• Jubileusz

    Gospodarka Wodna

    Jesienią 1935 roku ukazał się pierwszy numer miesięcznika Gospodarka Wodna, czasopisma Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjnych (SITWM)

  • O czasopiśmie

    Gospodarka Wodna

    Szeroko rozumiana problematyka gospodarki wodnej, łącznie z ochroną środowiska. Zagadnienia hydrologii, hydrauliki, hydrogeologii..

  • Aktualności

    Światowy Dzień Wody

    Światowy Dzień Wody (World Water Day) obchodzimy w tym roku już po raz 21. Tym razem hasłem jest zrównoważony rozwój w odniesieniu do środowiska wodnego.

  • Aktualności

    120-lecie Przekopu Wisły

    Budowa Przekopu Wisły zaczęła się w gminie Cedry Wielkie – powiedział wójt Janusz Goliński na uroczystości odsłonięcia kamienia...

  • Aktualności

    Północna Brama Warszawy

    Projekt „Studium możliwości wykonania progu stabilizacyjnego poziomu wody w Wiśle na odcinku Warszawy...

  • O Gospadarce Wodnej
  • Światowy Dzień Wody
  • 120-lecie Przekopu Wisły
  • Północna Brama Warszawy

2018-11

zeszyt-5689-gospodarka-wodna-2018-11.html

 
W numerze m.in.:
Uroczysty koncert ku czci Marszałka Józefa Piłsudskiego i Jego żołnierzy (Janusz M. Kowalski)
Wprzygotowanym przez srodowiska techniczne sfederowane wNOT bogatym programie obchodów 100-lecia odzyskania przez Polske Niepodległosci, dominuje przypomnienie iduma zwkładu polskich inzynierów itechników wbudowe polskiej panstwowosci. Takie dokonania jak budowa Centralnego Okregu Przemysłowego, portu imiasta Gdyni, magistrali weglowej, przemysłu chemicznego ilotniczego do dzis budza podziw. Postacie wybitnych inzynierów, azarazem działaczy panstwowych, aby wymienic tylko Gabriela Narutowicza, Ignacego Moscickiego, Eugeniusza Kwiatkowskiego czy Tadeusza Wende, zapisały sie złotymi zgłoskami wnajnowszej historii naszej Ojczyzny. Ale nie samym zyciem zawodowym inzynierowie zyja &#... więcej»

FAKTY
Innowacyjne ECO-MIASTO Warszawa, 27 września 2018 r. Po raz szósty rozdano nagrody w konkursie ECO-MIASTO, popularyzującym ideę zrównoważonego rozwoju. Organizatorami projektu ECO-MIASTO są Ambasada Francji w Polsce oraz Centrum UNEP/GRID-Warszawa. Uroczystość prowadziła znana dziennikarka telewizyjna Marta Kielczyk. Nagrody przyznawano w kilku kategoriach: mobilność zrównoważona, gospodarka wodna, gospodarka o obiegu zamkniętym, efektywność energetyczna budynku, zieleń miejska a jakość powietrza. - Każda kolejna edycja projektu ECO-MIASTO dowodzi, że polskie miasta stają się coraz bardziej nowoczesne, ekologiczne i przyjazne mieszkańcom. To ważne, że ośrodki miejskie w Polsce mają się czym pochwalić… zwłaszcza w związku z tegorocznym szczytem klimatycznym w Katowicach - powiedział m.in. Pierre Lévy, ambasador Francji w Polsce. Nas najbardziej interesują laureaci w kategorii gospodarka wodna. Wśród nagrodzonych znalazł się Lublin (miasta powyżej 100 tys. mieszkańców) za "działania na rzecz podnoszenia świadomości mieszkańców w zakresie zrównoważonego wykorzystania zasobów wodnych" i Mława (miasta poniżej 100 tys. m... więcej»

List Prezesa Wód Polskich do Pracowników (Przemysław Daca)
Szanowni Państwo, Pracownicy PGW Wody Polskie, 3 października 2018 r. podczas spotkania z dyrektorami RZGW poinformowałem, że podjąłem decyzję o przyznaniu nagród rocznych dla wszystkich pracowników Gospodarstwa, natomiast od początku 2019 r. planujemy znaczące podwyżki wynagrodzeń. Od samego początku sprawowania funkcji prezesa deklarowałem chęć podwyższania płac pracownikom, szczególnie w działach najsłabiej wynagradzanych w stosunku do kompetencji i... więcej»

Zarządzanie zawodnieniami terenów górniczych w procesie planowania przestrzennego gmin górniczych (DARIUSZ IGNACY)
W treści niniejszego artykułu przypisywanie zagrożenia zawodnieniem powierzchniom terenów górniczych jest związane z założeniem przywrócenia w ich granicach swobodnych przepływów wód. Przekształcenia zawodnieniowe powierzchni terenów górniczych opisano wielokrotnie [Budryk, Knothe 1956; Borecki i in. 1980; Sztelak i in., 1986; Kwiatek i in. 1998; Staszewski, Bukowski 2001; Rogoż, Posyłek 2000; Bromek i in. 2001; Fiszer, Sarna 2001; Sikorska-Maykowska, red. 2001; Wilk 2003; Bukowski, Augustyniak 2005; Frolik, Staszewski 2005; Bukowski 2006; Ignacy 2015, 2017a, 2017b, 2017c; Ignacy, Bukowski 2017a, 2017b]. O konieczności przywrócenia naturalnych swobodnych przepływów wód w polskim prawie stanowi artykuł 100 ustawy Prawo ochrony środowiska. Jednak obowiązujące przepisy prawa w zakresie zawodnień terenów górniczych nie są spójne i jednoznaczne [Ignacy, Bukowski 2017a]. Dlatego do tej pory zarówno przedsiębiorcy górniczy, jak i organy nadzoru górniczego, a także organy zarządzające wodami i środowiskiem oraz samorządowe, na wielu terenach górniczych w swoich procedurach postępowania nie zarządzały zagrożeniem zawodnieniem, które wyniknęłoby z przywrócenia swobodnych przepływów wód. Będzie to skutkowało problemami i ograniczeniami w przywracaniu swobodnych przepływów wód. Artykuł opisuje fazy przekształceń środowiska wodnego terenów górniczych, pierwszej - oddziaływania eksploatacji górniczej kopalin i drugiej - docelowej likwidacji odwadniania kopalń oraz osuszania terenów górniczych. Autor analizuje możliwość przywrócenia w terenach górniczych i pogórniczych swobodnych przepływów wód oraz wskazuje problemy, jakie mogą towarzyszyć temu procesowi ze względu na brak uwzględniania w prawie miejscowym zagrożenia zawodnieniami terenów górniczych. Wskazuje rolę nowatorskiego sposobu zarządzania zawodnieniami w terenach górniczych przez przedsiębiorców górniczych poprzez planowanie zjawisk zawodnieniowych powierzchni w procedurze kwalifikowania zasob... więcej»

Platforma multimodalna na dolnej Wiśle (km 766-771) w rejonie Bydgoszcz-Solec Kujawski - prognoza popytu na przewozy ładunków z wykorzystaniem możliwości przeładunkowych platformy (STANISŁAW WROŃSKI, LESZEK TUROWSKI, RAFAŁ MODRZEWSKI, ŻANETA MARCINIAK)
P latforma multimodalna Bydgoszcz- -Solec Kujawski jest projektowana jako port przeładunkowy zapewniający dostępność do czterech środków transportu wraz z centrum logistycznym i zapleczem technicznym. Istotne w lokalizacji platformy w tym rejonie jest doskonałe położenie względem najważniejszego korytarza transportowego w Polsce, czyli połączenia Konurbacja Śląska-porty morskie w Gdańsku i Gdyni (najważniejszy szlak przewozów o charakterze międzynarodowym importowanych i eksportowanych drogą morską), który uzupełniają przewozy do portów w Gdańsku i Gdyni z Wielkopolski i Dolnego Śląska. Wolumen ładunków dystrybuowanych w głąb kraju będzie znacząco wzrastał w związku z planami rozwojowymi portów w Gdańsku (budowa portu centralnego) i Gdyni (rozbudowa portu poza falochron zewnętrzny), jak również ze wzrostem przeładunków w portach. ANALIZA OTOCZENIA Rola portów morskich w Gdańsku i Gdyni w lokalizacji i rozwoju platformy multimodalnej Bydgoszcz-Solec Kujawski Istota funkcjonowania portów morskich jest podyktowana zarówno samym transportem morskim, jak i dostarczaniem oraz odbiorem ładunków z regionu. Przeładunki w trójmiejskich portach morskich dotyczą GOSPOD 347 ARKA WODNA 11/2018 RÓŻNE głównie przewozów samochodowych i kolejowych, a paliwa płynne są transportowane rurociągami. Są to głównie ładunki o znacznie mniejszej wrażliwości na czas przewozów (o "długim terminie przydatności"); w tym wypadku udział segmentów transportowych w znacznym stopniu jest przesunięty w kierunku kolei. Dotyczy to w szczególności ładunków masowych, węgla, kopalin, kruszyw itp. Różnicę w wielkości przeładunków wg grup ładunkowych w portach Gdańsk w 2017 r. i Gdynia w 2015 r. w t/rok prezentuje tab. I. Zarządy portów w Gdyni i Gdańsku w ramach studiów wykonalności dla kolejowych stacji przeładunkowych wykonały w 2015 r. prognozy dynamiki dla ogółu przeładunków w terminalach, przewidujące m.in. ponaddwukrotny wzrost przeładunków pomiędzy 2015 i 2030 r., jak ... więcej»

2018-10

zeszyt-5657-gospodarka-wodna-2018-10.html

 
W numerze m.in.:
100 LAT LIGI MORSKIEJ I RZECZNEJ 1918-2018
W 2018 r. obchodzimy 100. Rocznicę Odzyskania Niepodległości przez Polskę. Stowarzyszenie Liga Morska i Rzeczna w 2018 r. również obchodzi 100. rocznicę pracy społecznej członków na rzecz rozwoju gospodarki morskiej i rzecznej oraz zdolności obronnej naszej Ojczyzny. 1 października 1918 r. w Warszawie przy ul. Widok 10, z inicjatywy kontradmirała Kazimierza Porębskiego, odbyło się zebranie organizacyjne, na którym zostało powołane Stowarzyszenie Pracowników na Polu Rozwoju Żeglugi "Bandera Polska". Powstała pierwsza w historii Polski organizacja społeczna o szerokim profilu morskim i rzecznym. Stowarzyszenie wyznaczyło sobie następujące cele: - opracowanie zasad organizacyjnych rozwoju żeglugi i portów, - wyznaczenie kierunków rozwoju żeglugi śródlądowej i morskiej, - przeprowadzenie szkolenia zawodowego wśród pracowników żeglugi, - ustalenie polskiej terminologii morskiej i żeglugowej, - popularyzowanie idei żeglugi i sportów wodnych wśród społeczeństwa. Stowarzyszenie "Bandera Polska" skupiało grono doświadczonych oficerów marynarki wojennej i handlowej, budowniczych statków i portów oraz pokrewnych zawodów. Działacze "Bandery Polskiej" odegrali doniosłą rolę w tworzeniu od podstaw polskiej polityki morskiej i rzecznej w okresie międzywojennym. Wśród nich należy wymienić: - kontradmirała Kazimierza Porębskiego - prezesa Zarządu. - inż. Tadeusza Wende - budowniczego portu handlowego w Gdyni, - inż. Antoniego Garnuszewskiego - przyszłego dyrektora Szkoły Morskiej w Tczewie, - Bogumiła Nowotnego - pułkownika marynarki, pierwszego dowódcy Polskiej Marynarki Wojennej, - kontradmirała Michała Borowskiego. W okresie tworzenia się państwowości polskiej, po latach niewoli, zaborów, członkowie "Bandery Polskiej" zaproponowali społeczeństwu polskiemu budowę od podstaw Polski Morskiej oraz rozwój żeglugi śródlądowej. Należy również dodać, że for�- malnie nie były jeszcze ustalone granice państwa polskiego ... więcej»

Zastosowanie bioniki w projektowaniu elektrowni morskich (KATARZYNA PRZYBYŁA)
E kologia odgrywa coraz większą rolę w kształtowaniu krajowej polityki energetycznej, a restrykcje prawne wymagają ciągłego zwiększania udziału źródeł odnawialnych w gospodarce. Źródła te obejmują zasoby, których wykorzystanie nie grozi wyczerpaniem, czyli m.in. energię wiatru, słońca czy wody. Zdecydowanym liderem w statystykach wydajności jest energia grawitacyjna wody, która odpowiada aż za 71% energii ze źródeł odnawialnych [1]. Energia ta jest pozyskiwana głównie z prądu rzek za pomocą zapór oraz turbin. Mimo stosunkowo dużych możliwości pobierania energii wodnej obecnie zaspokaja ona jedynie ok. 3% zapotrzebowania energetycznego na świecie [1]. Same rzeki stanowią natomiast jedynie 0,0002% światowych zasobów wody [12]. Większość mają tu morza i oceany, których objętość to aż 96,5% objętości wszystkich wód występujących na Ziemi [12]. W obecnej sytuacji politycznej i ekonomicznej morza i oceany tworzą zatem nowe perspektywy dla rozwoju wodnych elektrowni bazujących na prądach morskich, pływach oraz falowaniu. Ponadto, w przeciwieństwie do innych odnawialnych źródeł energii, ich dużą zaletą jest stosunkowa stabilność. Energia wodna jest dużo bardziej przewidywalna niż energia wiatrów czy słoneczna, co teoretycznie pozwala na stałe dostawy energii. Pomimo zaklasyfikowania środowisk wodnych do źródeł energii odnawialnej ich eksploatacja nie pozostaje jednak całkowicie obojętna dla środowiska. Artykuł ma na celu analizę perspektyw i zagrożeń wynikających ze stosowania poszczególnych rodzajów elektrowni morskich i oceanicznych oraz usunięcia negatywnych aspektów oddziaływania na środowisko za pomocą elektrowni bazujących na technologiach bionicznych. KLASYCZNE ELEKTROWNIE MORSKIE Zbiorniki morskie i oceaniczne nie są jednorodne, a ich struktura i sposób działania mogą różnić się znacząco ze względu na topografię terenu i właściwości podłoża. Uwarunkowania te powodują, że dany typ elektrowni, wydajny w jedne... więcej»

