• Jubileusz

    Gospodarka Wodna

    Jesienią 1935 roku ukazał się pierwszy numer miesięcznika Gospodarka Wodna, czasopisma Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjnych (SITWM)

  • O czasopiśmie

    Gospodarka Wodna

    Szeroko rozumiana problematyka gospodarki wodnej, łącznie z ochroną środowiska. Zagadnienia hydrologii, hydrauliki, hydrogeologii..

  • Aktualności

    Światowy Dzień Wody

    Światowy Dzień Wody (World Water Day) obchodzimy w tym roku już po raz 21. Tym razem hasłem jest zrównoważony rozwój w odniesieniu do środowiska wodnego.

  • Aktualności

    120-lecie Przekopu Wisły

    Budowa Przekopu Wisły zaczęła się w gminie Cedry Wielkie – powiedział wójt Janusz Goliński na uroczystości odsłonięcia kamienia...

  • Aktualności

    Północna Brama Warszawy

    Projekt „Studium możliwości wykonania progu stabilizacyjnego poziomu wody w Wiśle na odcinku Warszawy...

  • O Gospadarce Wodnej
  • Światowy Dzień Wody
  • 120-lecie Przekopu Wisły
  • Północna Brama Warszawy

2019-9

zeszyt-5972-gospodarka-wodna-2019-9.html

 
W numerze m.in.:
Rola konsultacji społecznych w procesie inwestycyjnym na przykładzie projektu z zakresu gospodarki wodnej
Dobrze przygotowane i przeprowadzone konsultacje społeczne mogą być bardzo przydatnym narzędziem kształtowania i realizacji planowanych inwestycji [1]. Powinny być prowadzone w sposób otwarty i powszechny, zapewniający każdemu obywatelowi dostęp do konsultowanych dokumentów i możliwość wypowiedzenia się, a także otrzymanie odpowiedzi wraz z wyczerpującą argumentacją na zgłoszone uwagi. Co to jednak oznacza w praktyce? Z naczenie procesu przeprowadzenia konsultacji społecznych jest ogromne - może on przynieść wiele korzyści dla wszystkich zainteresowanych stron. Twórcy projektu mają możliwość poznania stanowisk różnych grup odbiorców projektu i zidentyfikować szerszy wachlarz interesariuszy proponowanego rozwiązania. Przedstawienie projektu do konsultacji na wczesnym etapie prac umożliwia nie tylko poprawienie ewentualnych błędów, pomyłek itp., ale także wypracowanie nowych pomysłów i rozwiązań, zarówno technicznych jak i społecznych. Istotną korzyścią prowadzenia konsultacji jest możliwość wypracowania kompromisu i tym samym uniknięcia konfliktu na różnych płaszczyznach realizacji projektu. Jednakże, aby proces konsultacji mógł zostać zakończony sukcesem, należy zastosować szereg reguł, ujętych w tzw. Siedem Zasad Konsultacji [2], do których należą: dobra wiara, powszechność, przejrzystość, responsywność, koordynacja, przewidywalność i poszanowanie interesu ogólnego. Niespełnienie warunków właściwie przeprowadzonych konsultacji społecznych skutkować może oporem społecznym, a tym samym zablokowaniem możliwości realizacji inwestycji w założonym kształcie. STUDIUM PRZYPADKU - SUCHY ZBIORNIK PRZECIWPOWODZIOWY W RACIBORZU Doskonałym przykładem na to, jak realizacja procesu konsultacji społecznych wpływa na odbiór projektu przez interesariuszy jest inwestycja polegająca na budowie suchego zbiornika przeciwpowodziowego w Raciborzu (Komponent A Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej Dorzecza Odry) [3]. Zbiornik przeciwpowodz... więcej»

Program rozwoju retencji szansą na rozwój kraju (ALEKSANDRA SELIGA-PIÓRKOWSKA)
Problem niedostatecznych zasobów wodnych staje się coraz większym wyzwaniem dla polskiej gospodarki. Coraz częściej w półroczu letnim brakuje wody nie tylko na potrzeby przemysłu czy rolnictwa, ale także dla ludności (np. w 2019 roku w Skierniewicach). By wyjść naprzeciw problemom z wodą, Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej pracuje nad kompleksowym rozwiązaniem problemu kurczących się zasobów wodnych - Programem rozwoju retencji. PROGNOZY MAŁO OPTYMISTYCZNE Obserwowane obecnie nasilenie się problemów związanych z niedoborem wody wynika zarówno ze zmian klimatu, jak i wpływów antropogenicznych. W przyszłości, jak wskazują wyniki badań, skutki zmian klimatu będą w Europie coraz bardziej odczuwalne, a zasoby wodne będą się zmniejszać. Przewiduje się, że na obszarze Polski nastąpi wzrost intensywności i częstotliwości występowania ekstremalnych zjawisk pogodowych. Zmianie ulegnie roczny rozkład opadów, co będzie widoczne w postaci dłuższych okresów bezdeszczowych oraz wzrostu częstotliwości występowania i natężenia opadów nawalnych. Wraz z rozwojem gospodarczym kraju zwiększać się będzie także wpływ gospodarki na zasoby i stan wód oraz wzrastać zapotrzebowanie na wodę. Proces ten wynika z rozwoju energochłonnych gałęzi przemysłu, ale także z rosnącego, wraz z wzrostem poziomu życia, zużycia wody przez mieszkańców. Obecnie zużycie wody w Pol... więcej»

Śródlądowe drogi wodne - nowy katalog (JACEK JASNOWSKI)
1 lipca 2019 r. katalog śródlądowych dróg wodnych w Polsce - w znaczeniu prawnym - został określony na nowo. Dotychczasowe i nowe szlaki ujęto w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 2019 r. w sprawie śródlądowych dróg wodnych. Uwzględnienie w toku prac postulatów środowiska zainteresowanego uprawianiem żeglugi pozwoliło na lepsze dopasowanie istniejącej sieci dróg wodnych w Polsce do potrzeb tego środowiska i lokalnych społeczności, co może przełożyć się zwłaszcza na rozwój turystyki i rekreacji wodnej. Ś ródlądowe drogi wodne, co jest oczywiste, są niezbędne w celu funkcjonowania transportu wodnego śródlądowego. Tylko na tych drogach wodnych, co do zasady, dozwolone jest uprawianie żeglugi na statkach, co wynika z art. 1 ust. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej (Dz.U. z 2017 r. poz. 2128, z późn. zm.). Status śródlądowych dróg wodnych mają tylko te szlaki, które zostaną określone w katalogu zawartym w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie śródlądowych dróg wodnych. Poprzednio obowiązujące rozporządzenie było w mocy od 2002 r. i w czasie obowiązywania nieznacznie uległo zmianie w maju 2016 r. Wtedy to w wykazie dróg wodnych uwzględniono m.in. rzekę Elbląg. W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r. poz. 2268, z późn. zm.) katalog śródlądowych dróg wodnych w Polsce - w znaczeniu prawnym musiał zostać określony na nowo. Powstała ... więcej»

200. rocznica rozpoczęcia planowej regulacji Odry (JAN PYŚ)
W tym roku mija 200 lat od podpisania Protokołu Bohumińskiego - pierwszego kompleksowego, jednolitego planu regulacji Odry, którego realizacji miało podjąć się państwo. Komplementarność zabudowy, zmiana podmiotu zobowiązanego do regulacji Odry oraz zmiana reguł finansowania inwestycji odrzańskich zaprezentowane w Protokole były zupełnie nowym podejściem do problemu regulacji rzeki. N ajważniejszym w historii Odry dokumentem był podpisany 7 lipca 1819 r. w Bohuminie Protokół Bohumiński. Jednak zanim doszło do jego podpisania, nastąpiła nacjonalizacja rzek europejskich1). NOWE ZASADY ZARZĄDZANIA RZEKAMI W czasach napoleońskich francuski Konwent Narodowy wydał 16 listopada 1792 r. dekret w sprawie wolności żeglugi na Skaldzie i Mozie. Dekret reprezentował nowe podejście do żeglugi śródlądowej, dostrzegał znaczenie transportu wodnego dla przemysłu oraz likwidował pochodzące z epoki feudalnej obciążenia w postaci opłat, ceł, myt, ograniczające, a nierzadko uniemożliwiające uprawianie żeglugi na rzekach. Idee zawarte w dekrecie szerzone były przez armię napoleońską w całej Europie. Państwo pruskie przystąpiło do realizacji wytyczonych przez Napoleona nowych porządków zarządzania Odrą. Na zmianę podstawowych zasad zarządzania Odrą wpływ miały nowe reguły gospodarcze wprowadzane w Europie przez Napoleona. Nowe zasady dotyczące rzeki zmieniały podmioty zobowiązane do jej regulacji i pokrywania z tym związanych kosztów. Państwo zdjęło ten obowiązek z właścicieli przyległych do rzeki gruntów. Samo podjęło się realizacji oraz finansowania inwestycji odrzańskich. Wraz ze zmianą podmiotów zobowiązanych do finansowania odrzańskich inwestycji zmieniono także podmioty uprawnione do korzystania z opłat żeglugowych. Obecnie opłaty pobierane za korzystanie z rzeki miały wpływać nie do kasy lokalnych decydentów, lecz do budżetu państwa, z którego finansowana była regulacja. W dniach 9 lipca 1814, 6 stycznia 1818 i 3 stycznia 1819 r. dokonano o... więcej»

