
Ocena stateczności zapory ziemnej suchego zbiornika przeciwpowodziowego Roztoki Bystrzyckie w trakcie przejścia fali powodziowej (ANDRZEJ BATOG, MICHAŁ PACHNICZ, ADRIAN RÓŻAŃSKI, MACIEJ SOBÓTKA, DAMIAN STEFANIUK, GRZEGORZ CHUDY, TOMASZ WRÓBLEWSKI)
S iły grawitacji, i te związane z przepływem wody przez ośrodek gruntowy, mogą powodować niestabilność naturalnych stoków oraz sztucznie wytworzonych skarp [3]. Niestabilność podłoża oraz masywu gruntowego objawia się najczęściej poprzez wytworzenie się uprzywilejowanej powierzchni poślizgu, po której przemieszcza się tzw. bryła odłamu - blok gruntu znajdujący się ponad powierzchnią poślizgu. Dlatego też zagadnienie stateczności skarp i zboczy jest jednym z podstawowych problemów w mechanice gruntów i skał. Ocena stateczności sprowadza się najczęściej do wyznaczenia wskaźnika stateczności FOS (ang. Factor of Safety), wyrażającego stosunek sumy oddziaływań stabilizujących - utrzymujących budowlę lub bryłę klina odłamu w stanie równowagi do sumy oddziaływań destabilizujących, tj. powodujących utratę stanu równowagi. Do określenia wartości FOS można korzystać z metod analitycznych (np. metody Felleniusa, Janbu, Bishopa itp.) lub numerycznych (metoda elementów skończonych, metoda objętości skończonych itp.) w połączeniu np. z techniką redukcji wytrzymałości. Ze względu na swoją prostotę metody analityczne są wciąż powszechnie wykorzystywane, a co za tym idzie, brak konieczności ponoszenia dużych nakładów czasowych i finansowych do przeprowadzenia obliczeń. Określenie wartości wskaźnika stateczności wymaga jednak poczynienia pewnych założeń upraszczających, dotyczących m.in. mechanizmu utraty stateczności czy też warunków filtracji. Z tego względu wspomniane metody analityczne nadają się do zastosowania w stosunkowo prostych zagadnieniach. W bardziej złożonych sytuacjach (np. skomplikowana geometria skarpy, obciążenia zmienne w czasie czy też zmienne warunki gruntowo-wodne) zasadne jest określanie wartości FOS z wykorzystaniem metod numerycznych. O przewadze tej grupy metod stanowi m.in. brak konieczności zakładania sposobu zniszczenia oraz przeprowadzania optymalizacji geometrii powierzchni poślizgu, w celu wyznaczenia minimalnej wartości FOS.... więcej»

Rok Odry i co dalej? (Ewa Owczarek-Nowak)
W połowie 2017 r. samorząd województwa dolnośląskiego wystąpił z bardzo ciekawą inicjatywą. Pomysł polegał na tym, aby sejmiki wszystkich województw położonych nad Odrą ogłosiły rok 2018 Rokiem Rzeki Odry. Osobą, która jako pierwsza zaczęła mówić o samorządowym roku rzeki Odry, jest dr Ewa Rzewuska - radna sejmiku dolnośląskiego, a przy tym osoba, która Odrze i jakości jej wód poświęciła ogromną część swojego bogatego życia zawodowego. Idea samorządowego roku Odry spotkała się z dużym zainteresowaniem. Rok 2017 był bardzo dobrym momentem na rozpoczęcie dyskusji o gospodarczym wykorzystaniu rzek w możliwie szerokim gronie. Tematów było (i nadal jest) sporo: powoli konkretyzujące się plany dotyczące Odry, ratyfikacja porozumienia AGN, pierwsze dokumenty strategiczne dotyczące modernizacji Odrzańskiej Drogi Wodnej, sukcesywnie pojawiające się pytania i wątpliwości czy różne opinie o roli, jaką rzeka powinna wypełniać w życiu społeczności nadrzecznych, regionu i kraju. Obchody Roku Odry stały się znakomitą okazją do tego rodzaju rozmów. Pierwszym województwem, które ogłosiło rok 2018 rokiem rzeki Odry, było województwo dolnośląskie (uchwała Sejmiku Województwa Dolnośląskiego nr XL/1283/17 z dnia 26 października 2017 r.), następnie województwo śląskie (uchwała Sejmiku Województwa Śląskiego nr V/46/2/2017 z dnia 20 listopada 2017 r.) i lubuskie (stanowisko Sejmiku Województwa Lubuskiego z dnia 20 listopada 2018 r.). Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego ustanowił rok ... więcej»