Ochrona zlewni Bugu - NFOŚiGW kontynuuje współpracę z Białorusią (Sławomir Kmiecik, Donata Bieniecka)
Inwestycje w gospodarce ściekowej poza granicami kraju - w zlewni rzeki Bug - były tematem rozmów przedstawicieli Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej podczas wizyty studyjnej w Mińsku i Obwodzie Brzeskim na Białorusi. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, wspólnie z Ministerstwem Środowiska, Ministerstwem Spraw Zagranicznych... więcej»

FAKTY (Ewa Skupińska)
Panel wodny na XXVIII Forum Ekonomicznym Krynica, 6 września 2018 r. W trakcie XXVIII Forum Ekonomicznego odbył się dyskusyjny panel "Powódź? Susza? Retencja!", na którym Marek Gróbarczyk, minister gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej, przedstawił Program Rozwoju Retencji. - Dziś chcemy ogłosić Program Rozwoju Retencji. Jest to konieczne, bo Polska jest na końcu wśród krajów UE jeśli chodzi o gromadzenie wody. Mamy możliwość zwiększenia retencjonowania wody ponad dwukrotnie. Stoimy przed dużym wyzwaniem związanym ze zmianami klimatu. Już dziś cierpimy z powodu suszy i powodzi. Dlatego musimy przeciwdziałać tym zjawiskom. Pierwszy element Programu Rozwoju Retencji to ujednolicenie programów retencyjnych dla całej Polski, drugi natomiast to zwiększenie bezpieczeństwa wodnego. Program będzie zakładał bardzo szerokie i kompleksowe podejście, czyli zbiorniki, duża retencja, mała retencja i mikroretencja. W przyszłym roku chcemy wpisać go w program wieloletni i przygotować się do pozyskania środków z nowej perspektywy unijnej - powiedział m.in. minister Marek Gróbarczyk. Wśród panelistów znaleźli się również: Sławomir Mazurek - podsekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska, Przemysław Daca - prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Małgorzata Bogucka-Szymalska - wicedyrektor Departamentu Gospodarki Wodnej i Żeglugi Śródlądowej, Artur Michalski - wiceprezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Maria Stępniewska - wiceprezes Energi Invest Sp. z o.o. Przegląd i weryfikacja metodyk wyznaczania silnie zmienionych i sztucz... więcej»

Studium wykonalności Międzynarodowej Drogi Wodnej E70 na odcinku Odra-Wisła - ocena możliwości osiągnięcia parametrów min. IV klasy na obszarze województw: lubuskiego, wielkopolskiego i kujawsko-pomorskiego (STANISŁAW WROŃSKI, RAFAŁ MODRZEWSKI, LESZEK TUROWSKI, ŻANETA MARCINIAK)
Ratyfikacja Europejskiego Porozumienia w sprawie Głównych Śródlądowych Dróg Wodnych o Znaczeniu Międzynarodowym (AGN) zobligowała rząd polski do przygotowania strategii budowy i rozwoju dróg wodnych o warunkach nawigacyjnych spełniających kryteria właściwe dla śródlądowych dróg wodnych o znaczeniu międzynarodowym, tzw. klasy "E", odpowiadającej co najmniej IV klasie żeglowności. Przez terytorium Polski przebiegają trzy drogi wodne o znaczeniu międzynarodowym: MDW E30 (tzw. Odrzańska Droga Wodna od Świnoujścia do granicy z Czechami, łącząca Morze Bałtyckie z Dunajem w Bratysławie), MDW E40 (Wisła od Gdańska do Warszawy, Narew i Bug, dla której powyżej Warszawy zostały przewidziane trzy warianty przebiegu, łączące Morze Bałtyckie z Morzem Czarnym) oraz MDW E70 (łącząca Rotterdam w Holandii z Kłajpedą na Litwie). Pierwszym etapem rządowej strategii rewitalizacji rzek jest sporządzenie studiów wykonalności dla Odrzańskiej Drogi Wodnej oraz "Studium Wykonalności dla kompleksowego zagospodarowania dróg wodnych E40 dla rzeki Wisły na odcinku od Gdańska do Warszawy oraz dla rzeki Bug na odcinku od Warszawy do granicy Polska-Białoruś oraz drogi wodnej E70 na odcinku - Wisła do Zalewu Wiślanego (do Elbląga)". STUDIUM WYKONALNOŚCI DLA DROGI WODNEJ ODRA-WISŁA (PROBLEMY I WYZWANIA) Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w "Założeniach do planów rozwoju śródlądowych dróg wodnych w Polsce na lata 2016-2020 z perspektywą do roku 2030" przewiduje sporządzenie kompleksowej dokumentacji dla inwestycji na polskich drogach wodnych o znaczeniu międzynarodowym. W pierwszej kolejności zostaną opracowane studia wykonalności dla szlaków wzdłuż Odry i Wisły, natomiast w dalszej perspektywie należy spodziewać się planów inwestycyjnych dla Międzynarodowej Drogi Wodnej E70 (Warta, Noteć, Kanał Bydgoski, Brda), a więc drogi transportowej łączącej dwie największe polskie rzeki. Pierwsze kroki w odbudowaniu polskiego odcinka... więcej»

2018-9

zeszyt-5637-gospodarka-wodna-2018-9.html

 
W numerze m.in.:
Jak skuteczniej chronić ujęcia wód podziemnych dla przyszłych pokoleń (BOHDAN ŁYP)
W Polsce, ok. 1935 r., zaczęto powszechnie dostrzegać pogorszenie jakości wody w studniach przydomowych zasilanych z pierwszego horyzontu wód podziemnych, z których wodę czerpała przeważająca część ludności kraju. Wtedy inż. Aleksander Szniolis wydał książkę na temat ochrony studni przed zanieczyszczeniem [1], zaś naukowcy z Państwowego Zakładu Higieny podjęli szeroko zakrojoną akcję propagandową wśród ludności w celu higienizacji otoczenia studni. W ten sposób w Polsce zaczęła się ochrona ujęć wód podziemnych, trwająca dotychczas i sięgająca coraz to niższego zwierciadła. Obecnie w rejonie większych skupisk siedzib ludzkich, zakładów produkcyjnych i intensywniejszej gospodarki rolno-hodowlanej zanieczyszczenia sięgnęły do głębokości kilkunastu metrów. Współcześnie w Polsce 12% ludności nie korzysta jeszcze z wodociągów, zaś pozostała część jest zaopatrywana w wodę w 70% pochodzącą z ujęć wód podziemnych. Woda ta - w odróżnieniu od wód powierzchniowych - jest bardziej biostabilna i przeważnie nie wymaga użycia chemikaliów do jej uzdatniania, co współcześni konsumenci bardzo sobie cenią. Jak się szacuje, połowa tych wód jest pobierana z głębokości 30-40 m. Jednak do warstw wodonośnych położonych na tych głębokościach coraz częściej docierają zanieczyszczenia pochodzenia antropogenicznego. Jest więc konieczne podjęcie działań zapobiegawczych. Jednym ze świetnych poczynań w tym kierunku, zainicjowanym przed laty przez prof. Antoniego Kleczkowskiego, a obecnie kończonym przez Państwową Służbę Hydrogeologiczną, jest udokumentowanie i wskazanie sposobów ochrony ok. 130 Głównych Zbiorników Wód Podziemnych na terenie całego kraju [2]. Bardzo wielu wybitnych specjalistów włożyło wielki wysiłek, by powstały mapy tych zbiorników oraz by określić wymagania do ich ochrony. Został stworzony wspaniały materiał do prowadzenia prac planistycznych. Jednak niewiele to zmieniło… Przypomina się sytuacja z lat 1954-1957 kied... więcej»

Dobre praktyki w zakresie zagospodarowania śródlądowych dróg wodnych (ALEKSANDRA GUS-PUSZCZEWICZ)
SIEĆ EUROPEJSKICH ŚRÓDLĄDOWYCH DRÓG WODNYCH O ZNACZENIU MIĘDZYNARODOWYM Udział transportu wodnego śródlądowego w strukturze pracy przewozowej w UE wynosi ok. 6% [6]. Jedną z przyczyn tak niewielkiego udziału w przewozach ładunków w UE jest niedostatecznie rozwinięta infrastruktura śródlądowych dróg wodnych w Europie. Główne ramy odniesienia dla realizowanych na śródlądowych drogach wodnych inwestycji stanowi opracowane w 1996 r. przez Grupę Roboczą Żeglugi Śródlądowej działającą przy Komitecie Transportu Wewnętrznego EKG ONZ "Porozumienie o śródlądowych drogach wodnych międzynarodowego znaczenia", nazywane w skrócie porozumieniem AGN [4]. Obejmuje ono sieć międzynarodowych europejskich śródlądowych dróg wodnych (E) łączących 37 krajów Europy i rozciągających się od Atlantyku po Ural. Głównym celem porozumienia jest rozwój i integracja sieci dróg europejskiego transportu wodnego śródlądowego. Sieć ta docelowo ma składać się z dróg spełniających przynajmniej wymagania klasy IV (tab. I). Dążąc do stworzenia sieci dróg porozumienia AGN, wyznaczono priorytetowe inwestycje na drogach wodnych, tj.: - podstawowe wąskie gardła, obejmujące odcinki dróg "E" o parametrach niższych niż IV klasa, - strategiczne wąskie gardła, czyli drogi "E" spełniające parametry klasy IV, ale z uwagi na potencjał regionów, uwzględnione do dalszej modernizacji w celu zwiększenia przewozów, - brakujące ogniwa, nieistniejące jeszcze elementy docelowej sieci śródlądowych dróg wodnych międzynarodowego znaczenia. W 2004 i 2012 r. przeprowadzono inwentaryzację sieci AGN. Wyniki z 2012 r. wskazują na wzrost zainteresowania państw europejskich rozwojem międzynarodowej sieci. Rządy poszczególnych państw wyznaczyły nowe drogi wodne o międzynarodowym znaczeniu, co spowodowało wydłużenie sieci o 1420 km. Od 2012 r. sieć AGN ma 29 131 km długości [8]. W analizowanym okresie w wyniku modernizacji zwiększyła się długość dróg spełniających parametry k... więcej»

Relacje pomiędzy koncentracjami metali ciężkich w muszlach mięczaków słodkowodnych a stężeniami tych metali w wodzie i osadach dennych w obszarze estuarium Odry i wybranych jezior Pomorza Zachodniego (STANISŁAW PIOTROWSKI*)
S każenie środowiska ocenia się zwykle metodami fizyczno-chemicznymi, określając stężenia pierwiastków lub ich związków w powietrzu atmosferycznym, wodzie i glebie. Można jednak określać je także metodami biologicznymi (bioindykacyjnymi) za pomocą biowskaźników (bioindykatorów) [Manning i Feder 1980; Spelleberg 1991; Kovacs 1992; Markert 1993]. Metody te są stosowane od dawna w krajach Europy Zachodniej, Ameryki Północnej czy Japonii. W Polsce zainteresowano się nimi nieco później, jednak obecnie włącza się je coraz częściej do biomonitoringu, czyli stałej obserwacji różnego typu przemian w środowisku, np. [Jurkiewicz-Karnkowska i Królak 1996, 1999; Jurkiewicz-Karnkowska 1989 a, b, 1999; Piotrowski 2004]. Zastosowanie organizmów wskaźnikowych (bioindykatorów) ma pewną przewagę nad badaniami monitoringowymi wody lub osadów dennych w określeniu zasobów metali w danym akwenie. Organizmy te dostarczają bowiem dowodów na akumulację wyżej wymienionych elementów chemicznych zgromadzonych przez kilka miesięcy, eliminując w ten sposób potrzebę częstego dokonywania analiz. Mięczaki, zarówno morskie jak i słodkowodne czy lądowe, gromadzą w sobie stosunkowo duże ilości metali ciężkich. Koncentracje Zn w ich tkankach miękkich dochodzą do wartości setek, a niejednokrotnie nawet tysięcy, μg/g suchej masy (= ppm). Koncentracje Cu, Cd, Ni i Pb najczęściej mieszczą się w przedziale od kilku do kilkudziesięciu μg/g s.m. (ppm). Z kolei koncentracje Hg na ogół nie przekraczają kilku μg/g s.m. (ppm) [Bias i Karbe 1985; Coughtrey i Martin 1977; Friant 1979; Manly i George 1977; Willis 1983]. Mięczaki żyjące w środowiskach wodnych wydają się odzwierciedlać stan/stopień zanieczyszczenia środowiska, w którym żyją z metalami ciężkimi i z tego powodu są szeroko stosowane jako organizmy wskaźnikowe (bioindykatory). Dotyczy to zwłaszcza gatunków morskich, głównie Mytilus edulis, Mytilus galloprovincialis oraz różnych gatunk... więcej»

INFORMACJE - NOWOŚCI
Raport FAO SOFIA 2018 Światowe spożycie ryb i owoców morza ciągle wzrasta - donosi najnowszy Raport Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO). Wzrost światowej konsumpcji ryb i owoców morza przewyższa już tempo wzrostu liczby ludności na świecie. Z raportu FAO "The State of World Fisheries and Aquaculture 2018" wynika, że konsumpcja ryb na głowę mieszkańca Ziemi w ciągu ostatnich pięćdziesięciu lat nieustannie rośnie: od 9 kg na początku lat 60. XX wieku przez 14,4, kg w latach 90., aż do 20,2 kg w 2015 r. Od lat 60. tempo wzrostu konsumpcji ryb dwukrotnie przewyższa tempo wzrostu liczby ludności na świecie. Tendencja ta wyraźnie przedstawia, jak istotne jest odpowiedzialne rybołówstwo w osiągnięciu wyznaczonych przez ONZ celów zrównoważonego rozwoju, zwłaszcza wyeliminowania głodu i zapewnienia wszystkim ludziom dostępu do bezpiecznej, pożywnej żywności. Co dziewiąta osoba na świecie, czyli 795 milionów ludzi, cierpi z powodu niedożywienia, podczas gdy ryby i owoce morza są ważnym źródłem białka dla ponad 3 miliardów ludzi. Dzięki... więcej»