Status Flagship w Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego, czyli jak zwiększyć zasięg projektu i zapewnić szeroką dystrybucję jego rezultatów (MAGDALENA DAWIDOWICZ)
Co ma wspólnego produkcyjne rolnicze wykorzystanie torfowisk w stanie bagiennym z odłowem ryb karpiowatych z Bałtyku? Na pierwszy rzut oka - niewiele. Jednak oba te różne z pozoru działania łączy wspólny strategiczny cel - ochrona Morza Bałtyckiego, a w szczegółowym wymiarze - ograniczenie ładunków substancji biogennych spływających do Morza Bałtyckiego do poziomów akceptowalnych oraz złagodzenie zjawiska eutrofizacji. Oba te działania są realizowane jako projekty flagowe ( Flagship) w ramach Strategii Unii Europejskiej dla regionu Morza Bałtyckiego w obszarze tematycznym Biogeny. Z degradowane torfowiska mają być odtwarzane i wykorzystywane w paludikulturze (uprawy rolnicze na terenach podmokłych) i stanowić podmokłe strefy buforowe w zlewni rzeki Niemen zapobiegające spływom biogenów z pól do wód. Problemy te są przedmiotem działań w projekcie DESIRE. Odłów karpiowatych w Bałtyku jest działaniem nakierowanym na usuwanie biogenów z wód morskich (600 ton fosforu rocznie w Finlandii) w ramach projektu NutriTrade. Oba te pilotażowe projekty mogłyby bez problemu spełnić swoje zadanie prowadząc badania nad skutecznością instrumentu ochrony morza w lokalnym zakresie i promować wyniki w wąskiej grupie interesariuszy. Jednak dzięki włączeniu ich do struktur Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego zyskały możliwość międzynarodowych kontaktów, a w efekcie większej rozpoznawalności i zasięgu ich rezultatów. Pod "parasolem" strategii mają także możliwość uczestniczenia w wydarzeniach i spotkaniach zrzeszających interesariuszy z różnych sektorów i państw nadbałtyckich. Mogą także zainteresować swoimi rezultatami biznes, ponieważ badają możliwość wykorzystania produktów paludikultury (projekt DESIRE) oraz ryb karpiowatych (NutriTrade) w komercyjny sposób. STRATEGIA UE DLA REGIONU MORZA BAŁTYCKIEGO Czym i dla kogo jest strategia i jak można włączyć projekt w jej struktury? Ta najstarsza z czterech strategii makroregionalnych UE jest ... więcej»

2019-8

zeszyt-5953-gospodarka-wodna-2019-8.html

 
W numerze m.in.:
Postęp w odzysku fosforu z odcieków z przeróbki osadów ściekowych za pomocą technologii krystalizacji struwitu w Ameryce Północnej i Europie - wybrane przykłady (TOMASZ GROMIEC, MAREK GROMIEC)
P owszechnie panuje pogląd, że fosfor - stanowiący źródło życia, należy z jednej strony do tzw. krytycznych materiałów surowcowych jako fosforan, z drugiej zaś stanowi jedną z głównych przyczyn eutrofizacji wód. Z kolei, idea gospodarki cyrkulacyjnej sprawia, że możliwy jest odzysk fosforu, m.in. z odcieków w przeróbce osadów ściekowych, umożliwiający wykorzystanie odzyskanego fosforu do produkcji ekologicznego nawozu. Umożliwia to zamknięcie obiegu fosforu w przyrodzie, zgodnie z ideą gospodarki cyrkulacyjnej, która znajduje coraz szersze zastosowanie nie tylko w gospodarce odpadowej, ale również w gospodarce wodno-ściekowej. Konieczność redukcji coraz większych ładunków substancji biogennych dla zabezpieczenia odbiorników przed eutrofizacją i związanych z tym coraz ostrzejszych kryteriów jakościowych dla ścieków odprowadzanych do wód sprawia, że instalacje odzysku zaczynają powstawać na dużych komunalnych oczyszczalniach ścieków, lub jako duże instalacje regionalne. Sprzyja temu ekonomika skali, jak też korzyści ekonomiczne uzyskiwane m.in. ze sprzedaży ekologicznego nawozu. Implementacja odzysku fosforu pozwala na spowolnienie procesu eutrofizacji zasobów wodnych. Według UNEP, zanieczyszczenie zasobów wodnych substancjami biogennymi stanowi jeden z największych problemów środowiskowych XXI wieku, powodujący zakwity glonów i powstawanie martwych stref w sąsiednich ekosystemach wodnych, szczególnie morskich. Bardziej istotnym, niż sam problem środowiskowy, może okazać się fakt szybko zmniejszających się światowych zasobów fosforu oraz to, że znajdują się one w zasobach nielicznych państw. INSTALACJE ODZYSKU FOSFORU W AMERYCE PÓŁNOCNEJ Recyrkulację fosforu w Ameryce Północnej umożliwiają innowacyjne technologie, które szybko znajdują zastosowanie w praktyce. Jedną z nich, powszechnie stosowaną, jest technologia Pearl kanadyjskiej firmy Ostara, dotycząca odzysku substancji biogennych, szczególnie fosforu, w formie struwitu ... więcej»

Korzystanie z wód w czasie suszy (MATEUSZ BALCEROWICZ)
Korzystanie z wód zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne polega na wykorzystaniu wód powierzchniowych i podziemnych w każdym celu z kilkoma zastrzeżeniami określonymi w ustawie1) i dzieli się na następujące sposoby korzystania z wód: ● powszechne (przysługujące każdemu m.in. w celu zaspokojenia potrzeb osobistych, gospodarstwa domowego lub rolnego, dla wypoczynku i rekreacji oraz amatorskiego połowu ryb)2), ● zwykłe (przysługujące właścicielowi gruntu w celu zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego dla określonego katalogu czynności)3), ● szczególne (każdy inny sposób korzystania z wód nie będący powszechnym lub zwykłym, który został wskazany w katalogu wymienionym w ustawie i co do zasady wymaga uzyskania zgody wodnoprawnej właściwego organu administracji)4) oraz ● usługi wodne (każdy inny sposób korzys... więcej»

WSPOMNIENIE POŚMIERTNE (Jadwiga Bernat, Zygmunt Kuć)
Mieczysław Surowiecki 1933-2019 Mieczysław Surowiecki urodził się 31 maja 1933 r. w Brześciu n/Bugiem, gdzie mieszkał z rodzicami do wybuchu wojny. Okupację niemiecką przeżył w Radomiu i tam ukończył szkołę podstawową. Po wojnie przeniósł się z rodzicami do Warszawy i tam ukończył szkołę średnią. W 1952 r. podjął studia w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie na Wydziale Melioracji Wodnych, kt... więcej»