FAKTY
Podziękowania ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej za udział w VI Międzynarodowym Kongresie Morskim w Szczecinie Szczecin, 20 października 2018 r. Marek Gróbarczyk, minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej złożył - w postaci stosownych wyróżnień - podziękowania kilkunastu osobom za przyjęcie zaproszenia oraz ich osobisty udział w obradach VI Międzynarodowego Kongresu Morskiego w Szczecinie. Przekazując wyrazy uznania, podziękował za wysiłek i zaangażowanie w pracę na rzecz wspólnego dobra, jakim jest polska gospodarka morska i żegluga śródlądowa. Ponadto wyraził nadzieję na dalszą współpracę przy organizacji kolejnych edycji tego ważnego dla całej społeczności morskiej wydarzenia. Posiedzenie Zarządu Głównego SITWM Warszawa, 30 listopada 2018 r. Prezes mgr inż. Leszek Bagiński otworzył obrady Zarządu Głównego Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjnych, podczas którego omówiono i przyjęto regulaminy: - przyznawania tytułu rzeczoznawcy SITWM, rejestracji rzeczoznawcy oraz nakładania sankcji, - Komisji Głównej Rzeczoznawstwa SITWM, - rzeczoznawcy SITWM. Na spotkaniu omówione zostały również sprawy Oddziałów SITWM. Minister Marek Gróbarczyk podsumował trzy lata funkcjonowania Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej Warszawa, 5 grudnia 20... więcej»

Przebieg zjawisk lodowych na rzece Łebie w aspekcie zmian klimatycznych w latach 1951-2010 (JAN TADEUSZ ŁUKASZEWICZ, KAMIL JAWGIEL)
Z jawiska lodowe, wpływając na zmianę reżimu hydrologicznego poprzez modyfikację przepływu rzecznego oraz zmianę prędkości płynięcia wód w korycie rzecznym, mają także wpływ na funkcjonowanie systemu fluwialnego i ekosystemu wodnego zlewni. Przy ekstremalnych zlodzeniach i wystąpieniu stałej pokrywy lodowej mogą w znaczący sposób wpływać na funkcjonowanie różnego rodzaju organizmów, zaburzając ich cykle życiowe [1]. Szeroki zakres oddziaływania zjawisk lodowych na reżim rzeczny oraz ich wpływ na organizmy żywe stał się tematem wielu prac badawczych. Badania te prowadzili m.in. Wokroj [46], Gołek [11, 12], Braniecki i Biegała [3], Majewski [31-33], Grześ [15-17], Pawłowski [38, 39] i Sobota [40]. Mimo wielu prac badawczych zjawiska lodowe nadal są nie do końca poznanym indykatorem zmian klimatycznych [30]. Wydaje się, że zaprezentowane w artykule wyniki badań częstości występowania oraz przebiegu i zmienności zjawisk lodowych na Łebie w latach 1951-2010 są interesujące zarówno pod względem podznawczym, jak i przydatne w praktyce. OBSZAR BADAŃ I MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE Według podziału fizycznogeograficznego Polski [18] zlewnia Łeby znajduje się na obszarze dwóch makroregionów: Pojezierza Południowobałtyckiego (górny bieg rzeki) i Pobrzeża Południowobałtyckiego (środkowy i dolny bieg rzeki) (rys. 1). Łeba jest zaliczana do małych rzek. Jej długość wynosi 117 km, a powierzchnia zlewni 1801,2 km2 [8]. Źródła rzeki znajdują się na Pojezierzu Kaszubskim, na wysokości 170 m n.p.m. na południe od wsi Borzestowo, w powiecie kartuskim. W swoim górnym biegu rzeka Rys. 1. Rozmieszczenie stacji wodowskazowych i meteorologicznych na obszarze badań GOSPOD 25 ARKA WODNA 1/2019 HYDRAULIKA, HYDROLOGIA, HYDROGEOLOGIA przepływa przez liczne jeziora: Długie, Wielkie, Reskowskie, Sianowskie [8, 26]. Uchodzi do Morza Bałtyckiego, przepływając przez jezioro Łebsko. W badaniach wykorzystano dane dobowe z trzech stacji wodowskazowych, zlokalizowanych na Łebie: ... więcej»