Jubileusz profesora Marka Gromca z okazji 75. rocznicy urodzin i 50-lecia pracy zawodowej (Jan Zieliński)
Marek Gromiec (ur. 14 IX 1943 r. w Warszawie). Profesor nadzwyczajny, ekspert ONZ w dziedzinie inżynierii środowiska i gospodarki wodnej, szczególnie ochrony zasobów wodnych przed zanieczyszczeniem. Absolwent Wydziału Inżynierii Sanitarnej i Wodnej Politechniki Warszawskiej - mgr inż. urządzeń sanitarnych w dziedzinie zaopatrzenia w wodę i utrzymania czystości środowiska (1967), absolwent Wydziału Inżynierii Środowiska Uniwersytetu Teksasu w Austin, USA - mgr inż. inżynierii środowiska (1970), dr nauk technicznych (PW - 1979) i dr hab. nauk technicznych (Politechnika Lubelska 2012). Ukończył trzy kursy podyplomowe z zastosowania matematyki w Instytucie Matematyki PAN i na Uniwersytecie Warszawskim, a następnie kurs organizacji i kierowania pracami badawczo-wdrożeniowo-rozwojowymi dla kadry kierowniczej. Uzyskał dyplom ukończenia międzynarodowego kursu "Zintegrowane Zarządzanie Zasobami Wodnymi" w Departamencie Gospodarki Wodnej Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie, DC. Pracował w Instytucie Gospodarki Wodnej (IGW) jako inżynier sanitarny w projekcie Programu Specjalnego ONZ "Polska-26" realizowanego we współpracy z WHO, skąd w ramach tego projektu wyjechał do pracy naukowej w USA. Po powrocie do kraju pracował w Instytucie Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW) w Warszawie jako: główny technolog, adiunkt, zastępca kierownika Zakładu Chemii i Biologii Wody, docent, wieloletni kierownik Zakładu Gospodarki Wodnej, pełnomocnik dyrektora naczelnego ds. projektów specjalnych. Realizował krajowe projekty ochrony wód we współpracy z Wielką Brytanią, Francją, RFN, Holandią, Włochami, Danią, Norwegią, Szwecją, Finlandią, Kanadą, USA i Japonią. W projektach zastosował w praktyce modelownie matematyczne zintegrowane z systemem automatycznego monitorowania jakości wód, systemem informacji przestrzennej, technikami teledetekcyjnymi i systemem wspomagania decyzji w ochronie wód przed zanieczyszczeniami w zlewniach rzek. Prze... więcej»

2018-8

zeszyt-5595-gospodarka-wodna-2018-8.html

 
W numerze m.in.:
Małgorzata Gutry-Korycka: Zasoby wód płynących Polski. Uwarunkowania, wykorzystanie, zmiany IMGW-PIB, Warszawa, 2018, ss. 116, 10 tab., 39 rys. (Joanna Pociask-Karteczka)
i obejmuje analizę czasowo-przestrzennego zróżnicowania zasobów wód płynących w ujęciu wieloletnim i sezonowym. Podejmuje także zagadnienia formalno-prawne w zakresie zarządzania zasobami wodnymi, obowiązujące w Polsce i Europie, oraz ukazuje średniookresowe i długookresowe scenariusze zmian zasobów wodnych w dobie zmieniającego się klimatu i prognozowanego zużycia wody. Warto dodać, iż w 2014 r. ukazał się artykuł pt. "Zasoby wodne i ich wykorzystanie" autorstwa M. Gutry-Koryckiej, A. Sadurskiego, Z.W. Kundzewicza, J. Pociask- Karteczki i L. Skrzypczyka (Nauka 1), będący pokłosiem działającego w Polskiej Akademii Nauk w latach 2011-2014 Komitetu Badań nad Zagrożeniami Związanymi z Wodą. Mocno poszerzoną wersję tego opracowania w formie niniejszej książki... więcej»

100 milionów złotych z NFOŚiGW na gospodarkę ściekową poza granicami kraju (Sławomir Kmiecik, Donata Bieniecka)
Wodno-ściekowym inwestycjom w zlewni Bugu, czyli na terenie Białorusi i Ukrainy, dedykowany jest program Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, mający na celu poprawę i ochronę stanu wód powierzchniowych oraz podziemnych w Polsce. Budżet tego działania to 100 milionów złotych; zostanie on rozdysponowany w formie pr... więcej»

FAKTY (Ewa Skupińska)
Posiedzenie Rady Programowej Szlaku Wodnego im. Króla Stefana Batorego Warszawa, 11 czerwca 2018 r. W siedzibie Krajowej Izby Gospodarczej odbyło się kolejne posiedzenie Rady Programowej Szlaku Wodnego im. Króla Stefana Batorego. Obrady prowadził Grzegorz Zawistowski, prezes POT Szlak Wodny im. Króla Stefana Batorego. Gościem specjalnym tego spotkania był Krzysztof Woś, wiceprezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, który mówił o zamierzeniach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. - Wody Polskie to kontynuacja dawnego zarządzającego; RZGW i WZMiUW stały się częścią Wód Polskich. Wody Polskie są gospodarzem wszystkich wód śródlądowych. Na wodę trzeba spojrzeć z perspektywy, aby nią dobrze zarządzać. Dla nas wszyscy użytkownicy są ważni, również ci, którzy wykorzystują wody turystycznie i rekreacyjnie. Gdy chodzi o Szlak Wodny im. Króla Stefana Batorego, chcemy poprawić, udrożnić system jezior mazurskich. Wąskim gardłem jest Kanał Żerański - RZGW w Warszawie podejmuje działania, aby udrożnić ten kanał, zaś RZGW w Białymstoku zajmuje się udrożnieniem portu w Ostrołęce. Chcemy podjąć działania, aby udrożnić miejsca limitujące. Chcielibyśmy, aby żegluga śródlądowa w Polsce miała większe znaczenie i stała się realną gałęzią transportu, aby szlaki były bardziej przyjazne dla turystyki wodnej - powiedział Krzysztof Woś. Wiceprezes mówił również o planowanej budowie stopnia Siarzewo i inwestycjach przeciwpowodziowych realizowanych przez Wody Polskie, o aktualizacji map ryzyka przeciwpowodziowego, o programie retencjonowania wód. - Gospodarka wodna wymaga olbrzymiego wysiłku, także finansowego - zakończył swą wypowiedź. Grzegorz Zawistowski podkreślił, że Rada Programowa Szlaku im. Króla Stefana Batorego pracuje już 11 lat, a samorządy na tym szlaku dokonały inwestycji za... więcej»

Kompleksowe zagospodarowanie dróg wodnych a środowisko (KRYSTYNA WOJEWÓDZKA-KRÓL)
T ransport odgrywa coraz większą rolę we współczesnym świecie; jest podstawowym warunkiem globalizacji, wyrównania szans w rozwoju regionalnym, warunkiem zapewnienia odpowiedniego standardu życia, w tym zaspokojenia rosnącej wraz z rozwojem społeczno-gospodarczym potrzeby mobilności. Rozwój infrastruktury transportu pozwalający na sprostanie współczesnym wyzwaniom napotyka jednak barierę środowiska, która skłania do wyboru wariantu możliwie najbardziej "przyjaznego" dla otoczenia. Celem artykułu jest wykazanie, że kompleksowe zagospodarowanie śródlądowych dróg wodnych może być takim rozwiązaniem, umożliwia bowiem osiąganie wielu efektów środowiskowych oraz łagodzenie zagrożeń dla bioróżnorodności związanych z powodzią czy brakiem wody. INFRASTRUKTURA TRANSPORTU A ŚRODOWISKO Każde większe działanie inwestycyjne narusza środowisko. Dotyczy to zwłaszcza infrastruktury transportu, która zmienia środowisko w sposób trwały. Budowa infrastruktury transportu powoduje przede wszystkim: - zajęcie terenu, - jego dezintegrację, - trwałą ingerencję w zagospodarowanie przestrzenne, - możliwość naruszenia dotychczasowych stosunków wodnych. Ponadto budowa i eksploatacja infrastruktury transportu mogą wpływać na: - energochłonność (jest inna w zależności od układu trasy i parametrów technicznych drogi), - zanieczyszczenie powietrza (związane z energochłonnością), - zanieczyszczenie wody i terenu (stopień degradacyjnego wpływu może być uzależniony od lokalizacji i sposobu eksploatacji infrastruktury), - zagrożenie bezpieczeństwa (uzależnione od gałęzi transportu w jakiej realizowana jest inwestycja, konstrukcji i parametrów infrastruktury), - emisję hałasu (związaną z technologią budowy i lokalizacją infrastruktury) - rys. 1. Potrzeby transportowe można jednak zaspokajać w różny sposób i z punktu widzenia środowiska należy poszukiwać takich rozwiązań, które naruszają je w możliwie najmniejszym stopniu. Oddziaływanie wy... więcej»

INFORMACJE NOWOŚCI
Posiedzenie Rady Państw Morza Bałtyckiego "Przywrócenie zaufania w regionie jest pilnie potrzebne i powinno się stać najważniejszym priorytetem Rady Państw Morza Bałtyckiego (RPMB)" - powiedział szef MSZ Jacek Czaputowicz na spotkaniu szefów dyplomacji Rady w Sztokholmie. Posiedzenie odbyło się 18 czerwca br. na zakończenie szwedzkiej prezydencji w organizacji. Szef polskiej dyplomacji podkreślił, że "dobrze prosperujący i stabilny obszar Morza Bałtyckiego stanowi bardzo istotny komponent europejskiego obszaru bezpieczeństwa". Przyszłość współpracy w formatach wielostronnych, a także obecna sytuacja polityczna w regionie Morza Bałtyckiego, stanowiły główne tematy rozmów ministrów spraw zagranicznych RPMB. Spotkanie zainaugurowano wystąpieniem minister spraw zagranicznych Królestwa Szwecji Margot Wallstrom, a przewodniczący Grupy Mędrców Rady Petteri Vuorimaki zaprezentował raport "Vision for the Baltic Sea Region beyond 2020. Report by the Council of the Baltic Sea States Vision Group", zawierający możliwe kierunki reformy organizacji. Czaputowicz zwrócił uwagę na to, że w ciągu 26 lat istnienia Rady ... więcej»

2018-7

zeszyt-5565-gospodarka-wodna-2018-7.html

 
W numerze m.in.:
INFORMACJE - NOWOŚCI
"Zero emission" w norweskich fiordach Norweski parlament zagłosował za wstrzymaniem emisji szkodliwych substancji ze statków wycieczkowych i promów w norweskich fiordach stanowiących obszary światowego dziedzictwa UNESCO. Dzięki temu fiordy będą pierwszą na świecie strefą "zero emission". Ma to nastąpić tak szybko, jak to jest technicznie możliwe, i nie później niż w 2026 r. Podjęta decyzja będzie miała pozytywny wpływ na lokalną ludność, transport i turystykę, klimat i środowisko oraz przemysł morski. Przyjęta rezolucja oznacza w praktyce, że wszystkie jednostki, które obecnie pływają wzdłuż wybrzeża Norwegii, muszą niezwłocznie zostać wyposażone w napęd elektryczny z pakietami akumulatorów, a w przyszłości być zasilane wodorem. Kilka nowych statków już ma lub planuje takie rozwiązania. Przykładem jest niedawno ukończony przez norweską firmę Brødrene Aa elektryczny katamaran "Future of the Fjords", który będzie eksploatowany do ruchu turystycznego między Gudvangen i Flåm w Nærøyfjord. Operator promowy Boreal Sjo AS i fiński koncern Wärtsilä pracują nad rozwojem promów zasilanych wodorem. Strony tworzą hybrydowy prom elektryczny, który będzie zasilany w p... więcej»

Firma Hary i Janson prezentuje łodzie koszące, refulery, amfibie, kosiarki kroczące i kombajny kosząco-zbierające
Firma Hary i Janson powstała blisko 15 lat temu. Naszym zamysłem biznesowym było stworzenie przedsiębiorstwa, które na bazie doświadczeń krajów Unii Europejskiej implementowałoby ich sprawdzone rozwiązania w zakresie konserwacji i utrzymania urządzeń melioracji podstawowych do naszego systemu. Aby zainteresować jednostki odpowiedzialne za utrzymanie wałów przeciwpowodziowych, cieków i rzek, oraz zbiorników wodnych nowoczesnym sprzętem, organizowaliśmy pokazy pracy maszyn w terenie, co z czasem przerodziło się w powstanie działu usług melioracyjnych w naszej firmie. Ten rodzaj promocji sprzętu sprawił, ... więcej»

WSPOMNIENIA POŚMIERTNE Edward Cieśla 1928-2018
21 lutego 2018 r. zmarł Edward Cieśla. Urodził się 21 kwietnia 1928 r. w małej wiosce Posmykowizna (której założycielem i właścicielem był Jego pradziadek Leonard Posmyk), położonej w gminie Działoszyn, powiat Wieluń, województwo łódzkie. Naukę rozpoczął w Publicznej Szkole Podstawowej w sąsiedniej wiosce Trębaczów. Okres okupacji przeżył w rodzinnej wiosce bez prawa do nauki. Po wyzwoleniu i po wstępnych przygotowaniach w 1946 r. zdał egzamin w Państwowym Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącym w Wieluniu, gdzie w 1949 r. uzyskał maturę. Jeszcze tego roku - mimo... więcej»