Nowatorska metoda wydobywania i zagospodarowania osadów dennych ze zbiorników wodnych Część II (ANDRZEJ EYMONTT, KRZYSZTOF WIERZBICKI, WITOLD JAN WARDAL)
WŁAŚCIWOŚCI OSADÓW Na cenne składniki w osadach dennych zwrócili uwagę Gałka i Witkowski [3] oraz Siwek i Włodarczyk [13], a mianowicie na znaczną zawartość azotu - Norg do 11,3 g ⋅ kg-1 oraz węgla - Corg - 119,5 g ⋅ kg-1 , co wskazuje na korzystny stosunek węgla do azotu C/N od 12 do 16%. Również przeprowadzone badania osadów ze stawów rybnych [2] wskazują na znaczną, a zarazem zmienną zawartość węgla organicznego wynoszącą w warstwie 0 - 5 cm od 22,1 do 18,1 g ⋅ kg-1. Wartości te są istotne, ponieważ przy zawartości azotu od 1,61 do 7,03 g ⋅ kg-1 stosunek C/N zmienia się od 12,4 do 13,7. Stosując dawkę osadu dennego z kilku stawów w Falentach, równoważną w stosunku do obornika (20 t ⋅ ha-1), dawka materii organicznej (humusu), w zależności od zastosowanych osadów, będzie wynosić od 0,76 do 3,2 t ⋅ ha-1. Z obornika po okresie 4 lat jego mineralizacji i humidifikacji powstanie około 1 tony humusu. Odpowiednie osady denne ze stawów i innych zbiorników wodnych mogą więc stanowić bardzo dobre źródło humusu glebowego, którego zasoby w glebie znacznie zmalały, co jest sygnalizowane w wielu publikacjach i raportach. Przyczyną, wg Lala [4], jest szereg wprowadzonych zmian technologicznych i organizacyjnych w uprawie gleby i gospodarce zwierzęcej, co skutkuje zbyt intensywnym wydobywaniem wraz z plonami materii organicznej z gleby. Jeśli się jej nie uzupełnia, wpływa to w końcowym efekcie m. in. na małą trwałość agregatów glebowych oraz ich wodochłoność. Ta ujemna tendencja jest od kilku lat sygnalizowana w Unii Europejskiej. Zawartość pozostałych cennych składników nawozowych w osadach dennych ze stawów rybnych stwierdzili Brogowski i in. [2], a są to: ● magnez - od 0,62 do 2,93 g ⋅ kg-1 umożliwiający uzyskanie poziomu nawożenia od 12,4 do 59 kg ⋅ ha-1, ● potas - od 0,62 do 2,25 g ⋅ kg-1, co przy dawce 20 t ⋅ ha-1, jest niewystarczającą ilością na pokrycie zapo... więcej»

Rozmowa z prof. Jackiem Kurnatowskim
Redakcja: Panie Profesorze, Odrzańska Droga Wodna jest ważnym elementem systemu dróg wodnych w Polsce. Bardzo ważną rolę wyznacza się Odrze także w perspektywicznych planach rozwoju śródlądowych dróg wodnych w Polsce. Wiadomo jednocześnie, że poważnym utrudnieniem we wdrażaniu zamierzeń z tym związanych są nie tylko problemy techniczne, ale także środowiskowe i transgraniczne. Posiada Pan bogate doświadczenie w pracach koncepcyjnych związanych z zagospodarowaniem Odry oraz ze współpracą transgraniczną. Prosimy więc o przybliżenie Pana opinii na temat perspektyw realizacji działań inwestycyjnych i związanych z nimi problemów transgranicznych. Dr hab. inż. Jacek Kurnatowski: Istotnie, sądzę, że ewentualne problemy techniczne, które mogą się pojawić przy realizacji zamierzenia pod nazwą "Odrzańska Droga Wodna", będą nieporównywalnie mniej kłopotliwe od problemów, które w zasadzie już istnieją, ale niekoniecznie są zauważane we właściwy sposób. Mam tu na myśli problemy związane z akceptacją koncepcji projektowych, w tym uzgodnienia międzynarodowe oraz lokalne, wynikające między innymi z oddziaływania planowanych inwestyc... więcej»

2019-7

zeszyt-5932-gospodarka-wodna-2019-7.html

 
W numerze m.in.:
Krakowskie spotkanie polskich inżynierów (Janusz Kowalski)
W dniach 13-15. czerwca w Krakowie odbył się IV Światowy Zjazd Inżynierów Polskich (ŚZIP), zwołany razem z XXVI Kongresem Techników Polskich. W Zjeździe wzięło udział około 200 osób, w tym polonijni inżynierowie z Kanady, Stanów Zjednoczonych, Australii, Litwy, Austrii, Grecji, Niemiec, Francji, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii oraz liczna reprezentacja polskiego środowiska inżynierskiego z instytutów badawczych i innowacyjnych firm, a także naukowców i studentów krakowskich uczelni technicznych. Zwracając się w specjalnym przesłaniu, podczas inauguracji 13 czerwca br., sprawujący patronat nad Zjazdem i Kongresem Prezydent RP Pan Andrzej Duda, napisał: To niezwykle cenne i ważne ... więcej»

Względna przyrodnicza zasadność rozwoju melioracji wodnych w skali województw w świetle wybranych wskaźników (EDMUND KACA, GRAŻYNA REK-KACA)
P rzedmiotem pracy jest przyrodnicza (środowiskowa) zasadność (celowość) rozwoju melioracji w województwach, a więc przyrodnicze uzasadnienie potrzeby i możliwości zwiększania liczby/ilości urządzeń melioracyjnych utrzymywanych w sprawności i urządzeń odbudowywanych albo modernizowanych oraz uzasadnienie potrzeby i możliwości wprowadzania innowacji produktowych, procesowych, strukturalnych i zarządczych związanych z utrzymywaniem (obsługą) i użytkowaniem tych urządzeń oraz ich odbudową i modernizacją. Z przedmiotem tym związanych jest wiele problemów. Jeden z nich, rozważany w niniejszej pracy, można sformułować w postaci pytania o nasilenie przyrodniczej zasadności rozwoju melioracji w województwach, a więc zasadności warunkowanej czynnikami klimatycznymi, hydrologicznymi, glebowo-wodnymi i przyrodniczo-ekologicznymi. Tak sformułowany problem (nasilenie zasadności) próbowano rozwiązać przy pomocy znormalizowanych indeksów względnej klimatycznej, hydrologicznej, glebowo-wodnej i przyrodniczo-ekologicznej zasadności rozwoju melioracji (odwodnień i nawodnień) w województwie oraz obliczonych na ich podstawie syntetycznych wskaźników względnej przyrodniczej zasadności, opisanych w pracy autorów [6]. W nazwie wymienionych mierników zasadności znajduje się określenie względna zasadność, gdyż zasadność rozwoju melioracji w danym województwie jest odnoszona do zasadności rozwoju melioracji w pozostałych województwach w kraju. Znajomość względnej przyrodniczej zasadności rozwoju melioracji w województwach może mieć duże znaczenie poznawcze i praktyczne. Praktyczne, ponieważ może być przydatne opracowującym strategie rozwoju melioracji odwadniających i nawadniających. Na podstawie wyników pracy można np. zwrócić uwagę na regiony (województwa) o większej i największej przyrodniczej zasadności rozwoju odwodnień i/lub nawodnień oraz na regiony o zasadności znikomej. Na tej podstawie można centralnie planować (inspirować) zakres rzeczow... więcej»

FAKTY
Zwiedzanie Centrum Wodnego podczas Dni SGGW Warszawa, 17-18 maja 2019 r.Dni SGGW 2019 to dwa dni świętowania, podczas których wszystkie Wydziały, kluby i jednostki przedstawiały swój bogaty dorobek. Prezentowano osiągnięcia naukowe pracowników, obecnie realizowane projekty, badania, a także bieżącą działalność wynikającą ze specyfiki danej jednostki. Stoiskom wydziałowym towarzyszyły stoiska kół naukowych, agend studenckich działających na SGGW oraz zaproszonych firm i gości. Na stoisku Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska można było zapoznać się z programem i specyfiką studiów na kierunku Inżynieria i gospodarka wodna oraz technologiami wykorzystywanymi w gospodarce wodnej. m.in. przeprowadzić proces uzyskiwania wody o wysokich parametrach jakości. Dodatkową atrakcją wydarzenia była możliwość zwiedzania kompleksu nowoczesnych laboratoriów "Centrum Wodne SGGW".Miasta-gąbki chronią przed suszą i powodzią Gdynia, Radom, Singapur, 2 lipca 2019 r. Ilość wody przypadająca na jednego mieszkańca Polski jest 2,5 razy mniejsza od europejskiej średniej. W wyniku zmian klimatu coraz więcej miast może mieć problemy z zaopatrzeniem w wodę, ale również z powodziami. Jak temu zapobiegać? Można wprowadzić w życie koncepcję miasta-gąbki, które magazynuje wodę zamiast odprowadzać ją na zewnątrz. Promowanie dobrych praktyk polskich miast w dziedzinie zrównoważonego r... więcej»