WSPOMNIENIE POŚMIERTNE Ewa Skupińska 1949-2018
Urodzona 21.12.1949 r., w latach 1969–1974 studiowała na Wydziale Chemii Uniwersytetu Warszawskiego, który ukończyła w 1974 r., uzyskując tytuł magistra. Jeszcze przed rozpoczęciem studiów pracowała przez 2 lata w zakładach POLFA, a po ukończeniu studiów podjęła pracę w Wydawnictwach Czasopism Technicznych – Przedsiębiorstwie Naczelnej Organizacji Technicznej. Dwa pierwsze lata spędziła w redakcji „Przeglądu Polskiej Techniki”, po czym związała swoją przyszłość zawodową z redakcją czasopisma „Gospodarka Wodna”, gdzie pracowała aż do śmierci.... więcej»

Redakcja:
ul. Ratuszowa 11, pok. 718
03-450 Warszawa
tel.: (0 22) 619 20 15
e-mail: gospodarkawodna@sigma-not.pl
www: http://gospodarkawodna.net/

Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.

Procedura recenzowania
Formularz recenzji
Zasady etyki w publikacjach
Reviewing procedure
Review form
Ethics and publication malpractice statement

Czasopisma Wydawnictwa SIGMA-NOT można zaprenumerować w jednym z następujących wariantów: 

· Prenumerata roczna, półroczna i kwartalna czasopism w wersji papierowej,

· Prenumerata roczna w wersji PLUS (wersja papierowa i dostęp do Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl w ramach zaprenumerowanego tytułu),

· Prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych),

· Prenumerata ciągła w wersji PLUS – z 10% rabatem na każdy zaprenumerowany tytuł uzyskiwanym po podpisaniu umowy z Wydawnictwem SIGMA-NOT, przedłużanej automatycznie z roku na rok aż do momentu złożenia rezygnacji,

· Prenumerata zagraniczna – wysyłka czasopisma za granicę za dopłatą 100% do ceny prenumeraty krajowej.

 

Cennik prenumeraty 30 tytułów Wydawnictwa SIGMA-NOT (2015 rok)

 

Prenumeratę można zamówić bezpośrednio w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT:

telefonicznie: (22) 840 30 86 lub 840 35 89 lub faksem: (22) 891 13 74, 840 35 89, 840 59 49

mailem: prenumerata@sigma-not.pl lub na stronie: www.sigma-not.pl

listownie: Zakład Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o., ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa

oraz dokonując wpłaty na konto Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o.:
ul. Ratuszowa 11, 00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004,
nr konta 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577

 

Ogólne warunki prenumeraty czasopism fachowych Wydawnictwa SIGMA-NOT

 

Prenumeratorzy, którzy mają wykupioną prenumeratę u innego kolportera, mogą dokupić dostęp do Portalu w cenie 90 zł (netto) na rok, po przedstawieniu dowodu wpłaty na prenumeratę. Należy go przesłać do Zakładu Kolportażu wraz z zamówieniem na dostęp do Portalu Informacji Technicznej: mailem: kolportaz@sigma-not.pl lub faksem 22 891 13 74 

 

Informacja

Jeżeli zamawiana prenumerata, obejmuje numery na przełomie roku 2015/2016, to otrzymają Państwo dwie faktury. Jedna faktura na numery z 2015 roku, natomiast druga na numery z 2016 roku wg cennika na 2015 rok.

Formularze zamówienia na prenumeratę czasopism Wydawnictwa SIGMA-NOT dostępne są  na stronach poszczególnych tytułów, a formularz zbiorczy (umożliwiający zaprenumerowanie od razu kilku tytułów) – po kliknięciu w pole poniżej. 

·  FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA WYDAWNICTWA SIGMA-NOT

 

Prenumerata ciągła

Ta oferta, wprowadzona została z myślą o Państwa wygodzie, to tak zwana Prenumerata ciągła w wersji PLUS. Państwo zamawiacie nasze czasopisma tylko raz, a prenumerata przedłużana jest przez nas automatycznie z roku na rok, aż do momentu złożenia przez Państwa rezygnacji. Korzystając z tej oferty, nie musicie Państwo pamiętać pod koniec każdego roku o odnowieniu prenumeraty na rok następny, a ponadto Wydawnictwo SIGMA-NOT udzieli Państwu 10% bonifikaty na prenumerowane tytuły oraz na dostęp do Portalu Informacji Technicznej.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA Prenumeraty Ciągłej (plik .pdf)

 

Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach), do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT, ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa.