KRONIKA
XLVI Szkoła "Współczesne zagadnienia hydrologii" Jabłonna, 13-18 maja 2018 r. Po raz 46., w Domu Zjazdów i Konferencji PAN w Jabłonnie k. Warszawy odbyła się Szkoła "Współczesne zagadnienia hydrologii". Organizatorem corocznej Szkoły są Komitet Gospodarki Wodnej PAN oraz Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej - PIB. Szkołę przewidziano dla osób prowadzących zajęcia z hydrologii w szkołach wyższych oraz hydrologów zatrudnionych w instytutach badawczych i biurach projektów. Głównym celem corocznej Szkoły jest zapoznanie uczestników z najnowszymi osiągnięciami i kierunkami badań współczesnej hydrologii w aspekcie wprowadzania ich do programów nauczania i prac badawczych. Podczas Szkoły wygłoszono trzy wykłady z zakresu hydrauliki koryt otwartych, zastosowania metod GIS w procesach hydrologii lodowcowej oraz zmian klimatycznych. Dowygłoszenia wykładów zostali zaproszeni profesorowie reprezentujący różne ośrodki naukowe: prof. Jerzy Sawick... więcej»

Wpływ zbiornika Nielisz na wyrównywanie przepływów niskich Wieprza (Krzysztof Raczyński)
L ubelszczyzna należy do obszarów o najmniejszych zasobach wód powierzchniowych w Polsce. Wskaźnik dostępności wody dla regionu wynosi 1300 m3/mieszkańca/rok przy średniej krajowej 1600 i średniej europejskiej 4650 [Gutry-Korycka i in. 2014]. Dodatkowo jest to obszar o największym stopniu zagrożenia wystąpieniem suszy [Kępińska-Kasprzak 2014], a typowo rolniczy charakter województwa przyczynia się do powstawania dużych strat w okresach posuch. Braki wód powierzchniowych są widoczne zwłaszcza w jego południowej części, gdzie sieć rzeczna jest bardzo rzadka, a w dolinach występują tylko małe, pojedyncze zbiorniki retencyjne i zespoły stawów hodowlanych, wzmacniające naturalną rezerwę wodną. MATERIAŁ I OBSZAR BADAWCZY Sztuczne zbiorniki retencyjne w Polsce są lokalizowane głównie w obszarach narażonych na powodzie, a te, zabezpieczające przed suszą, należą do mniejszości [Jankowski W., Wita A. 2009]. Jednym z takich zbiorników, obiektów małej retencji, jest oddany do użytku 31.12.2008 r. zbiornik retencyjny w Nieliszu, położony w dorzeczu górnego Wieprza, w centralnej części Wyżyny Lubelskiej (rys. 1). Jego głównym zadaniem jest wyrównywanie przepływów w okresie posuch oraz zapewnienie przepływu nienaruszalnego poniżej zapory [Pichla A., Jakimiuk S. 2011]. Prace projektowe nad zbiornikiem rozpoczęto jeszcze w 1992 r., a prace wykonawcze w sierpniu 1994 r. Pomimo wielu trudności realizacyjnych zbiornik Nielisz stanowi jedną z najtańszych i najszybciej zrealizowanych tego typu inwestycji w Polsce. Jego parametry zestawiono w tabeli. Podstawowe parametry zbiornika Nielisz [Bortkiewicz A. 2009] Wielkość Jednostka Zbiornik główny w Nieliszu Normalny poziom piętrzenia NPP 196,5 m n.p.m. Nadzwyczajny poziom piętrzenia 198,5 m n.p.m. Powierzchnia zbiornika przy N... więcej»

2018-6

zeszyt-5536-gospodarka-wodna-2018-6.html

 
W numerze m.in.:
Najstarsza czynna droga wodna w Niemczech - historia kanału Finow (DOMINIKA MUSZYŃSKA-JELESZYŃSKA, ŻANETA MARCINIAK)
P otrzeba budowy sztucznych kanałów w Niemczech pojawiła się wraz z koniecznością stworzenia wodnych połączeń pomiędzy wododziałami. Pierwszym takim kanałem było połączenie Łaby z rzeką Trawą, przy której w ujściowym odcinku położona jest Lubeka. Kanał ten został zbudowany w 1398 r., miał 17 śluz (bez komór) i zapewniał tzw. barkom solnym głębokość 0,80 m. Jego następcą był Kanał Szteknicki. Kolejnym z początkowych kanałów był 6-kilometrowy Kanał Kraffoldzki (1495 r.) łączący port w Elblągu z Nogatem. Wymienione powyżej przykłady stanowiły incydentalne formy budowy kanałów, natomiast nie miały charakteru sieciowego. Sieć dróg wodnych Marchii zapoczątkowała w latach 1605-1610 budowa pierwszego kanału Finow (łączącego Odrę z Hawelą), który uległ zniszczeniu i zapomnieniu podczas wojny trzydziestoletniej. Właściwa budowa systemu śródlądowych dróg wodnych w Niemczech (Królestwie Pruskim) rozpoczęła się w drugiej połowie XVII wieku. Zbudowano kanał Fryderyka-Wilhelma (1662-1669) łączący Odrę ze Szprewą, ukończono budowę kanału łączącego Królewiec z Niemnem (1697), powstał Kanał Bydgoski pokonujący wododział między Wisłą i Odrą, odbudowano również kanał Finow [10]. Historia i uwarunkowania budowy tego kanału będą przedmiotem niniejszego artykułu. OBSZAR I METODY BADAŃ Będący przedmiotem badań kanał Finow znajduje się w obrębie pasa Pojezierzy Południowobałtyckich w Makroregionie Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej, w systemie obniżeń, kotlin, większych dolin i równin akumulacji wodnej między Odrą i Hawelą. Pradolina Toruńsko-Eberswaldzka powstała w efekcie erozyjnej działalności gigantycznego odpływu wód podczas zlodowacenia Wisły (ok. 115 000 - 11 600 lat temu); swój początek ma we wschodniej Polsce, następnie przebiega przez obszar Torunia, dalej obecnym przełomem Noteci i Warty, przełomem Odry, przez Bramę Eberswaldzką na zachodzie i dalej w kierunku Morza Północnego [1]. Kanał Finow jest położony w rejonie Doli... więcej»

Koszty oraz perspektywy zaopatrzenia gospodarki w wodę w Polsce (AGNIESZKA THIER)
NAKŁADY GOSPODARCZE NA ZAOPATRZENIE W WODĘ Polska, mimo stosunkowo ubogich zasobów wodnych i przejawów stepowienia Kujaw i Wielkopolski oraz okresowego i ostatnio bardziej gwałtownego występowania suszy, a także powodzi, należy do krajów o stosunkowo dobrej infrastrukturze i organizacji zaopatrzenia gospodarki i ludności w wodę. Istnieją już odpowiednie regulacje w tej dziedzinie. Otóż prawo wodne zabrania utrudnień w dostępie do rzek i jezior, natomiast ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz rozporządzenie ministra zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi określają wymogi jakościowe dostarczanej wody pitnej. Przepisy te wdrażają postanowienia unijnej dyrektywy w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia [1]. Omawiane kwestie znajdują rozwinięcie w różnych dokumentach oficjalnych. Na przykład "Diagnoza stanu gospodarki wodnej" stanowi załącznik do dokumentu "Polityka wodna państwa do 2030 roku", przygotowanego w 2010 r. w Ministerstwie Środowiska. Diagnoza ocenia m.in. stan zasobów, potrzeby wodne, wodochłonność produkcji i usług, zagrożenia i zabezpieczenia przed powodzią oraz suszą. W skali kraju nakłady na środki trwałe - czyli nakłady inwestycyjne - w gospodarce wodnej w latach 2000-2005 kształtowały się na poziomie 1,65-1,72 mld zł, w latach 2010-2013 w wysokości 2,8-3,6 mld zł rocznie w cenach stałych, co stanowiło 1,2-1,5% nakładów inwestycyjnych ogółem w gospodarce narodowej oraz 0,17-0,25% PKB. Nakłady te są przeznaczane głównie na budowę ujęć i doprowadzenia wody (40-50%), zbiorniki i stopnie wodne (12,3-23,5%) oraz obwałowania przeciwpowodziowe i stacje pomp (11-23%), a następnie stacje uzdatniania wody oraz regulacje rzek i potoków. Jeszcze większe nakłady inwestycyjne przeznacza się na gospodarkę ściekową i ochronę wód, co GUS zalicza do nakładów na ochronę środowiska naturalnego i ujmuje w odrębnych statystykach. W ostatni... więcej»

Metody szacowania przepływów środowiskowych w Polsce (Klaudia Madejska)
Panie Dyrektorze, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie jest odpowiedzialne za opracowanie drugiej aktualizacji planów gospodarowania wodami. Jednym z zadań w ramach tego projektu jest wybór i wdrożenie metody szacowania przepływów środowiskowych. Czym są te przepływy? Przemysław Gruszecki, Dyrektor Departamentu Zarządzania Środowiskiem Wodnym, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie: Przepływy środowiskowe to takie przepływy, które pozwalają na dobre funkcjonowanie rzeki jako ekosystemu. Nie wykluczają one oczywiście zrównoważonego korzystania z zasobów wodnych przez człowieka. Mówią nam, oczywiście w uproszczeniu, ile wody powinno płynąc w rzece, czyli pośrednio ile możemy z niej pobrać lub zatrzymać w różnego typu zbiornikach. Jakie są metody szacowania przepływów środowiskowych w Polsce i na świecie? Czy są między nimi różnice, czy któraś z nich jest obecnie preferowana w większości opracowań? PG: Jest wiele metod, choć w Polsce służyły one bardziej do celów naukowych, niż praktycznych. Główne grupy... więcej»

Zagrożenie i ryzyko w systemie hydrologicznym (BOGDAN OZGA-ZIELIŃSKI)
DEFINICJA RYZYKA I ZAGROŻENIA W literaturze naukowej pojęcie ryzyka jest w różnych dziedzinach różnie definiowane i w różny sposób określa się jego wielkość. Często ryzyko jest utożsamiane z niepewnością i pojęcia te są używane zamiennie. Są to jednak dwa odrębne pojęcia. Przyjmując, że niepewność najczęściej jest określana jako stan, w którym przyszłe możliwości i szanse są nieznane, ryzyko można zdefiniować jako podejmowanie decyzji w warunkach niepewności. Przyjęcie takiej definicji w sposób jednoznaczny pozwala odróżnić niepewność od ryzyka [Preś, 2007]. Ponadto istnieje negatywne skojarzenie słowa ryzyko. Jest to aluzja do braku bezpieczeństwa, co powoduje niechęć do społecznej akceptacji tego pojęcia. Najogólniej można stwierdzić, że pojęcie ryzyko jest dopełnieniem pojęcia bezpieczeństwa, tak więc oba są ze sobą ściśle powiązane [Kledyński, 2009]. Poziom bezpieczeństwa może być mierzony. Zatem można stwierdzić, że jeden system hydrologiczny i jego elementy są bardziej bezpieczne niż inny system. Ponieważ z funkcjonowaniem systemów hydrologicznych jest zawsze związane pewne ryzyko, to poziom bezpieczeństwa można określić poziomem ryzyka. Na ogół ustala się trzy kategorie: poziom bezpieczeństwa - ryzyka akceptowany, tolerowany i nietolerowany (nieakceptowany). Granica między tymi poziomami jest płynna, inaczej mówiąc rozmyta i ustalana raczej metodami jakościowymi oceny ryzyka niż metodami ilościowymi. Poziom tolerancji ryzyka powinien być jak najniższy, zgodnie z zasadą as low as reasonably practicable [Borysiewicz i Markowski, 2002; Fiedler i in., 2007; Szymanek, 2008; Lebecki, 2012], co w dosłownym tłumaczeniu oznacza tak niski jak to jest racjonalnie wykonalne. Wysokość poziomu ryzyka tolerowanego zależy przede wszystkim od obowiązujących przepisów prawnych, przyjętej polityki w zakresie ochrony środowiska i dóbr kulturowych oraz od aprobaty zainteresowanych społeczności lokalnych; jest ona różna w ... więcej»

Wspomnienie pośmiertne Jacek Koć 1963-2018 (Marek Gromiec)
26 marca 2018 r. zmarł, po ciężkiej chorobie, mgr inż. Jacek Koć, wybitny specjalista w zakresie gospodarki wodno-ściekowej. Był entuzjastą branży wodno-ściekowej, co prawdopodobnie przejął w genach po ojcu, wieloletnim prezesie Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji (MPWiK) Sp. z o.o. w Mińsku Mazowieckim. Dlatego, w 1991 r., ukończył Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego (Wydział Inżynierii Środowiska) w Warszawie, a następnie, w 1996 r., Studium Podyplomowe Uzdatnianie Wody i Oczysz... więcej»

2018-5

zeszyt-5514-gospodarka-wodna-2018-5.html

 
W numerze m.in.:
Charakterystyka wieloletniej zmienności opadów na obszarach najbardziej narażonych na zjawiska ekstremalne Część II - Obszar górnej i środkowej Odry (BERNARD TWARÓG)
A rtykuł jest drugą częścią analiz regionalnych, jakie wykonano dla wybranych obszarów zlewni Wisły oraz Odry. W pierwszej części przeprowadzono analizę wieloletniej zmienności opadów na obszarze górnej Wisły. Ta praca prezentuje wyniki analiz w obszarze zmienności zjawiska opadów charakteryzowane wielkościami średnimi miesięcznymi dla zlewni górnej i środkowej Odry z okresu ponad 100 lat. Dorzecze Odry obejmuje 118 861 km2 (Ausschuss, 1896). W pierwszej systematycznej rozprawie dotyczącej Odry (Ausschuss, 1896) wydzielono: Źródła Odry, Górną Odrę, Środkową Odrę i Dolną Odrę. Górną Odrę definiuje się jako odcinek pomiędzy Olzą aż do ujścia Widawy, przy ujściu Nysy Kłodzkiej. Górna Odra dzieli się na bieg dolny i górny. Środkowa Odra obejmuje odcinek od ujścia Widawy po ujście Warty. Najnowsze opracowania MKOO (IKSO, 1999) obszar górnej Odry określają jako odcinek od źródła aż do ujścia Nysy Kłodzkiej, natomiast obszarem środkowym Odry jest cały odcinek od Nysy Kłodzkiej po ujście Warty. Dorzecze Odry górnej i środkowej zajmuje powierzchnię 53 536 km2 (Dubicki et al., 1999), wg systemu MPHP 53 467 km2. W największej części dorzecza notuje się opady pomiędzy 500 i 600 mm, na grzbietach górskich średnie opady wynoszą od 1000 do 1300 mm. Najbardziej obfity w opady jest lipiec, najmniej opadów jest w lutym. SZACOWANIE ZASOBÓW WODNYCH POD KĄTEM REGIONALNEGO PLANOWANIA Praca jest odpowiedzią na zapotrzebowanie w obszarze wiedzy o charakterystykach długotrwałych ciągów opadowych sum i średnich miesięcznych na obszarach najbardziej narażonych na zjawiska ekstremalne. Niezbędność analiz potwierdzają również dokumenty opracowywane w ramach Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu. Podkreślają konieczność dostosowania się do już zachodzących zmian klimatu poprzez przygotowanie regionalnych i lokalnych analiz zmian klimatu, stwarzających podłoże do opracowywanych scenariuszy kompensacji wpływu z... więcej»