Prace modernizacyjne na Odrze granicznej – Program środków minimalizujących i kompensujących oddziaływanie na biologiczne elementy stanu wód w rozumieniu Ramowej Dyrektywy Wodnej Część I: Aspekty systemowo-prawne (PAWEŁ PRUS, MARCIN PCHAŁEK)
R ealizacja prac modernizacyjnych oraz nowych budowli hydrotechnicznych to współcześnie ogromne wyzwanie w kontekście pogodzenia m.in. celów środowiskowych, przeciwpowodziowych oraz żeglugowych. Wyzwanie to zakotwiczone zostało mocno w sieci planów oraz dokumentów programowych oraz znowelizowanych w ostatnim czasie aktów prawnych. Jeśli chodzi o pierwszą pulę dokumentów to wskazać należy w szczególności na: a) Plany Zarządzania Ryzykiem Powodziowym; b) aktualizacje Planów Gospodarowania Wodami wraz z Programem Wodnośrodowiskowym Kraju; c) Projekt Ochrony Przeciwpowodziowej w Dorzeczu Odry i Wisły, d) Założenia do Strategii Rozwoju Śródlądowych Dróg Wodnych do roku 2030. Z kolei w nowym otoczeniu prawnym na pierwszy plan wysuwa się ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne [Dz.U. 2017 poz. 1566 ze zm.] oraz znowelizowana specustawa powodziowa [ustawa z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych; Dz.U. 2010 Nr 143 poz. 963 ze zm.]. Nałożenie na siebie powyższej siatki dokumentów programowych oraz zobowiązań prawnych rodzi dla inwestorów oraz konsultantów ocen środowiskowych bardzo trudne zadanie w zakresie wariantowania przedsięwzięć, oceny istotności oddziaływań czy ich minimalizacji i kompensacji. 18 GOSPODARKA WODNA 7/2019 OCHRONA ŚRODOWISKA N iniejszy artykuł poświęcony został próbie pogodzenia interesów środowiskowych oraz przeciwpowodziowych i żeglugowych, która znalazła swój wyraz w pracach nad raportem o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięcia "P ra c e m o - d e r n i z a c y j n e n a O d r z e g r a n i c z n e j w ramach Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej w Dorzeczu Odry i Wisły". W tym miejscu wskazać należy, że przedsięwzięcie to realizowane jest na mocy Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o wspólnej poprawie sytuacji na drogach wodnych na pograniczu polsko- -niemieckim (ochr... więcej»

Nowatorska metoda wydobywania i zagospodarowania osadów dennych ze zbiorników wodnych Część I (ANDRZEJ EYMONTT, KRZYSZTOF WIERZBICKI, WITOLD JAN WARDAL)
Z naczne nagromadzenie osadów na dnie zbiorników wodnych a także dopływ wód zanieczyszczonych (szczególnie dopływy punktowe z innych instalacji, np. z oczyszczalni ścieków oraz odpływ z obszarów zmeliorowanych), sprzyja rozwojowi glonów, do których zaliczane są sinice, głównie Aphanizomenon flos-aquae, Microcystis sp., Anabaena sp., Oscillatoria sp., Trichodesmium sp. [22]. Rozwój tych glonów powoduje groźbę zatrucia wody toksynami sinicowymi. Toksyny normalnie znajdują się w cytoplazmie i nie są wydzielane do środowiska. Uwalniają się po śmierci sinicy i rozpadzie komórki. W warunkach naturalnych, toksyny po wydostaniu się z komórki, ulegają natychmiastowemu rozcieńczeniu do stężeń niezagrażających życiu i zdrowiu [1, 14]. W polskich warunkach zakwit sinic może nastąpić sezonowo, wczesną wiosną, latem i jesienią. Produkowane przez sinice toksyny, oddziaływujące szkodliwie na wątrobę, system nerwowy, skórę itp., można sklasyfikować według ich właściwości toksykologicznych na: hepatotoksyny, neurotoksyny, dermatotoksyny, lipopolisacharydy [11]. Toksyny produkowane przez sinice najczęściej są wydalane w wyniku uruchomienia funkcji obronnych. Zaliczane są do jednych z najbardziej trujących substancji produkowanych przez żywe organizmy. Wielkość dawki letalnej toksyny zależy od gatunku sinic, która ją syntetyzuje i waha się w granicach od 9-200 μg⋅kg-1, dla porównania toksyczność jadu kobry wynosi 20 μg⋅kg-1 [1]. Stąd też w literaturze przedmiotu znane są opisy masowego zatrucia ludzi i zwierząt, a skuteczność działania toksycznego uzależniona jest od rodzaju sinic i spożytej objętości zatrutej wody. Reasumując, sinice, mimo że są organizmami o mikroskopijnych rozmiarach, mogą być groźne dla zdrowia i życia [11]. W środowisku przyrodniczym toksyny produkowane przez sinice ulegają biodegradacji, ale jest to proces stosunkowo powolny, polegający na rozkładzie molekuły pod wpływem enzymów produkowanych przez ni... więcej»

2019-6

zeszyt-5898-gospodarka-wodna-2019-6.html

 
W numerze m.in.:
Możliwości retencyjne jezior w zlewni rzeki Panny na Pojezierzu Gnieźnieńskim (BOGUMIŁ NOWAK, MARIUSZ PTAK)
B adaniami objęto 22 przepływowe jeziora położone w zlewni Panny na Pojezierzu Gnieźnieńskim w środkowo-zachodniej Polsce (rys. 1). Ich łączna powierzchnia wynosi ok. 1240 ha. Są to jeziora polodowcowe o bardzo zmiennych parametrach morfologicznych, a większość z nich cechuje się niedużą głębokością. W analizowanych jeziorach, podobnie jak na całym Pojezierzu Kujawskim, zauważalna jest tendencja do obniżania się poziomu wody [Nowak 2018; Nowak i in. 2018; Nowak i Ptak 2018a, Przybyłek i Nowak 2011]. Prowadzi to do zmniejszenia ich powierzchni [Choiński i in. 2016; Marszelewski i in. 2008; Nowacka i Ptak 2007] oraz systematycznego ubytku wód ze zlewni [Nowak 2018]. Konsekwencją tego zjawiska jest przyspieszenie procesu zarastania stref przybrzeżnych jezior [Nowak i in. 2011; Ptak 2013; Skowron i Jaworski 2017], ograniczenie lub zanik przepływu w ciekach łączących jeziora oraz wysychanie obszarów wodno-błotnych powiązanych z jeziorami [Nowak 2018]. Działaniem, które może prowadzić do zahamowania negatywnych procesów, jest retencjonowanie wody w czasie występowania jej nadwyżek oraz spowolnienie jej odpływu w okresach suchych. Efekt ten można osiągnąć m.in. poprzez piętrzenie jezior i magazynowanie wód w ich obrębie, wykorzystując do tego celu istniejącą zabudowę hydrotechniczną oraz realizując nowe obiekty. Liczne przykłady [Grześkowiak i in. 2012; Jańczak i in. 2004, Nowak i in. 2018; Nowak i Ptak 2018a; Nowak i Ptak 2018b; Sojka i in. 2010;] pokazują, że wykorzystując jeziora, można przechwycić bez większych szkód dla środowiska duże ilości wody. Piętrzenie wód wpływa także pozytywnie na sam akwen, zwłaszcza poprzez stabilizację jego zwierciadła wody oraz ograniczenie odpływu wód w okresach jej niedoborów [Nowak i Grześkowiak 2010; Nowak i Ptak 2018b]. Szczególnie korzystny wpływ ma ono na obszarach, w których występują deficyty wody, a za taki można uznać m.in. Pojezierze Gnieźnieńskie [Marszelewski i Radomski 2008; Nowak 2... więcej»