 

Czasopisma innych wydawców można zaprenumerować w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT w wariantach

· prenumerata roczna w wersji papierowej,

· prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA INNYCH WYDAWCÓW

Wydawnictwo SIGMA-NOT proponuje Państwu usługi w zakresie publikacji reklam, ogłoszeń lub artykułów sponsorowanych na łamach wszystkich wydawanych przez siebie czasopism. Nie ograniczamy jednak naszych usług do jedynie papierowej formy. Oferujemy Państwu również możliwość emisji na naszym Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl oraz stronach redakcyjnych poszczególnych tytułów. Służymy pomocą edytorską przy tworzeniu materiałów promocyjnych.

Pozostajemy do Państwa dyspozycji i chętnie odpowiemy na wszystkie pytania.

KONTAKT:

Dział Reklamy i Marketingu
ul. Ratuszowa 11
00-950 Warszawa skr. poczt. 1004
tel./faks: 22 827 43 65 
e-mail: reklama@sigma-not.pl

Pliki do pobrania:

Druk zamówienia wraz z warunkami zamieszczania reklam.

Cennik ogłoszeń i reklam kolorowych oraz czarno-białych w czasopismach Wydawnictwa

Cennik e-reklam na stronach Portalu Informacji Technicznej

Warunki techniczne umieszczania e-reklamy na stronach Portalu Informacji Technicznej

Wydawnictwo SIGMA-NOT, należące do Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych - Naczelnej Organizacji Technicznej, to największy polski wydawca prasy fachowej o ukierunkowaniu technicznym. Jako zorganizowana oficyna działa od 1949 r., a najstarszy wydawany tytuł - „Przegląd Techniczny” - liczy sobie 150 lat.

W portfolio Wydawnictwa SIGMA-NOT znajdują się obecnie 32 unikalne tytuły prasy fachowej. Czasopisma te działają na wielu płaszczyznach i są skierowane do wszystkich zainteresowanych tematami naukowo-technicznymi zarówno zawodowo, jak i czysto hobbystycznie, poszerzając ich kulturę techniczną. Czyta je miesięcznie ponad 200 tys. osób, które mogą w nich odnaleźć interesujące ich artykuły o nowinkach technicznych, najświeższych osiągnięciach naukowych, popularnych problemach w danej dziedzinie, a także analizy rynku, komentarze do bieżących wydarzeń gospodarczych oraz relacje z imprez i konferencji naukowo-technicznych.

Ofertę Wydawnictwa poszerzają publikacje książkowe; obecnie w sprzedaży jest pozycja książkowa „22 zadania służby BHP – standardy działania” autorstwa Lesława Zielińskiego oraz "ADR, REACH, CLP Niebezpieczne Chemikalia Poradnik" Bolesława Hancyka.

Poza czasopismami i książkami, nieprzerwanie od 1952 r. SIGMA-NOT wydaje również „Terminarz Technika” – wygodny kalendarz, zawierający - poza kalendarium - podstawowe informacje techniczne, świetnie znany już trzem pokoleniom polskich inżynierów.

Wszystkie artykuły opublikowane w czasopismach SIGMA-NOT począwszy od 2004 roku dostępne są także w wersji elektronicznej na Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl, który przeglądają Państwo w tej chwili. Każdy artykuł można kupić poprzez sms, e-płatności, lub posługując się tradycyjnym przelewem, a także w ramach dostępu do „Wirtualnej Czytelni”. Prenumeratorzy czasopism w wersji PLUS mogą korzystać za pośrednictwem „Wirtualnej Czytelni” z bazy artykułów zaprenumerowanego tytułu bez ograniczeń.

Wydawnictwo SIGMA-NOT ma w swoich strukturach Drukarnię oraz Zakład Kolportażu, które świadczą także usługi klientom zewnętrznym.

Zapraszamy do lektury i współpracy!

Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA-NOT Sp. z o.o.
ul. Ratuszowa 11 tel.: 22 818 09 18, 22 818 98 32
00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004 e-mail: sekretariat@sigma-not.pl

Kontakt w sprawie zakupów internetowych - tel. 601318457, sigmanot@gmail.com

NIP: 524-030-35-01
Numer KRS: 0000069968
REGON: 001408973
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy
Numer konta bankowego: Bank PKO BP 86 1020 1042 0000 8102 0010 2582
Numer konta bankowego dla prenumeraty: Bank PKO BP 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577