Analiza gospodarki wodnej w przedsiębiorstwie produkcyjnym działającym w branży kosmetycznej (MACIEJ KULIŃSKI, HALINA PODSIADŁO)
W oda jest głównym składnikiem większości kosmetyków produkowanych przez firmy kosmetyczne. Woda, która jest dodawana do produktów, musi spełniać wysokie wymogi dotyczące jakości, czystości chemicznej, jak również i bezpieczeństwa mikrobiologicznego. Stanowi rozpuszczalnik, w którym zawieszone są aktywne składniki kosmetyków, sama natomiast nie prowadzi do nawilżenia skóry. Celem niniejszej pracy było pokazanie, jak łączyć szczytne idee ochrony cennych zasobów środowiska naturalnego z działalnością produkcyjną. Za przykład wzięto zakład produkcyjny działający na globalnym rynku. W artykule przytoczono ograniczenia prawne dotyczące korzystania z zasobów naturalnych oraz wizję firmy w tym obszarze. Przykłady wskazują, jak można radzić sobie w codziennej działalności z tymi zagadnieniami, a w dalszej konsekwencji przekuwać ten wysiłek na przewagę konkurencyjną. PODSTAWY PRAWNE REGULUJĄCE UŻYWANIE WODY W rozpatrywanym zakładzie produkcyjnym istnieją trzy różne źródła, z których pozyskiwana jest woda. Są to: - studnie artezyjskie; - wodociąg; - staw zlokalizowany na terenie zakładu. Aby móc pobierać wodę ze studni, należy wystąpić do miejscowego urzędu o stosowne zezwolenie zwane pozwoleniem wodnoprawnym, udzielanym na czas określony przy zachowaniu warunków, zawartych w stosownych ustawach [1-4]. W wypadku stwierdzenia awarii urządzenia służącego do pomiaru ilości pobieranej wody należy: - bezzwłocznie, jednak nie później niż w ciągu dwóch tygodni od daty stwierdzenia awarii, dokonać wymiany urządzenia na sprawne, - odnotować datę wystąpienia awarii oraz czas jej trwania. Woda z ujęcia miejskiego zapewnia zakładowi pokrycie potrzeb socjalno-bytowych. Zasila krany, toalety, prysznice znajdujące się na terenie zakładu. Pobór z sieci wodociągowej jest możliwy na podstawie umowy pomiędzy zakładem a przedsiębiorstwem wodociągowym. Po każdym etapie produkcji woda oraz ścieki są kierowane do ścieków komunalnych, od... więcej»

Wartość wody w przemyśle (KRYSTYNA ARASZKIEWICZ)
P rognozy gospodarcze Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju przewidują, że w skali globalnej zapotrzebowanie na wodę do 2050 r. wzrośnie o 55% w porównaniu do 2000 r. W sferze produkcji przemysłowej prognozuje się ten przyrost na poziomie 400% w odniesieniu do poziomu zapotrzebowania z 2000 r., natomiast zapotrzebowanie wody do produkcji energii ma wzrosnąć o 140% [Leflaive 2012]. W ostatnich stuleciach intensywny rozwój cywilizacji zorientowanej na ekonomiczny zysk, osiągany poprzez ekspansję gospodarczą i quasi-rozwój oraz szybki wzrost demograficzny, spowodował znaczne zakłócenia dwóch najważniejszych dla funkcjonowania ekosystemu Ziemi procesy - przepływ energii i obieg wody. To spowodowało istotne pogorszenie warunków wodnych we wszystkich skalach przestrzennych [Kędziora i in. 2014]. Nadmierna konsumpcja, wzrost potrzeb przemysłu oraz zmiany klimatyczne to główne przyczyny narastania deficytów wody, zagrożenia ekstremami wodnymi, czyli suszami i powodziami (szczególnie typu opadowego), które mogą powodować znaczące problemy społeczne i gospodarcze również w Polsce [Kirejczyk E. i in. 2013]. W znacznej części obszaru kraju już teraz wskazuje się poważne zagrożenia dla ekosystemów, spowodowane obniżeniem zasobów wód powierzchniowych. Obszary zagrożone deficytem ilościowym zasobów tych wód na początku lat 90. były bardzo duże, także z powodu nieracjonalnego gospodarowania wodą w regionach [Gutry- -Korycka i in. 2014]. Skutki ekonomiczne deficytów wody to przede wszystkim zakłócenia dostaw wody dla ludności, straty w produkcji rolnej, leśnej i zwierzęcej oraz w rybołówstwie, wyższe koszty produkcji żywności, kłopoty z zaopatrzeniem w wodę w przemyśle energetycznym oraz w procesach technologicznych innych gałęzi przemysłowych, niższa produkcja energii w elektrowniach wodnych, straty w dochodach z turystyki i transportu wodnego [Kędziora i in. 2014]. Z perspektywy przedsiębiorstwa wdrażanie rozwiąza... więcej»

Zastosowanie wzoru Colebrooka do obliczeń przepływów w sieci rzecznej o strukturze pierścieniowej (JACEK KURNATOWSKI)
ZARYS HISTORII WZORU COLEBROOKA Wzór Colebrooka, zwany również wzorem albo równaniem Colebrooka-White’a, należy niewątpliwie do panteonu najsłynniejszych wzorów hydraulicznych, takich jak wzory: Chézy’ego, Manninga czy też równanie Bernoulliego. Od momentu opublikowania wzór ten niezmiennie przyciąga uwagę naukowców i inżynierów zarówno swoją uniwersalnością, jak i postacią matematyczną, która sprawia niekiedy kłopoty w zastosowaniach praktycznych. Warto więc, chociażby z okazji zbliżającej się osiemdziesiątej rocznicy jego powstania, poświęcić mu nieco uwagi. Tak jak większość istotnych osiągnięć naukowych wzór Colebrooka nie powstał w "próżni badawczej" zgodnie z eurypidesowskim "deus ex machina". Jego opracowanie poprzedziły m.in. prace Henry Darcy’ego, Juliusa Weisbacha, Osborne Reynoldsa, Johna Fanninga (trochę chyba zapomnianego przez współczesne podręczniki akademickie z zakresu hydrauliki) i Ludwiga Prandtla, który sformułował teorię warstwy przyściennej i logarytmicznego rozkładu prędkości, a przede wszystkim Johanna Nikuradsego oraz Theodora von Kármána i Paula Blasiusa. Dość powszechnym zjawiskiem jest utożsamianie momentu "narodzin" wzoru Colebrooka z datą opublikowania w 1937 r. pracy [7]. Jest to pogląd błędny; w ramach tej publikacji Cyril Frank Colebrook i Cedric Masey White udowodnili jedynie konieczność uzupełnienia teorii Nikuradsego, uwzględniającej istnienie tylko dwóch reżimów ruchu - "gładkiego" i "szorstkiego", o reżim przejściowy (transitional). Colebrook opublikował samodzielnie swój wzór dwa lata później [6], ale w swojej pracy oddał należne honory swojemu współpracownikowi (i profesorowi) White’owi. Wzór Colebrooka w swojej oryginalnej postaci odnosił się do przepływu wody w kołowych przewodach zamkniętych i pozwalał na obliczenie współczynnika liniowych oporów λ będącego czynnikiem determinującym straty wysokości energii, które określa wzór Darcy&#82... więcej»

PRZEŁOŻENIE ODRY W RAMACH BUDOWY STOPNIA WODNEGO MALCZYCE
W kwietniu tego roku na budowie stopnia wodnego Malczyce na Odrze osiągnięto kluczowy etap realizacji tej inwestycji - przełożenie rzeki na dotychczas wybudowane obiekty stopnia. W efekcie uzyskano możliwość dokończenia budowy przelewu stałego oraz wykonania pozostałych obiektów z nim związanych zlokalizowanych w dotychczasowym korycie Odry. Proces przegrodzenia zaprojektowano bardzo starannie - wszystkie jego etapy szczegółowo zaplanowano i ujęto w odrębnym projekcie wykonawczym. Projektant założył pięć głównych etapów realizacji:  Zakończenie wszystkich niezbędnych robót w istniejącym dole budowlanym (fot. 1). Likwidacja (rozbiórka) istniejących gródz budowlanych jazu klapowego, śluzy, elektrowni i pozostałych elementów stopnia.  Budowa przelewu stałego na brzegu prawym i lewym oraz rozpoczęcie wykonywania tymczasowej grodzy budowlanej poniżej przelewu stałego w postaci wpędzenia pali skrzynkowych i ubezpieczenia dna geoworkami.  Dalsze wykonywanie tymczasowej grodzy budowlanej obejmującej przetamowanie rzeki od brzegu lewego w kierunku brzegu prawego z pozostawieniem odcinka o długości 15 m.  Kontynuacja wykonywania tymczasowej grodzy budowlanej (kamiennej) - domknięcie pozostałego odcinka 15 m (rys. 1).  Wbicie ścianki szczelnej w bezpośrednim sąsiedztwie wykonanej grodzy i ostateczne ukształtowanie tymczasowej grodzy kamiennej. Dalsze szczegóły technologiczne i organiza... więcej»

2018-4

zeszyt-5481-gospodarka-wodna-2018-4.html

 
W numerze m.in.:
FAKTY (Ewa Skupińska)
IV Forum Ochrony Środowiska Warszawa, 5-6 marca 2018 r. W warszawskim hotelu Sheraton odbyło się kolejne, IV Forum Ochrony Środowiska, organizowane przez Izbę Gospodarczą Wodociągi Polskie. Tematem przewodnim była gospodarka wodna a zmiany klimatu i odpowiedź na pytanie czy branża jest na nie gotowa. Obrady otworzyła Dorota Jakuta, prezes tej Izby, akcentując fakt, że zmiany klimatu mogą mieć olbrzymi wpływ na gospodarkę wodną - w związku z podwyższeniem temperatur o 4 stopnie czekają nas upalne lata i długotrwałe susze, a także nagłe i silne zjawiska meteorologiczne: wichury i trąby powietrzne; zmiany klimatu to zagrożenie dla zasobów wodnych, mogące prowadzić do pogorszenia jakości wody. W imieniu prezydenta Andrzeja Dudy głos zabrał Zdzisław Sokal, doradca prezydenta, odczytując list prezydenta skierowany do uczestników Forum. - Co w wodzie chlupie - dr inż. Małgorzata Bogucka-Szymalska, wicedyrektor Departamentu Gospodarki Wodnej i Żeglugi Śródlądowej w Ministerstwie Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, - Aksjologia ustawy Prawo wodne. W poszukiwaniu woli prawodawcy - prof. Bartosz Rakoczy, - Wody opadowe i roztopowe w ujęciu nowego prawa wodnego - prof. Krystian M. Ziemski z Uniwersytetu Adama Mickiewicza, - Oceny wodnoprawne a decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach - dr Sergiusz Urban z WKB Wierciński, Kwieciński, Baehr Sp.k. Drugiego dnia dyskutowano o nowelizacji ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków oraz o rozporządzeniu taryfowym. Więcej informacji na temat IV Forum Ochrony Środowiska można znaleźć na stronie internetowej Izby Gospodarczej Wodociągi Polskie. Posiedzenie Zarządu Głównego Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjnych Warszawa, 6 marca 2018 r. W siedzibie ... więcej»

Charakterystyka wieloletniej zmienności opadów na obszarach najbardziej narażonych na zjawiska ekstremalne Część I – Obszar górnej Wisły (BERNARD TWARÓG)
A ktualność charakterystyk czasowych i przestrzennych opadów atmosferycznych, pomimo wielu prac, jakie zostały napisane, oraz wykonanych analiz [Kożuchowski 1984, 1996; 2004; Obrębska-Starklowa 1991; Dynowska, Maciejewski 1991; Niedźwiedź i Czekierda 1997; Niedźwiedź i Twardosz 2004, Degirmendžić i in. 2004; Kirschenstein, Baranowski 2005; Mager i in. 2009; Zawora, Ziernicka 2003; Ziernicka- Wojtaszek 2006; Żmudzka 2002; 2009, Twardosz i Walanus 2009, Cebulska i in. 2013], szczególnie w ostatnich dekadach rośnie w związku z dokumentowaniem tez wpływu działalności człowieka na regionalne czynniki klimatyczne. Możliwości obliczeniowe oraz kompleksowe analizy wykonywane na długich seriach pomiarowych wzbudzają zainteresowanie również na skutek poszukiwania uzasadnienia tez polaryzacji zjawisk ekstremalnych. Ponowny wzrost zainteresowania czynnikami klimatycznymi, w tym opadami atmosferycznymi, jest spowodowany również kumulacjami zniszczeń powodziowych oraz okresów suszy hydrologicznej. Badania zmian ilości opadów atmosferycznych [Niedźwiedź 1991, 1998, 2009, 2011, Twardosz 2004, 2011, 2013; Zawora, Ziernicka 2003; Żmudzka 2002, 2009; Mager i in. 2009], w zależności od obserwowanego okresu, wykazują zmiany tendencji statystycznych i pozwalają ocenić postać kierunków tych zachodzących zmian. Wyniki oceny pluwialnego charakteru opadów w postaci zmniejszenia udziału sum opadów letnich wskazują na zmniejszanie się wpływu kontynentalnego [Degirmendžića i in. 2004], [Cebulska i Twardosz 2007], z kolei analizy trendów [Kożuchowski 1996; Twardosz 1997, Ziernicka-Wojtaszek 2006] wykazują wzrost zmienności opadów. SZACOWANIE ZASOBÓW WODNYCH POD KĄTEM REGIONALNEGO PLANOWANIA Opady odgrywają ważną rolę w globalnym obiegu energii i wody. Dokładna wiedza wielkości opadów docierających do powierzchni ziemi jest szczególnie ważna dla oceny ilości świeżej wody i zarządzania związanego z zaspokojeniem potrzeb użytkowników. Wie... więcej»