FAKTY
Debata "Polskie Wody w kontekście Ramowej Dyrektywy Wodnej" Warszawa, 8 maja 2019 r.O problemach związanych z gospodarowaniem wodą w Polsce dyskutowano w Centrum Wodnym SGGW, podczas debaty zorganizowanej przez Polski Klub Ekologiczny, Globalne Partnerstwo dla Wody i Koalicję Ratujmy Rzeki. W debacie wzięło udział ok. 50 osób reprezentujących wymienione organizacje oraz instytucje gospodarki wodnej. Wprowadzenie do debaty przedstawił mgr inż. Jerzy Iwanicki, który krytycznie odniósł się do polityki wodnej, prowadzonej w Polsce od wielu lat oraz zmian dokonanych w znowelizowanej ustawie Prawo wodne. Przypomniał, że w Ramowej Dyrektywie Wodnej jako cel nowoczesnej gospodarki zasobami wody podaje się: "Osiągnięcie co najmniej dobrego stanu wód przez określenie i wdrożenie niezbędnych działań w ramach zintegrowanych programów działań, uwzględniając istniejące wymogi Wspólnoty", natomiast u nas zbyt często jeszcze funkcjonuje, sformułowany w latach 30. ub. wieku pogląd, że "Celem gospodarki wodnej jest odprowadzenie do morza spadającej na ziemię wody przy ograniczeniu do minimum jej szkodliwego działania i przy uzyskaniu do maksimum jej działania pożytecznego jako środowiska, materii i masy". Taki pogląd można obecnie uznać za archaiczny i powinien być zmodyfikowany. Jest sprzeczny z zasadą systemowego traktowania zasobów wodnych zlewni. Nie zawsze także odpowiada współczesnej strategii przeciwdziałania powodziom i suszom. Jak podkreślił w wystąpieniu inż. Jerzy Iwanicki, w obowiązującej obecnie ustawie Prawo wodne nie w pełni zastosowano zasady zawarte w Ramowej Dyrektywie Wodnej, z których jako najważniejszą wskazał wprowadzenie zintegrowanego, kompleksowego zarządzania zasobami wody na obszarach zdefiniowanych zlewni rzecznych. Wskazał, że zastrzeżenie budzi także niewystarczające uwzględnienie zaleceń RDW dotyczące włączania jak największej części społeczeństwa do spraw związanych z gospodarowaniem zasobami wodnymi oraz ... więcej»

Geneza i przebieg największej powodzi na Narwi (MIECZYSŁAW DĄBROWSKI)
SYTUACJA HYDROMETEOROLOGICZNA W DORZECZU Charakteryzując sytuację hydrometeorologiczną okresu przed formowaniem się wezbrania należy sięgnąć do lata 1978 roku. Podstawowe charakterystyki meteorologiczne przedstawiono w tab. I. Okres lata 1978 r. można określić jako chłodny - temperatury średnie w najcieplejszych miesiącach roku (lipiec, sierpień) przekraczały zaledwie 15oC. Opady nie były intensywne (sumy miesięczne wahały się w granicach od 70 do 100 mm), ale były równomiernie rozłożone w czasie. Liczba dni ze znaczącym opadem większym od 1 mm wahała się od 10 do 17 [2]. Powodowało to intensywne nasycanie gruntu i wysoki poziom zwierciadła wód podziemnych (rys. 1). W dorzeczu Narwi odnotowano najwyższe obserwowane stany wód gruntowych na 41 stacjach pomiarowych [1, 2]. Na stacjach poziom wody był znacznie wyższy od średnich z wielolecia (rys. 1). W listopadzie opady były już mniejsze (20,5 mm) i zaczęły pojawiać się przymrozki. W grudniu temperatura średnia wynosiła już -7,4 o C i wierzchnia warstwa gruntu została zmrożona. Na takim podkładzie zaczęła pojawiać się pokrywa śnieżna [2]. Od stycznia do marca 1979 r. panowały temperatury ujemne (tab. II). Tabela II. Elementy klimatu w okresie poprzedzającym wezbranie 1979 r. (stacja Białystok) Miesiąc Temperatura średnia oC Opad Liczba dni z opadem >1 mm styczeń -7,7 61,6 10 luty -7,4 17,7 6 marzec -0,1 48,2 13 Tabela I. Wybrane elementy klimatu w okresie VI-X 1978 r. (stacja Białystok) Miesiąc Temperatura średnia ( oC) Opad (mm) Liczba dni z opadem >1 mm czerwiec 14,1 102,3 15 lipiec 15,4 73,0 10 Sierpień 15,1 90,5 14 wrzesień 10,2 77,4 17 październik 7,0 71,5 15 Rys. 1. Stacje pomiaru wód gruntowych na których odnotowano maksymalny obserwowany poziom zwierciadła (kolorem czerwonym pokazano wysokość zwierciadła ponad stan średni, w cm) 30 GOSPODARKA WODNA 6/2019 RÓŻNE W st... więcej»

INFORMACJE NOWOŚCI
Parlament Europejski za zakazem sprzedaży plastikowych jednorazówek do 2021 r. W środę 27 marca br. Parlament Europejski zatwierdził wprowadzenie do 2021 r. zakazu sprzedaży wyrobów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych. Wstępne porozumienie zawarte między PE i Radą w sprawie projektu dyrektywy UE poparło 560 posłów, 35 było przeciw, a 28 wstrzymało się od głosu. Zgodnie z nowymi przepisami, do 2021 r. w UE objęte zostaną zakazem sprzedaży produkty jednorazowego użytku wykonane z tworzywa sztucznego, takie jak sztućce (widelce, noże, łyżki i pałeczki), talerzyki i inne naczynia, słomki do napojów, patyczki do uszu, rączki do balonów, tworzywa sztuczne ulegające oksydegradacji i pojemniki do żywności oraz styropianowe kubeczki. Według szacunków Komisji Europejskiej, tworzywa sztuczne stanowią ponad 80% odpadów w morzach. Produkty objęte nowymi przepisami stanowią 70% wszystkich odpadów morskich. Z powodu powolnego tempa rozkładu tworzywa sztuczne gromadzą się w morzach, oceanach i na plażach. Pozostałości tw... więcej»

Analiza możliwości wykorzystania potencjału energetycznego strumienia ścieków w układzie przesyłu ścieków z lewobrzeżnej Warszawy do oczyszczalni ścieków "Czajka" (Bartosz Bednarz, Bartłomiej Królak)
O czyszczalnia ścieków "Czajka" jest obecnie jedną z najnowocześniejszych oczyszczalni w Europie. Spływają do niej ścieki z lewobrzeżnej i prawobrzeżnej części Warszawy oraz m.in. z Zielonki, Marek, Legionowa i Zakładu Wodociągu Północnego w Wieliszewie [1]. Ścieki z wyżej położonej, lewobrzeżnej części miasta są dostarczane za pomocą kolektora Burakowskiego i układu przesyłowego (UP), składającego się z pompowni "Farysa", komory krat oraz syfonu - rurociągów poprowadzonych w tunelu pod dnem Wisły, do Zakładu Świderska. Następnie ścieki są odprowadzane do OŚ "Czajka" kolektorem wzdłuż ul. Modlińskiej. Naturalna różnica wysokości pomiędzy lewym a prawym brzegiem Wisły w Warszawie stwarza okazję do wykorzystania potencjału energetycznego strumienia ścieków przepływających przez układ przesyłowy. Prezentowana koncepcja [2] przedstawia analizę hydrauliczną, ekonomiczną oraz propozycje możliwych do wdrożenia rozwiązań odzyskania energii ze ścieków w obiekcie syfonu układu przesyłowego. CHARAKTERYSTYKA OBIEKTU Syfon układu przesyłowego znajduje się w północnej części Warszawy, powyżej mostu północnego im. Marii Skłodowskiej Curie. Ścieki z kolektora Burakowskiego, przez komorę krat, trafiają do pionowych odcinków dwóch nitek rurociągów A i B wykonanych z rur GRP o średnicy 1600 mm i wysokości ok. 28 m, znajdujących się w studni o średnicy wewnętrznej 20 m i głębokości około 38 m; wyposażonej w poziomy eksploatacyjne z pomostami, windę i klatkę schodową. W centralnej części studni wydzielono zbiornik awaryjny o średnicy wewnętrznej 6,5 m i pojemności ok. 900 m3, w celu przejmowania ścieków podczas ewentualnej awarii. Następnie rurociągi biegną tunelem o długości ok. 1300 m, wydrążonym pod Wisłą, a prowadzone nimi ścieki przepływają Rys. 1. Oczyszczalnia ścieków "Czajka" w Warszawie - widok z lotu ptaka [9] GOSPODARKA WODNA 6/2019 13 HYDRAULIKA, HYDROLOGIA, HYDROGEOLOGIA do komory rozprężnej znajdującej się po drugiej stronie rze... więcej»

2019-5

zeszyt-5867-gospodarka-wodna-2019-5.html

 
W numerze m.in.:
Pierwsze polskie stopnie wodne w II RP - Gródek i Żur (WOJCIECH MAJEWSKI)
P o odzyskaniu niepodległości, władze województwa pomorskiego podjęły decyzję o budowie stopni wodnych Gródek i Żur na Wdzie (Czarna Woda), jak również sieci energetycznej na obszarze Pomorza, w celu dystrybucji energii elektrycznej. Stopnie te zlokalizowane były w dolnym, nizinnym i meandrującym biegu Wdy w odległości ponad 20 km od ujścia do Wisły. Idea i początki budowy stopnia Żur powstały już w czasie zaborów. Stopnień ten miał składać się z zapory piętrzącej, zbiornika wodnego, kanału derywacyjnego oraz elektrowni wodnej. Do zadania tego został oddelegowany inż. Alfons Hoffmann absolwent Wydziału Mechanicznego i Elektrotechnicznego Wyższej Szkoły Technicznej w Gdańsku (Technische Hochschule Danzig), obecnej Politechniki Gdańskiej [3]. STOPIEŃ WODNY GRÓDEK Wda (Czarna Woda) wypływa z Jez. Krążno na wysokości 146,00 m n.p.m. Rzeka ma długość 198 km i powierzchnię zlewni 2325 km2. Ujście Wdy do Wisły znajduje się na rzędnej 23,00 m n.p.m., a średni przepływ przy ujściu wynosi 6,5 m3/s. Dużą część zlewni pokrywają lasy co sprawia, że rzeka ma wyrównany przepływ. Obecnie około 30% powierzchni zlewni stanowią obszary ochrony przyrody. W dolnym biegu Wda jest rzeką nizinną i meandrującą. Zbiornik wodny Gródek, o powierzchni 0,9 km2, utworzony został w wyniku spiętrzenia Wdy, zaporą ziemną o wysokości 12 m, w 26 km jej biegu. Budowę stopnia rozpoczęli... więcej»

Stanowisko Państwowej Rady Gospodarki Wodnej w sprawie działań dla poprawy prestiżu artykułów naukowych drukowanych w czasopiśmie Gospodarka Wodna przyjęte na posiedzeniu w dniu 4.04.2019 r.
Państwowa Rada Gospodarki Wodnej zapoznała się z sytuacją czasopisma Gospodarka Wodna, jaka następuje w wyniku wdrażania rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie sporządzania wykazu wydawnictw monografii naukowych oraz czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych. Po dyskusji, PRGW przyjęła następujące stanowisko: 1. Gospodarka Wodna jest czasopismem naukowo-technicznym i taki profil programowy wynika z jego misji, realizowanej konsekwentnie i z pomyślnymi rezultatami od 85 lat. Tą misją jest popularyzacja najnowszej i szerokiej wied... więcej»

Zmiana struktury transportu żeglugi śródlądowej w latach 2004-2014 na przykładzie skanalizowanego odcinka drogi wodnej E70 pomiędzy Bydgoszczą a Krzyżem (HUBERT RABANT, DAWID SZATTEN, ZYGMUNT BABIŃSKI)
D rogi wodne wykorzystywane były gospodarczo od dawna, niemniej wraz z upowszechnieniem nowych form transportu ich udział uległ ograniczeniu. Taki proces miał miejsce również w Polsce, która chociaż posiada dogodne warunki do prowadzenia żeglugi śródlądowej, to wykorzystuje ją w znikomym stopniu. W wyniku wieloletnich zaniedbań w infrastrukturze, dominują szlaki o niskiej przydatności do żeglugi. Łączna długość dróg wodnych w Polsce wynosi 3660 km (Rozporządzenie…, 2002), jednakże parametry europejskie spełnia z nich zaledwie 6% (Wojewódzka-Król, Rolbiecki, 2008; 2014; Nowakowski i inni, 2015). Trudne warunki logistyczne mają odbicie w niskim udziale w pracy przewozowej, wynoszącym zaledwie 0,3-0,4% (Informacja…, 2014). Według raportu Komisji ds. Ekonomii ONZ (White paper…, 2011), transport wodny jest najtańszym sposobem przemieszczania ładunków po śródlądziu. Prowadzone obecnie szerokie prace badawcze nad skutkami zagospodarowania dróg wodnych, na przykładzie dolnej Wisły (Wojewódzka-Król, Rolbiecki, 2017), wskazują na możliwość osiągnięcia znaczących korzyści wynikających z takich działań. OBSZAR I METODY BADAŃ Analizę ruchu jednostek przeprowadzono na zagospodarowanym odcinku drogi wodnej E70 - od km 14,8 Kanału Bydgoskiego (Bydgoszcz) do km 176,2 na rzece Noteć (Krzyż). Fragment ten stanowi połączenie dwóch głównych śródlądowych dróg wodnych w Polsce: E30 i E40. Na badanym odcinku szlaku o długości 161 km, znajduje się 20 śluz żeglugowych (6 na Kanale Bydgoskim i 14 na Noteci), które mają komory o wymiarach: 57,4 m na 9,6 m (Habel i inni, 2017). Kanał Bydgoski, powstały w latach 1773-1774, zaliczany jest do II klasy drogi wodnej. Prace regulacyjne na badanym odcinku Noteci, zaklasyfikowanej do kategorii Ib, przeprowadzone zostały w latach 1863-1915 (Woźniak-Hlebionek, 2002). Głębokość badanego odcinka Noteci waha się od 1,2 do 1,5 m, a Kanału Bydgoskiego około 1,6 m (Habel i inni, 2017). Badania obejmow... więcej»

Polska gospodarka wodna w Unii Europejskiej (JOANNA KOPCZYŃSKA)
M ija 15 lat od momentu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Dla gospodarki wodnej oznaczało to dużą zmianę zarówno w podejściu do samego gospodarowania wodami, jak i do instytucji odpowiedzialnych za realizację na wodach polityki wspólnotowej. Polska już kilka lat wcześniej przygotowywała się do tego procesu. W 2001 r. znowelizowano m.in. ustawę Prawo wodne, właśnie pod kątem przygotowania się do akcesji. Z momentem przystąpienia do UE rozpoczęło się w Polsce wdrażanie zapisów Ramowej Dyrektywy Wodnej oraz jej dyrektyw "córek". Przystąpienie oznaczało również dostęp do środków unijnych na finansowanie inwestycji zarówno rządowych jak i samorządowych. Możliwość realizacji inwestycji jest jednak obwarowana szeregiem wymogów zarówno proceduralnych, jak i prawnych - w tym zakresie ich wdrażanie wymagało również wdrożenia prawa z innych obszarów kompetencji UE, jak np. prawo zamówień publicznych, dostęp do informacji o środowisku i dyrektywa siedliskowa odnosząca się do obszarów Natura 2000. Dziś Polska realizując inwestycje opiera się na prawie UE oraz krajowym. Projekty są wybierane w ramach wielowariantowych analiz, w których kwestie ochrony środowiska należą do kluczowych aspektów. W uzgadnianiu inwestycji biorą udział wszystkie zainteresowane strony, od momentu ich umieszczenia w planach sektorowych do chwili wydania pozwolenia na budowę. OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW Na początku największy nacisk został położony na wdrażanie zapisów dyrektywy w sprawie oczyszczania ścieków komunalnych. Już w samym Traktacie zinwentaryzowano potrzeby w tym zakresie, wraz ze wskazaniem aglomeracji zobowiązanych do uporządkowania swojej gospodarki ściekowej. Zobowiązanie to wynikało także z członkostwa naszego kraju w Komisji Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku (HELCOM), kiedy to w 1992 r. powstała mapa wskazująca 52 oczyszczalnie ścieków w Polsce niespełniające norm i zanieczyszczające Bałtyk. Dziś na tej liście pozostaje jeszcze 13 miejsc, ... więcej»