Narzędzia do oceny ilości i jakości rumowiska unoszonego w kontekście zmian klimatu (EWA SZALIŃSKA, PAWEŁ WILK, ADAM GRABARCZYK)
RUMOWISKO UNOSZONE I JEGO ROLA W OBIEGU ZANIECZYSZCZEŃ W ZLEWNI Istnieje wiele definicji rumowiska unoszonego, ale powszechnie przyjmuje się, że terminem tym określa się cząstki mineralne transportowane w toni wodnej, bez kontaktu z dnem [14]. Rumowisko stanowi nieodłączny element ekosystemu rzecznego, mający znaczny wpływ na kształtowanie się warunków fizycznych panujących w przemieszczających się masach wody. Z uwagi na zróżnicowane źródła pochodzenia oraz swoje właściwości sorpcyjne cząstki rumowiska stanowią również jeden z kluczowych elementów obiegu i transportu nie tylko substancji niezbędnych do funkcjonowania ekosystemu, ale również zanieczyszczeń środowiska wodnego [4, 15, 44], szczególnie w okresach wysokich przepływów wody [6]. Dlatego też ważne jest nie tylko szacowanie obciążeń związanych z kwestiami ilościowymi rumowiska unoszonego, ale także rozszerzenie badań o analizę jakościową tego materiału. Rumowisko unoszone tworzy materiał dostarczany w sposób okresowy lub ciągły, w wyniku przede wszystkim erozji wodnej, ale również wiatrowej. Na przebieg i intensywność procesów odprowadzania materiału ze zlewni ma wpływ przede wszystkim rodzaj podłoża, natężenie spływu powierzchniowego, rodzaj roślinności, forma użytkowania stoków oraz zjawiska meteorologiczne. W ostatnich dziesięcioleciach wpływ zmian klimatu na zjawiska meteorologiczne jest coraz bardziej widoczny i coraz częściej się o nim dyskutuje. Większość modeli klimatycznych jednoznacznie wskazuje m.in. na trend nagrzewania się powierzchni Ziemi pod wpływem rosnącego poziomu gazów cieplarnianych [11]. Niezależnie od przyczyny tej zmiany jej efekty są najbardziej zauważalne w obrębie ekosystemów naturalnych. Natomiast efekty obserwowane w środowisku antropogenicznym są wynikiem sprzężenia zwrotnego pomiędzy zmianami klimatu a czynnikami ekonomicznymi i społecznymi. Zgodnie z konkluzjami Piątego Raportu IPCC (AR5) oraz National Oceanic and At... więcej»

Przyczyny zmian poziomu wód gruntowych na wybranych torfowiskach Słowińskiego Parku Narodowego (IZABELA CHLOST, ROMAN CIEŚLIŃSKI)
S zczególne zadanie w systemie krążenia, a zwłaszcza retencji wody, na terenie SPN mają hydrogeniczne ekosystemy lądowe, które zajmują ponad 25% jego powierzchni. Tworzą je m.in. torfowiska, których geneza nawiązuje do przemian klimatyczno- roślinnych w okresie holocenu [Tobolski 1989, Tobolski i współaut. 1997]. Ekosystemy mokradłowe, stanowiące formy przejściowe między środowiskiem wodnym a lądowym [Brinson 1993], reprezentują na terenie SPN typ torfowisk atlantyckich. Cechują się zaawansowanym stopniem degradacji, wyrażonym zaawansowanym murszeniem i mineralizacją masy torfowej, skutkujących osiadaniem całego złoża. Obserwowany proces jest rezultatem trwających ponad 200 lat intensywnych prac odwadniających, chociaż na terenie Europy zainteresowanie gospodarcze mokradłami przypada już na okres średniowiecza [Charman 2002]. Motywem prowadzonych regulacji i drenażu było przystosowanie stosunków wodnych do potrzeb rolnictwa i eksploatacji torfu. Prowadzone prace stały się czynnikiem sprawczym zmniejszenia zasobów wodnych w skali lokalnej, regionalnej i globalnej [Rijsberman 2006, Dembek i współaut. 2004]. Pietrucień (1993) oszacował ubytek masy wody z torfowisk Polski w wyniku melioracji na ok. 160 mln m³. Presja człowieka na obszary mokradłowe w SPN spowodowała, że pomimo zachowania znacznych powierzchni kompleksów torfowiskowych proces tworzenia torfu nie zachodzi na żadnym z nich. Współcześnie ich istnienie i funkcjonowanie jest ściśle uzależnione od wahań poziomu wód gruntowych. Dlatego też celem pracy jest ustalenie stanu faktycznego zmian poziomu wód gruntowych w wybranych torfowiskach parku oraz wskazanie tych uwarunkowań geograficznych, które współdecydują o ich amplitudzie. Szczególną uwagę zwrócono na wpływ zastosowanych zabiegów ochronnych na stan retencji obiektów. MATERIAŁ I METODY Główne prace polegały na wykonaniu patrolowych zdjęć hydrograficznych w celu rejestracji zmian antropogeniczny... więcej»

Debata ekspercka - "Wczujmy się w klimat - adaptacja w mieście"
Wczujmy się w klimat - adaptacja w mieście" pod takim hasłem odbyła się debata ekspercka zorganizowana w ramach projektu Ministerstwa Środowiska "Opracowanie planów adaptacji do zmian klimatu w miastach powyżej 100 tys. mieszkańców". W spotkaniu, które odbyło się 21 lutego w Łodzi, wziął udział Paweł Sałek, wiceminister środowiska, pełnomocnik rządu ds. polityki klimatycznej. Dyskusja koncentrowała się na roli samorządów, przedsiębiorców i społeczeństwa w kreowaniu miasta przygotowanego na konsekwencje zmian klimatu, a także na rozwiązaniach, dzięki którym miasta mogą lepiej przystosować się do zagrożeń klimatycznych występujących obecnie i spodziewanych w przyszłości. - Projekt ten jest niezwykle istotny dla ośrodków miejskich ze względu na konieczność poprawy bezpieczeństwa i jakości życia ich mieszkańców. Dzięki niemu miasta będą w mniejszym stopniu narażone na wpływ zmian klimatycznych - powiedział wiceminister Paweł Sałek. Eksperci podkreślali, że adaptacja służy poprawie jakości życia w mieście, której coraz ważniejszym elementem jest stan środowiska. Działania adaptacyjne, podejmowane w miastach, wymagają z jednej strony silnego wsparcia organizacyjnego i prawn... więcej»

2018-3

zeszyt-5451-gospodarka-wodna-2018-3.html

 
W numerze m.in.:
INFORMACJE NOWOŚCI
Kolejne środki z Unii Europejskiej na Baltic Pipe Państwa członkowskie UE, w dniu 25 stycznia 2018 r., zaakceptowały decyzję Komisji Europejskiej o przyznaniu pomocy finansowej dla projektu Baltic Pipe (połączenia gazowego Polska-Dania), który zwiększy bezpieczeństwo energetyczne w regionie Morza Bałtyckiego i Europie Środkowej. W ramach konkursu, ogłoszonego przez KE w 2017 r., dofinansowanie otrzymało kilkanaście projektów z zakresu infrastruktury gazowej i elektroenergetycznej w całej Europie. Na prace projektowe inwestycji Baltic Pipe przyznano 33 mln euro. Dofinansowanie będzie pochodzić ze środków z funduszu Łącząc Europę (Connecting Europe Facility). Wsparcie finansowe na wykonanie zadań otrzyma zarówno Polska, jak i Dania. Za realizację projektu ze strony polskiej odpowiada operator sieci przesyłowych Gaz-System SA, partnerem ze strony duńskiej jest spółka Energinet.dk. Jest to już kolejne dofinansowan... więcej»

Przebieg procesu sedymentacji w czaszy zbiornika włocławskiego w latach 1970–2015 (JERZY MROZIŃSKI, JAKUB PAWULA)
S topień wodny Włocławek wybudowano w latach 1962-1970 jako jeden ze stopni projektowanej wówczas Kaskady Dolnej Wisły. Zlokalizowany jest w kilometrze 674,8 Wisły, powyżej Włocławka. W wyniku spiętrzenia wody do rzędnej 57,30 m n.p.m. powstał zbiornik wodny sięgający cofką powyżej Płocka. Prawa strona zbiornika jest ograniczona wysokim brzegiem, a lewa zaporą boczną długości 12,5 km. W środkowej części, na długości ok. 20 km, zbiornik jest oparty o naturalny brzeg, a w strefie cofkowej w dwustronnym obwałowaniu. Podstawowe parametry zbiornika: □ długość 60 km; □ szerokość średnia ok. 1,6 km; □ szerokość maksymalna 3,0 km; □ głębokość średnia 5,5 m; □ głębokość maksymalna 15,0 m; □ powierzchnia ok. 70,4 km2; □ całkowita pojemność wyjściowa 387,2 mln m3; □ grubość warstwy użytkowej 0,8 m; □ pojemność warstwy użytkowej 52,7 mln m3. Z chwilą rozpoczęcia użytkowania stopnia i zbiornika Włocławek podjęto m.in. badania zamulania zbiornika poprzedzone założeniem bazy przekrojów i wykonaniem pomiaru wyjściowego. Prace - na zlecenie Instytutu Gospodarki Wodnej - prowadził w 1970 r. "Hydroprojekt" - Włocławek i Bydgoskie Przedsiębiorstwo Miernicze. W ramach tego projektu na długości 57 km zastabilizowano i przesondowano 81 przekrojów poprzecznych. W latach 1970-2015 w ramach badań oraz doraźnych potrzeb wynikających ze stanu czaszy zbiornika zrealizowano pomiary w przekrojach poprzecznych (tab. I). W obszarze zbiornika na określonych odcinkach wykonywano również przekroje zagęszczające (co 50 m), ale pomiary te były związane z robotami bagrowniczymi prowadzonymi w latach 1973-1986. METODYKA PRAC POMIAROWYCH W ciągu całego okresu prowadzenia badań metodyka pomiarów ulegała zasadniczym zmianom wynikającym z zastosowania nowego sprzętu sondażowego i nawigacyjnego. Pierwsze pomiary wykonywano z zastosowaniem echosondy Tabela I. Sondowania wykonane w czaszy zbiorni... więcej»

Porównanie wybranych metod wyznaczania współczynnika spływu powierzchniowego stosowanych w Polsce i Europie na przykładzie urozmaiconej struktury Poznania (KAMIL JAWGIEL)
S pływ powierzchniowy jest jednym z procesów obiegu wody w przyrodzie. Tworzy się w wyniku opadów deszczu lub intensywnego tajania pokrywy śnieżnej, gdy zostaje utworzona warstwa opadu efektywnego. Jest on bezpośrednią przyczyną występowania szybkich zjawisk o charakterze powodziowym, podtopień i spiętrzeń wód. Sprzyja mu zwiększenie ilości powierzchni uszczelnionych, co niejednokrotnie jest wynikiem nieracjonalnej gospodarki przestrzennej, a także rosnąca intensywność i częstotliwość ekstremalnych opadów [Graf 2014, Jawgiel 2016]. Szczególnie w skomplikowanych miejskich systemach krążenia wód wskazuje się na wielokierunkowość i wieloaspektowość jego kształtowania, szczególnie szacowania i estymacji opadu, odpływu czy wyznaczania obszarów czynnych jako obszarów źródłowych dla spływu powierzchniowego [Nowicka i Soczyńska 1991, Weng 2001, Gutry-Korycka 2003, Szymczak, Szelenbaum 2003, Graf 2012]. Parametrem określającym w miarodajny i porównywalny sposób wielkość spływu jest współczynnik spływu powierzchniowego (&#936;), czyli stosunek opadu całkowitego do ilości wody, która spływa po powierzchni terenu. Opisuje się go wzorem: gdzie: &#1137; - współczynnik spływu, Qspł - wielkość spływu z danej powierzchni [dm3/s], Qopad - wielkość opadu na daną powierzchnię [dm3/s]. = <1 opad spł Q Q  Zależy on przede wszystkim od rodzaju pokrycia powierzchni zlewni, rodzaju zabudowy terenu zlewni, nachylenia dachów budynków, czasu trwania i częstotliwości występowania opadu, natężenia deszczu, spadku terenu zlewni, budowy geologicznej wierzchnich warstw gruntu, początkowego stanu wilgotności powierzchni terenu i ciepłoty powierzchni terenu [Edel 2006; Królikowski i Królikowska 2009]. Tylko niektóre z tych czynników uwzględnia się przy określaniu współczynnika spływu ze względu na marginalne znaczenie pozostałych z nich w jego kształtowaniu. Istnieje wiele metod określania współczynnika spływu za pomocą wzorów, tablic, ... więcej»