Wpływ regulacji prawnych na rozwój ochrony wód (MAREK GROMIEC)
P rawo wodne w wielu państwach, będące podstawowym instrumentem polityki państwa w gospodarce wodnej, spełnia również szereg funkcji w dziedzinie ochrony wód przed zanieczyszczeniami, a w wielu przypadkach również funkcję kreowania i wdrażania postępu techniczno-technologicznego oraz innowacyjnych rozwiązań, szczególnie w oczyszczaniu ścieków i przeróbce osadów ściekowych. Należy przypomnieć, że dopiero w połowie XVIII wieku w Europie zdano sobie sprawę ze skutków nie oczyszczania lub niewłaściwego oczyszczania ścieków i ich wpływów na zaopatrzenie ludności w wodę, które wywoływały wiele chorób i epidemii związanych z wodą. Powyższe spowodowało znaczy wzrost zainteresowania oczyszczaniem ścieków w wielu państwach, w których zaczęły pojawiać się różne metody ich oczyszczania. PIERWSZE PRAWO OCHRONY WÓD W XVIII w., pod względem rozwiązań instytucjonalnych i prawnych związanych z ochroną wód zaczęła przewodzić Anglia, gdzie już w 1865 r. została powołana Królewska Komisja ds. Zanieczyszczenia Rzek, następnie reaktywowana w 1874 r. W wyniku działalności tej komisji, w 1876 r., został wydany Akt Zapobiegania Zanieczyszczeniu Rzek, w którym niestety nie zaproponowano rozwiązań technicznych uniemożliwiających dalszą degradację wód. Dlatego, w 1898 r., powołano Królewską Komisję ds. Unieszkodliwiania Ścieków Komunalnych, która w 1908 r. nie tylko zarekomendowała test BZT5 (5-dobowego Biologicznego Zapotrzebowania Tlenu) do praktycznego stosowania, ale również w 1912 r. przyjęła znane standardy jakości odpływu ścieków (30 : 20 + pełna nitryfikacja). Wprowadzenie w życie powyższych standardów wymagało zastosowania nowych rozwiązań technologicznych dla oczyszczania ścieków w Anglii i w różnych państwach, w tym w USA. Pewnym przełomem było odkrycie w Anglii jednej z głównych metod biologicznego oczyszczania ścieków - metody osadu czynnego co było ściśle związane z połączeniem nauki i praktyki. Początkowo metoda osadu czynnego, z różnym... więcej»

2019-4

zeszyt-5833-gospodarka-wodna-2019-4.html

 
W numerze m.in.:
Metoda oceny opłacalności stosowania liczników wody bezzwrotnej (JÓZEF OBER, JANUSZ KARWOT)
P rzedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Rybniku świadczy usługi zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków na obszarze trzech gmin: Rybnik, Jejkowice i Gaszowice. Łącznie eksploatuje 1149,3 km sieci wodociągowej i 857,4 km sieci kanalizacyjnej. Woda dostarczana do klientów PWiK Sp. z o.o. w Rybniku pochodzi z trzech źródeł: w 76% jest czerpana z sieci magistralnej Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów SA, w 17% z ujęcia Elektrowni Rybnik SA w Stodołach oraz w 7% z ujęcia będącego obecnie własnością PWiK, zlokalizowanego przy ul. Tęczowej w Rybniku, w przeszłości zaopatrującego w wodę bro- war rybnicki. Dostarczana woda pochodzi zatem zarówno z ujęć powierzchniowych GPW, jak i studni głębinowych, co w znacznym stopniu podnosi poziom bezpieczeństwa, gwarantując niezawodność dostaw. METODYKA BADAŃ WŁASNYCH Jako główną metodę badawczą przyjęto analizę szeregów czasowych na podstawie danych zbieranych w realnym obiekcie - Przedsiębiorstwie Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Rybniku w latach 2013-2017. Szereg czasowy można zdefiniować jako: "szereg powstający w wyniku obserwacji mierzalnego zdarzenia w kolejnych momentach lub okresach" [Podgórski 2010] lub "ciąg uporządkowanych obserwacji dokonanych w różnych momentach na zmiennej charakteryzującej pewną jednostkę lub zbiorowość" [WWW1, Encyklopedia Zarządzania 2018]. Istotną cechą szeregu czasowego jest uporządkowanie obserwacji zgodnie z wartościami zmiennej czasowej, w odróżnieniu od ciągów obserwacji, które mogą być uporządkowane względem wielkości lub które nie są w ogóle uporządkowane. Analiza szeregów czasowych pozwala na analiz... więcej»

Prof. dr inż. Jan Zieliński 1931-2019 (Marek Gromiec)
Z głębokim żalem przyjąłem wiadomość, że w dniu 8 lutego 2019 r., w wieku 88 lat, zmarł prof. dr inż. Jan Zieliński - wybitny hydrotechnik i nestor gospodarki wodnej. Urodził się 2 stycznia 1931 r. w Krześlinie, w rodzinie nauczycielskiej, w której ojciec Kazimierz był kierownikiem szkoły i nauczycielem, a matka Michalina nauczycielką w szkole powszechnej w Mokobodach, powiat Siedlce. Rodzice, w latach 1939-1944 prowadzili działalność konspiracyjną, oboje należeli do AK, a ojciec, major, ps. Bezmian był komendantem Ośrodka III "Osika" Mokobody obwodu ZWZ - AK "Sowa" Siedlce. Po wojnie, matka przeniosła się do szkoły w Siedlcach, a ojciec pracował w spółdzielczości w Warszawie. Po zdaniu matury matematyczno-fizycznej w Liceum im. Żółkiewskiego w Siedlcach, od 1949 r., Janek wraz z całą rodziną zamieszkał w Warszawie i rozpoczął studia na Wydziale Inżynierii Politechniki Warszawskiej, które ukończył w 1953 r. na Wydziale Budownictwa Wodnego uzyskując dyplom inżyniera budownictwa wodnego. Tytuł magistra inżyniera wodnego uzyskał w 1955 r. Na studiach poznał swoją przyszłą żonę Marię Ozga (nieodżałowaną prof. dr hab. inż. Marię Ozga-Zielińską), z którą zawa... więcej»

Zawartości miedzi, niklu i ołowiu w profilu podłużnym wód Jeziora Licheńskiego (KRZYSZTOF BERLEĆ, ADAM TRACZYKOWSKI, KATARZYNA BUDZIŃSKA, BOŻENA SZEJNIUK, MAGDALENA MICHALSKA, RAFAŁ PASELA)
C oraz częściej - obok zanieczyszczeń wód powierzchniowych związkami biogennymi, powodującymi eutrofizację - dużym problemem staje się obecność w wodzie substancji niepożąda- nych o charakterze mikrozanieczyszczeń takich jak: metale ciężkie, WWA, zanieczyszczenia ropopochodne czy pestycydy. Związki te są szczególnie niebezpieczne ze względu na to, że już przy bardzo niskich stężeniach mogą wywoływać efekty szkodliwe w stosunku do człowieka jak i środowiska. Ponadto mają one zdolność do kumulowania się w organizmach ludzi i zwierząt, co dodatkowo potęguje ich toksyczność [2]. Dlatego też monitoring emisji tych substancji, a także ich obiegu w ekosystemach naturalnych po- winien stać się priorytetem dla służb oraz instytucji zajmujących się ochroną środowiska. Skład chemiczny wód warunkują: lokalizacja zbiornika lub cieku wodnego, procesy naturalne zachodzące w środowisku wodnym oraz dopływ zanieczyszczeń obcego pochodzenia [3]. Jednym z wyznaczników nasilenia antropopresji są metale ciężkie odprowadzane do wód powierzchniowych ze ściekami przemysłowymi i komunalnymi oraz zmywane z pól i łąk, gdzie dostają się jako domieszki nawozów i środków ochrony roślin, z transportu oraz z emisji pyłowych trafiających do atmosfery [4]. Metale ciężkie powszechnie uznaje się za szczególnie szkodliwe dla środowiska przyrodniczego. Ich obecność jest notowana w wodzie, atmosferze oraz w glebie. Metale docierające do ekosystemów wodnych mają swe źródło w procesach geochemicznych: pochodzące z ośrodka skalnego, powstające w wyniku procesów geologicznych i hydrogeologicznych [6, 13]. Podwyższone stęże- nie mikroskładników (Au, Ag, Cu, Mn, Fe, Co, Ni, Zn, U, Cd, Cu, Pb) w wodach jest najczęściej związane ze strefami występowania określonych złóż lub lokalnych nagromadzeń minerałów zawie- rających dany pierwiastek. Obecność metali w wodach jest także wynikiem antropopresji (przemysł, komunikacja, oczyszczalnie ścieków, produkty ubocz- ne z kopalni metali) [1... więcej»