Rozkład stężenia zanieczyszczeń azotu ogólnego i fosforu ogólnego w profilu poprzecznym rzeki Słupi (PAWEŁ WILK, PAULINA ORLIŃSKA-WOŹNIAK, ADAM GRABARCZYK, JOANNA GĘBALA)
R zeki, jako jeden z głównych odbiorników zrzutów zanieczyszczeń do środowiska, są od dawna pod szczególnym nadzorem służb odpowiedzialnych za monitoring zanieczyszczeń i kontrolę stanu ich czystości. Podstawową jednostką takiej kontroli stanu zanieczyszczenia wód powierzchniowych jest wyznaczony profil poprzeczny (monitoringowy), czyli płaszczyzna przecięcia koryta rzeki prostopadła do jej nurtu w miejscu o znanej geometrii i ilości przepływającej wody [32]. Odpowiednio duża liczba wyznaczonych profili poprzecznych tworzy sieć, w której poszczególne profile pełnią funkcję kontrolną i w których istnieje możliwość analizy procesów zachodzących na wybranych odcinkach rzeki. Tym samym umożliwiają one uzyskanie wielu istotnych informacji dotyczących stanu środowiska wodnego i od wody zależnego w wybranej zlewni. W każdym wyznaczonym na rzece profilu monitoringowym występuje określone chwilowe stężenie zanieczyszczeń, na które wpływ mają zarówno punktowe, jak i obszarowe źródła zanieczyszczeń naturalnych oraz antropogenicznych zlokalizowane powyżej. Należy tu zaznaczyć, że stężenia te charakteryzują się zarówno zmiennością czasową, jak i przestrzenną na powierzchni przekroju poprzecznego rzeki [27]. W tym wypadku, w zakresie warunków, jakim powinny odpowiadać zanieczyszczenia wprowadzone do rzek oraz w zakresie klas czystości wód, założenie o całkowicie wyrównanych stężeniach w przekrojach poprzecznych rzeki jest niewystarczające, gdyż ignoruje się wtedy m.in. rozkład stężeń w strefach mieszania. Zasięg strefy mieszania od miejsca dopływu zanieczyszczeń do miejsca całkowitego ich wymieszania z wodą odbiornika może wynosić od kilkunastu do kilkuset metrów szerokości rzeki [17, 29, 30]. Wiedza na temat rozkładu stężeń zanieczyszczeń w profilu poprzecznym jest więc kluczowa m.in. podczas planowania miejsca poboru prób do badań w celu oceny faktycznego stanu środowiska wodnego na danym obszarze, zwłaszcza w sytuacji g... więcej»

FAKTY (Ewa Skupińska)
Konferencja prasowa prezesa Przemysława Dacy Warszawa, 1 lutego 2018 r. Przemysław Daca, prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego WODY POLSKIE, zaprosił dziennikarzy na swoją pierwszą konferencję prasową. - Jestem prezesem od 17 stycznia. Gospodarka wodna była niedofinansowana, dysfunkcyjna; byliśmy zobligowani do wdrożenia dyrektyw unijnych - stąd konieczne było zreformowanie tego działu administracji. Zespolenie administracji rządowej i samorządowej to bardzo trudne zadanie, wymagające czasu. Minister właściwy ds. gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej przejął dział gospodarka wodna. Jest to bardzo dobra decyzja - wszystko będzie w jednych rękach - powiedział m.in. Przemysław Daca. Prezes przedstawił sytuację organizacyjną WÓD POLSKICH. W firmie pracuje ok. 5400 pracowników. Pracownicy RZGW i KZGW przeszli automatycznie do WÓD POLSKICH; bardziej skomplikowany jest proces przechodzenia pracowników samorządowych (ok. 2500 osób). Dyrektorzy RZGW prowadzą indywidualne rozmowy ze wszystkimi pracownikami. Zmieniła się struktura - powstały nowe RZGW (w Białymstoku, Bydgoszczy, Lublinie i Rzeszowie). Bilans jest taki, że w niektórych RZGW jest przerost zatrudnienia, w innych (nowych) jest za mało pracowników; część pracowników będzie obsługiwać kilka jednostek. WODY POLSKIE będą analizować zatrudnienie, prowadzić restrukturyzację. W wielu miejscach są problemy z majątkiem, budynkami - współpraca z samorządami jest dość trudna. Dla pracowników bardzo istotna jest kwestia wynagrodzeń, a płace są bardzo niskie. - Jesteśmy Państwowym Gospodarstwem Wodnym WODY POLSKIE z dużym potencjałem - chciałbym zadeklarować, że z biegiem czasu będziemy część środków przeznaczać na poprawę warunków płacowych pracowników. To będzie dla mnie priorytetem, ale też będzie wymagać czasu - stwierdził prezes. W części drugiej spotkania Mateusz... więcej»

2018-2

zeszyt-5412-gospodarka-wodna-2018-2.html

 
W numerze m.in.:
FAKTY (Ewa Skupińska)
Powstał nowy podmiot - Państwowe Gospodarstwo Wodne WODY POLSKIE Warszawa, 1 stycznia 2018 r. Na podstawie ustawy Prawo wodne 1 stycznia 2018 r. powstał nowy podmiot w zarządzaniu gospodarką wodną - Państwowe Gospodarstwo Wodne WODY POLSKIE. Organizacja integruje działania dotychczas funkcjonujących regionalnych zarządów gospodarki wodnej oraz wojewódzkich zarządów melioracji i urządzeń wodnych, a więc łączy struktury rządowe z samorządowymi. W skład WÓD POLSKICH weszły: - Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej, - 11 regionalnych zarządów gospodarki wodnej, - 50 zarządów zlewni, - 330 nadzorów wodnych. Na wszystkich szczeblach WÓD POLSKICH działają trzy piony merytoryczne: - ochrony przed powodzią i suszą, - usług wodnych, - zarządzania środowiskiem wodnym. WODY POLSKIE rozpoczęły działalność 2 stycznia 2018 r.; są państwową osobą prawną jako podmiot właściwy w sprawach gospodarowania wodami. Redakcja "Gospodarki Wodnej" - na zlecenie Państwowego Gospodarstwa Wodnego WODY POLSKIE - przygotowała specjalny numer poświęcony temu podmiotowi (nr 1/2018). Minister Jan Szyszko powołał wiceprezesów WÓD POLSKICH Warszawa, 2 stycznia 2018 r. Minister Jan Szyszko powołał trzech wiceprezesów Państwowego Gospodarstwa Wodnego WODY POLSKIE: Iwonę Kozę - pełniącą obowiązki prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, Roberta Kęsego - pełniącego obowiązki wiceprezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej i Mateusza Balcerowicza - dotychczas dyrektora Departamentu Zasobów Wodnych w Ministerstwie Środowiska. Akty nominacyjn... więcej»

ROK RZEKI WISŁY 2017 (WOJCIECH MAJEWSKI)
22 czerwca 2016 r. Sejm Rzeczypospolitej Polski przyjął uchwałę o ustanowieniu 2017 r. ROKIEM RZEKI WISŁY. Decyzja ta wynikała z tego, że 550 lat temu, tj. w 1467 r., został zawarty Pokój Toruński między Zakonem Krzyżackim a Polską. Na mocy tego traktatu cała Wisła od źródeł do ujścia znalazła się pod panowaniem Polski, znosząc wszelkie ograniczenia w żegludze na Wiśle. Od tego momentu zaczął się 300-letni okres gospodarczej świetności Wisły. Od zarania dziejów Polski Wisła stanowiła niezwykle istotną oś gospodarczą kraju, pełniła również ważną rolę kulturową, a często również funkcję obronną. W tym czasie Wisła była najbardziej wykorzystywaną rzeką Europy do celów żeglugi śródlądowej, wyprzedzając pod tym względem takie rzeki, jak: Ren, Dunaj, Rodan czy Sekwanę. Rocznie, mimo prymitywnych środków transportu wodnego, Wisłą przepływało prawie ćwierć miliona ton surowców i towarów między dorzeczem Wisły a portem Gdańsk, który stanowił nasze okno na świat. Dzięki temu nastąpił istotny rozwój gospodarczy całego regionu będącego pod wpływem Wisły i jej dorzecza aż do 1772 r., kiedy nastąpił pierwszy rozbiór Polski. Wisła została wtedy podzielona między trzech zaborców, którzy mieli różne poglądy na temat wykorzystania Wisły, a ponadto nie zależało im na jej rozwoju. Po pierwszej wojnie światowej cała Wisła znalazła się w granicach Polski i rząd widział celowość jej gospodarczego wykorzystania. Niestety krótki okres międzywojenny i zniszczony zaborami kraj nie pozwoliły na realizację proponowanych planów. Po drugiej wojnie światowej, w nowym układzie geograficznym kraju, centralne położenie Wisły stanowiło bardzo istotną możliwość gospodarczego wykorzystania rzeki w przyszłości. Obecnie nie tylko cała Wisła znajduje się w granicach Polski, ale również 87% jej dorzecza, co jest bardzo ważnym aspektem przyszłości Wisły. Od momentu zakończenia drugiej wojny światowej, niezależnie od panujących rządów, Wisła nie docze... więcej»

Ocena przepustowości Wrocławskiego Węzła Wodnego przed i po modernizacji (ROBERT BANASIAK)
P o katastrofalnej powodzi w dorzeczu Odry w 1997 r. podjęto szeroko zakrojone działania, aby zwiększyć bezpieczeństwo powodziowe zwłaszcza w górnej i środkowej części dorzecza i doliny Odry, jako obszarów o wysokim ryzyku powodziowym. Opracowano strategie, plany i programy działań, przyjęto inwestycje, które już zostały zrealizowane lub są w trakcie realizacji. Wrocław, będąc dotkliwie doświadczony katastrofalną powodzią w 1997 r., stał się tutaj strategicznym obszarem chronionym. Modernizacja Wrocławskiego Węzła Wodnego (WWW) jest jedną z kluczowych części (Komponent B) kompleksowego Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej Dorzecza Odry (POPDO). W zakresie technicznym na modernizację WWW złożyły się następujące działania: modernizacja obwałowań Odry (Komponent B1), modernizacja koryt i kanałów Odry (Komponent B2) oraz przebudowa kanału ulgi Odra-Widawa i przystosowanie doliny Widawy do przeprowadzania większej części wód powodziowych z Odry (Komponent B3) [11, 12]. W tym zakresie dokonano już modernizacji ponad 54,6 km wałów odrzańskich oraz wybudowano 5,685 km nowych wałów. Jeśli chodzi o komponent B2, inwestycje objęły następujące zadania: &#9633; modernizacja i udrożnienie Kanału Powodziowego wraz z międzywalem na odcinku od dolnego stanowiska jazu Bartoszowice do ujścia do Starej Odry, w tym zwiększenie przepustowości mostów Chrobrego i Jagiellońskiego; &#9633; udrożnienie starej Odry od dolnego stanowiska jazu Psie Pole do mostów kolejowych Poznańskich (w tym zwiększenie przepustowości mostów i rozbudowa jazu Różanka); &#9633; przystosowanie Kanału Miejskiego do przepuszczania wód powodziowych; &#9633; modernizacja jazu Wrocław I; &#9633; modernizacja bulwarów Odry Śródmiejskiej; &#9633; przebudowa koryta Odry na odcinku od mostów kolejowych Poznańskich do ujścia Widawy; &#9633; przystosowanie śluz stopnia Rędzin do przeprowadzania wielkich wód. W ramach Komponentu (B3) na kanale łączącym Odrę z Widawą... więcej»

INFORMACJE - NOWOŚCI
Rejs po Wiśle z każdego miejsca na Ziemi Za pomocą technologii Google Street View każdy będzie mógł odbyć wirtualny rejs Wisłą na Mapach Google. By podziwiać piękno Królowej Polskich Rzek, wystarczy wejść na stronę rejswisla.wwf.pl. Przez 15 letnich dni 2017 r., zespół Fundacji WWF Polska sfotografował za pomocą specjalnego urządzenia Google Trekker blisko 300 km Wisły na jej pięciu wyjątkowych odcinkach. Przedsięwzięcie to jest ukoronowaniem Roku Rzeki Wisły 2017 i kolejnej edycji największej, ekologicznej akcji na świecie - Godzina dla Ziemi WWF; w minionym roku w Polsce była ona poświęcona właśnie Królowej Polskich Rzek. Google Street View stanowi bardzo popularną wśród internautów na całym świecie dodatkową funkcję Map Go... więcej»

Wspomnienie pośmiertne Jan Kulczyk 1944-2017 (Jan Winter)
3 stycznia 2018 r. na wrocławskim cmentarzu na Ołtaszynie pożegnaliśmy prof. dr. hab. inż. Jana Kulczyka, wspaniałego Człowieka, wybitnego Naukowca, Przyjaciela, Wykładowcę i Wychowawcę wielu roczników studentów. Człowieka wielkiej skromności i pracowitości. Męża, ojca, dziadka. Zmarł 28 grudnia 2017 r. po długotrwałej walce z ciężką chorobą, będąc do ostatniej chwili bardzo aktywnym. Urodził się 11 lutego 1944 r. w m. Duliby na południowo-wschodnich kresach II Rzeczypospolitej. Wkrótce po urodzeniu, wiosną, wraz z rodziną wywiezioną na przymusowe roboty, trafił do Niemiec, a po zakończeniu działań wojennych zamieszkał we Wrocławiu. Tutaj ukończył w 1957 r. szkołę podstawową, a w 1962 r. Technikum Mechaniczne, po ukończeniu którego rozpoczął studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Wrocławskiej. Ukończył je w 1968 r. Od 1 kwietnia tego samego roku został zatrudniony jako pracownik naukowo-dydaktyczny Instytutu Konstrukcji i Eksploatacji Maszyn Politechniki Wrocławskiej, uczelni, w której pracował do ostatnich chwil swojego życia. W październiku 1976 r. obronił pracę doktorską pt. "Strumień nadążający statków śródlądowych".... więcej»

2018-1

zeszyt-5390-gospodarka-wodna-2018-1.html

 
W numerze m.in.:
Szanowni Państwo, Drodzy Przyjaciele Gospodarki Wodnej! (Mariusz Gajda)
D zień 1 stycznia 2018 r. to historyczny dzień dla gospodarki wodnej. Wreszcie, po wielu latach, powstał nowy podmiot w zarządzaniu gospodarką wodną w Polsce - Państwowe Gospodarstwo Wodne WODY POLSKIE. Jest to organizacja, która integruje działania dotychczasowych regionalnych zarządów gospodarki wodnej i wojewódzkich zarządów melioracji i urządzeń wodnych. Pracownicy, specjaliści stali się pracownikami WÓD POLSKICH. Natychmiast po objęciu teki wiceministra w Ministerstwie Środowiska przystąpiłem do opracowywania nowego prawa wodnego. Po długich i bardzo trudnych rozmowach, dyskusja... więcej»

STATUT PAŃSTWOWEGO GOSPODARSTWA WODNEGO WODY POLSKIE
§ 1. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, zwane dalej "Wodami Polskimi", działa na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566 i 2180), zwanej dalej "ustawą", oraz niniejszego statutu. § 2. 1. Strukturę Wód Polskich stanowią następujące jednostki organizacyjne: 1) Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej z siedzibą w Warszawie; 2) regionalne zarządy gospodarki wodnej z siedzibami w: Białymstoku, Bydgoszczy, Gdańsku, Gliwicach, Krakowie, Lublinie, Poznaniu, Rzeszowie, Szczecinie, Warszawie i we Wrocławiu; 3) zarządy zlewni; 4) nadzory wodne. 2. Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej jest centralną jednostką organizacyjną Wód Polskich. 3. Regionalne zarządy gospodarki wodnej, zarządy zlewni i nadzory wodne są terenowymi jednostkami organizacyjnymi Wód Polskich. 4. Wykaz siedzib zarządów zlewni oraz nadzorów wodnych stanowi załącznik do statutu. § 3. 1. Strukturę organizacyjną Wód Polskich tworzą: 1) piony, 2) departamenty, 3) biura, 4) wydziały, 5) działy, 6) zespoły, 7) samodzielne stanowiska pracy - będące wewnętrznymi komórkami organizacyjnymi jednostek organizacyjnych Wód Polskich. 2. W skład pionów wchodzą: departamenty, biura, wydziały, działy, zespoły, oraz samodzielne stanowiska pracy. 3. W skład departamentów i biur wchodzą: wydziały, zespoły oraz samodzielne stanowiska pracy. 4. W jednostkach organizacyjnych Wód Polskich tworzy się następujące piony: 1) pion ochrony przed powodzią i suszą; 2) pion usług wodnych; 3) pion zarządzania środowiskiem wodnym; 4) pion organizacyjny; 5) pion ekonomiczny. 5. W Krajowym Zarządzie Gospodarki Wodnej poza strukturą pionów tworzy się Departament Kontroli i Audytu Wewnętrznego. 6. W Krajowym Zarządzie Gospodarki Wodnej poza strukturą pionów działa: 1) rzecznik prasowy Wód Polskich; 2) Pełnomocnik do Spraw Ochrony Informacji Niejawnych. § 4. Prezes Wód Polskich może tworzyć jednostki do realizacji projektów, komisje opiniodawczo-doradcze ... więcej»

Nowe prawo wodne - podstawowe tezy (MARIUSZ GAJDA)
N owe prawo wodne, uchwalone w lipcu 2017 r., powstało jako projekt rządowy ustawy, mający na celu wykonanie prawa Unii Europejskiej. Ustawa dotyczy m.in. powołania nowej jednostki - państwowej osoby prawnej Wody Polskie, której zadaniem będzie przejrzyste finansowanie inwestycji w gospodarce wodnej, jak również sprawne pozyskiwanie środków finansowych na te inwestycje, w tym środków pozabudżetowych oraz uregulowania kwestii administrowania wodami, w tym władztwo nad przypisanymi jednostkom administracyjnym wodami sprawowane w imieniu Skarbu Państwa. TRANSFORMACJA USTROJOWA I D OSTOSOWANIE DO PRAWA UE Przed omówieniem najważniejszych regulacji nowego prawa wodnego warto przypomnieć kluczowe daty w historii polskiego prawodawstwa w tym zakresie: &#9633; pierwsze prawo wodne w II RP - 1922 r. &#9633; ostatnie prawo wodne w PRL - 1974 r. &#9633; pierwsze prawo wodne w III RP - 2001 r. - nie obejmowało wszystkich zagadnień dotyczących reformy ustrojowej - m.in. brak systemu finansowania, przejrzystych instrumentów finansowych, rozproszenie kompetencji. &#9633; wielokrotne nowelizacje związane z prawem unijnym. Wspólnotowa polityka wodna, o czym stanowi Ramowa Dyrektywa Wodna, wymaga przejrzystych, efektywnych i spójnych ram legislacyjnych, co oznacza, że w krajowym porządku prawnym powinny obowiązywać regulacje zmierzające do pełnego i racjonalnego spełnienia prawa europejskiego w gospodarce wodnej. Wprowadzana nową ustawą - Prawo wodne reforma gospodarki wodnej zmierza więc do wprowadzenia instrumentów zapewniających osiągnięcie celu Ramowej Dyrektywy Wodnej, jakim jest pełna realizacja zlewniowej polityki gospodarowania wodami spełniającej kryteria funkcjonalności i bez... więcej»

INFORMACJE - NOWOŚCI
Laboratorium Militarnych Systemów Informacji Przestrzennej Pod koniec października 2017 r., w Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni, otwarto laboratorium Militarnych Systemów Informacji Przestrzennej. Za pomocą trzech dronów zaopatrzonych w kamery o wysokiej rozdzielczości oraz specjalistycznemu oprogramowaniu studenci będą mogli nauczyć się jak zobrazować teren w 3D, stworzyć specjalistyczne mapy, a nawet dokonać pomiaru danego terenu. Zajęcia prowadzone w nowo otwartym obiekcie będą związane ze zbieraniem, przetwarzaniem, analizowaniem, wizualizacją oraz udostępnianiem danych przestrzennych. Z laboratorium będą korzystać przede wszystkim studenci Wydziału Nawigacji i Uzbrojenia Okrętowego. W pracowni znajdują się stanowiska dla wykładowcy i instruktora oraz 12 stanowisk studenckich, z których każde jest przeznaczone dla dwóch osób. Stanowiska wyposażono m.in. w oprogramowanie fotogrametryczne "PIX4D", które pozwala zamienić zdjęcia... więcej»

90. WEFTEC Chicago, Illinois (USA) - 30 września-4 października 2017 r. (Marek Gromiec)
WEFTEC 2017 - światowa impreza wodna Federacji Środowiska Wodnego (ang. Water Environment Federation - WEF), obejmująca konferencję i targi techniczne, odbyła się w Chicago. WEF jest globalną organizacją "not-for-profit", z siedzibą w Aleksandrii, VA, w Stanach Zjednoczonych; jej głównym celem jest szkolenie profesjonalistów w zakresie jakości wody od ochrony wód. Została utworzona w 1928 r. jako Federacja Stowarzyszeń Oczyszczalni Ścieków, ale w 1950 r. zmieniła nazwę na Federację Stowarzyszeń Zanieczyszczeń Komunalnych i Przemysłowych, a następnie w 1960 r. n... więcej»

Redakcja:
ul. Ratuszowa 11, pok. 718
03-450 Warszawa
tel.: (0 22) 619 20 15
e-mail: gospodarkawodna@sigma-not.pl
www: http://gospodarkawodna.net/

Czasopisma Wydawnictwa SIGMA-NOT można zaprenumerować w jednym z następujących wariantów: 

· Prenumerata roczna, półroczna i kwartalna czasopism w wersji papierowej,

· Prenumerata roczna w wersji PLUS (wersja papierowa i dostęp do Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl w ramach zaprenumerowanego tytułu),

· Prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych),

· Prenumerata ciągła w wersji PLUS – z 10% rabatem na każdy zaprenumerowany tytuł uzyskiwanym po podpisaniu umowy z Wydawnictwem SIGMA-NOT, przedłużanej automatycznie z roku na rok aż do momentu złożenia rezygnacji,

· Prenumerata zagraniczna – wysyłka czasopisma za granicę za dopłatą 100% do ceny prenumeraty krajowej.

 

Cennik prenumeraty 30 tytułów Wydawnictwa SIGMA-NOT (2015 rok)

 

Prenumeratę można zamówić bezpośrednio w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT:

telefonicznie: (22) 840 30 86 lub 840 35 89 lub faksem: (22) 891 13 74, 840 35 89, 840 59 49

mailem: prenumerata@sigma-not.pl lub na stronie: www.sigma-not.pl

listownie: Zakład Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o., ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa

oraz dokonując wpłaty na konto Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o.:
ul. Ratuszowa 11, 00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004,
nr konta 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577

 

Ogólne warunki prenumeraty czasopism fachowych Wydawnictwa SIGMA-NOT

 

Prenumeratorzy, którzy mają wykupioną prenumeratę u innego kolportera, mogą dokupić dostęp do Portalu w cenie 90 zł (netto) na rok, po przedstawieniu dowodu wpłaty na prenumeratę. Należy go przesłać do Zakładu Kolportażu wraz z zamówieniem na dostęp do Portalu Informacji Technicznej: mailem: kolportaz@sigma-not.pl lub faksem 22 891 13 74 

 

Informacja

Jeżeli zamawiana prenumerata, obejmuje numery na przełomie roku 2015/2016, to otrzymają Państwo dwie faktury. Jedna faktura na numery z 2015 roku, natomiast druga na numery z 2016 roku wg cennika na 2015 rok.

Formularze zamówienia na prenumeratę czasopism Wydawnictwa SIGMA-NOT dostępne są  na stronach poszczególnych tytułów, a formularz zbiorczy (umożliwiający zaprenumerowanie od razu kilku tytułów) – po kliknięciu w pole poniżej. 

·  FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA WYDAWNICTWA SIGMA-NOT

 

Prenumerata ciągła

Ta oferta, wprowadzona została z myślą o Państwa wygodzie, to tak zwana Prenumerata ciągła w wersji PLUS. Państwo zamawiacie nasze czasopisma tylko raz, a prenumerata przedłużana jest przez nas automatycznie z roku na rok, aż do momentu złożenia przez Państwa rezygnacji. Korzystając z tej oferty, nie musicie Państwo pamiętać pod koniec każdego roku o odnowieniu prenumeraty na rok następny, a ponadto Wydawnictwo SIGMA-NOT udzieli Państwu 10% bonifikaty na prenumerowane tytuły oraz na dostęp do Portalu Informacji Technicznej.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA Prenumeraty Ciągłej (plik .pdf)

 

Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach), do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT, ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa.

 

Czasopisma innych wydawców można zaprenumerować w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT w wariantach

· prenumerata roczna w wersji papierowej,

· prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA INNYCH WYDAWCÓW

Wydawnictwo SIGMA-NOT proponuje Państwu usługi w zakresie publikacji reklam, ogłoszeń lub artykułów sponsorowanych na łamach wszystkich wydawanych przez siebie czasopism. Nie ograniczamy jednak naszych usług do jedynie papierowej formy. Oferujemy Państwu również możliwość emisji na naszym Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl oraz stronach redakcyjnych poszczególnych tytułów. Służymy pomocą edytorską przy tworzeniu materiałów promocyjnych.

Pozostajemy do Państwa dyspozycji i chętnie odpowiemy na wszystkie pytania.

KONTAKT:

Dział Reklamy i Marketingu
ul. Ratuszowa 11
00-950 Warszawa skr. poczt. 1004
tel./faks: 22 827 43 65 
e-mail: reklama@sigma-not.pl

Pliki do pobrania:

Druk zamówienia wraz z warunkami zamieszczania reklam.

Cennik ogłoszeń i reklam kolorowych oraz czarno-białych w czasopismach Wydawnictwa

Cennik e-reklam na stronach Portalu Informacji Technicznej

Warunki techniczne umieszczania e-reklamy na stronach Portalu Informacji Technicznej

Wydawnictwo SIGMA-NOT, należące do Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych - Naczelnej Organizacji Technicznej, to największy polski wydawca prasy fachowej o ukierunkowaniu technicznym. Jako zorganizowana oficyna działa od 1949 r., a najstarszy wydawany tytuł - „Przegląd Techniczny” - liczy sobie 150 lat.

W portfolio Wydawnictwa SIGMA-NOT znajdują się obecnie 32 unikalne tytuły prasy fachowej. Czasopisma te działają na wielu płaszczyznach i są skierowane do wszystkich zainteresowanych tematami naukowo-technicznymi zarówno zawodowo, jak i czysto hobbystycznie, poszerzając ich kulturę techniczną. Czyta je miesięcznie ponad 200 tys. osób, które mogą w nich odnaleźć interesujące ich artykuły o nowinkach technicznych, najświeższych osiągnięciach naukowych, popularnych problemach w danej dziedzinie, a także analizy rynku, komentarze do bieżących wydarzeń gospodarczych oraz relacje z imprez i konferencji naukowo-technicznych.

Ofertę Wydawnictwa poszerzają publikacje książkowe; obecnie w sprzedaży jest pozycja książkowa „22 zadania służby BHP – standardy działania” autorstwa Lesława Zielińskiego oraz "ADR, REACH, CLP Niebezpieczne Chemikalia Poradnik" Bolesława Hancyka.

Poza czasopismami i książkami, nieprzerwanie od 1952 r. SIGMA-NOT wydaje również „Terminarz Technika” – wygodny kalendarz, zawierający - poza kalendarium - podstawowe informacje techniczne, świetnie znany już trzem pokoleniom polskich inżynierów.

Wszystkie artykuły opublikowane w czasopismach SIGMA-NOT począwszy od 2004 roku dostępne są także w wersji elektronicznej na Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl, który przeglądają Państwo w tej chwili. Każdy artykuł można kupić poprzez sms, e-płatności, lub posługując się tradycyjnym przelewem, a także w ramach dostępu do „Wirtualnej Czytelni”. Prenumeratorzy czasopism w wersji PLUS mogą korzystać za pośrednictwem „Wirtualnej Czytelni” z bazy artykułów zaprenumerowanego tytułu bez ograniczeń.

Wydawnictwo SIGMA-NOT ma w swoich strukturach Drukarnię oraz Zakład Kolportażu, które świadczą także usługi klientom zewnętrznym.

Zapraszamy do lektury i współpracy!

Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA-NOT Sp. z o.o.
ul. Ratuszowa 11 tel.: 22 818 09 18, 22 818 98 32
00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004 e-mail: sekretariat@sigma-not.pl

Kontakt w sprawie zakupów internetowych - tel. 601318457, sigmanot@gmail.com

NIP: 524-030-35-01
Numer KRS: 0000069968
REGON: 001408973
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy
Numer konta bankowego: Bank PKO BP 86 1020 1042 0000 8102 0010 2582
Numer konta bankowego dla prenumeraty: Bank PKO BP 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577