Wpływ chropowatości powierzchni koryta o złożonym przekroju na prędkości przepływu wody (ELŻBIETA KUBRAK)
P rzepływ wód wielkich w korytach rzek nizinnych odbywa się zarówno w korycie głównym jak, i w wyżej położonych zale- wach, w których głębokości przepływu są znacznie mniejsze niż w korycie głównym. Z tego względu prędkości przepływu wody w terenach zalewowych są mniejsze niż w korycie głównym. Na zmniejszenie prędkości przepływu wody w terenach zalewowych wpływa także wzrost chropowatości ich powierzchni a często także występująca tam różnorodna roślinność. W poszczególnych częściach złożonego przekroju koryta wy- stępują więc strumienie wody o zróżnicowanych prędkościach przepływu. Lepkość wody uniemożliwia występowanie nieciągłości prędkości na granicach tych strumieni, pokrywających się z granicą koryta głównego i terenów zalewowych. W obszarze tym tworzy się strefa przepływu o znacznym gradiencie prędkości wody, która generuje wielkoskalowe wiry o pionowej osi [van Prooijen i in. 2005]. Wskutek zróżnicowania prędkości występuje transfer pędu mas wody z koryta głównego do terenu zalewowego, wzrost głębokości wody w terenie zalewowym i ponowny przepływ wody w kierunku koryta głównego. Proces wymiany pędu wraz z tworzeniem się struktur wirowych w rejonie połączenia terenów zalewowych i koryta głównego określono pojęciem "efektu kinematycznego" [Żeleźniakow 1950], a współcześnie interakcją strumieni [Kubrak E. i in., 2019]. W efekcie, zmniejsza się prędkość wody w korycie głównym i jednocześnie wzrasta prędkość i głębokość przepływu strumienia w części terenów zalewowych przylegających do koryta głównego. Zróżnicowanie chropowatości powierzchni koryta głównego i terenów zalewowych intensyfikuje proces tworzenia wirów i przepływów wtórnych w korycie głów- nym i ma wpływ na przepustowość koryta o złożonym przekroju [Shiono, Knight 1991, Tominaga, Nezu 1991, van Prooijen i in. 2000]. Wartości prędkości przepływu wody w korycie głównym i na terenach zalewowych są uzależnione od głębokości wody w korycie głównym i terenach zalewowych, spadku ... więcej»

Zarządzanie zawodnieniami terenów górniczych w procesie napraw szkód górniczych (DARIUSZ IGNACY)
J ednym ze skutków oddziaływania podziemnej eksploatacji górniczej kopalin są przeobrażenia środowiska wodnego terenów górniczych. Można wyróżnić dwa zasadnicze rodzaje takich przeobrażeń górotworu i powierzchni: okresowe lub trwałe osuszenia oraz okresowe (sezonowe, powodziowe) lub trwałe zawodnienia. Okresowemu (wymuszonemu) odwadnianiu złóż kopalin towarzyszy okresowe osuszanie elementów środowiska. Przywróceniu naturalnych stosunków wodnych może towarzyszyć zasadnicza zmiana rodzaju przeobrażeń środowiska. Dotychczas osuszane elementy środowiska - górotwór i/lub powierzchnia mogą ulec zawodnieniu po przywróceniu naturalnych przepływów wód. Jeśli przewiduje się taką zmianę rodzaju przeobrażeń elementu środowiska, to określa się ją mianem zagrożenia zawodnieniem. W hydrologii to zagrożenie obejmuje powodzie oraz zawodnienia wodogruntowe. W treści tego artykułu przypisywanie zagrożenia zawodnieniem powierzchniom terenów górniczych jest związane z założe- niem przywrócenia w ich granicach swobodnych przepływów wód. W Programie Wodno-Środowiskowym Kraju, zatwierdzonym przez Radę Ministrów w 2010 r., niektóre z odcinków cieków po- wierzchniowych w terenach górniczych, w których przerwano związek hydrauliczny wód z ich odbiornikiem i/lub z wodami podziemnymi, zakwalifikowano jako silnie zmienione części wód. Ich stan oceniono jako zły, zaś ryzyko nieosiągnięcia celów środowiskowych - jako duże. W Programie zawarto dla nich derogacje czasowe wraz z uzasadnieniem: "brak jest dla nich możliwości technicznych ograniczenia wpływu tych oddziaływań, zaś występująca działalność człowieka związana jest ściśle z występowaniem bogactw naturalnych bądź przemysłowym charakterem obszaru". Ramy czasowe dopuszczenia wymuszonych przepływów wód w terenach górniczych określa artykuł 100 ustawy Prawo ochrony środowiska. Stanowi on w szczególności, że: "każdy, kto czasowo doprowadził do zmiany stosunków wodnych, jest obowiązany do podjęcia działań w celu ich przywróc... więcej»

2019-3

zeszyt-5802-gospodarka-wodna-2019-3.html

 
W numerze m.in.:
RECENZJA Jerzy Bolałek (red.): Zalew Wiślany Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2018 (Artur Magnuszewski)
Monografia "Zalew Wiślany" pod redakcją Jerzego Bolałka ukazała się w czasie zwiększonego zainteresowania opinii publicznej tym akwenem, w związku z planowanym przekopem przez Mierzeję Wiślaną. Jest to praca zbiorowa, której zespół autorski liczy 35 osób. Jednostki naukowe, z których pochodzą autorzy, to: Uniwersytet Gdański (Instytut Oceanografii, Instytut Geografii, Wydział Prawa i Administracji, Wydział Biologii), Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu, Morski Instytut Rybacki. Książka liczy 486 str., wydano ją w twardej oprawie, zawiera barwne ilustracje, spis literatury, notki biograficzne autorów. Materiał przedstawiony w monografii zebrano w następujących działach: warunki fizycznogeograficzne (rozdziały 1-6), świat ożywiony (rozdział 7), zanieczyszczenia (rozdział 8), rozwój zrównoważony (rozdział 9). Opis warunków fizycznogeograficznych rozpoczyna się od geologicznej genezy akwenu, przedstawionej w nawiązaniu do zdarzeń geologicznych z plejstocenu i holocenu. Pokazano zasięgi linii brzegowej Zalewu Wiślanego w kolejnych fazach powstawania Bałtyku. Kolejnym komponentem przyrodniczym w monografii są warunki klimatyczne. Omówiono następujące elementy klimatu: ciśnienie atmosferyczne, wiatr, wilgotność powietrza. W tym rozdziale wykorzystano tyl... więcej»

Przegląd i aktualizacja wstępnej oceny ryzyka powodziowego (AGNIESZKA ŚLIWA)
C harakterystyka zagrożenia powodziowego, określenie obszarów występowania ryzyka powodziowego, ocena jego rozmiaru oraz umiejętność zarządzania nim stanowią istotne elementy procesu zarządzania kryzysowego w naszym kraju. Powódź jako zagrożenie mogące spowodować wystąpienie sytuacji kryzysowej charakteryzuje się znacznym prawdopodobieństwem wystąpienia oraz dużymi skutkami dla bezpieczeństwa narodowego. Skuteczność działań podejmowanych w fazie reagowania na zagrożenie jest uzależniona od wielu czynników, w tym od dokładności wykonania oceny ryzyka zagrożenia w fazie przygotowania na jego wystąpienie. Opracowanie projektów strategicznych dokumentów planistycznych związanych z zarządzaniem ryzykiem powodziowym należy do ustawowych zadań Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Jednym z tych dokumentów jest wstępna ocena ryzyka powodziowego. ZAGROŻENIE POWODZIOWE A RYZYKO POWODZIOWE Występowanie zagrożenia powodziowego na danym terenie oznacza duże prawdopodobieństwo wystąpienia tam zjawiska powodzi, czyli zgodnie z definicją podaną w art. 16 pkt 43 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne "czasowego pokrycia przez wodę terenu, który w normalnych warunkach nie jest pokryty wodą, w szczególności wywołanego przez wezbrania wody w ciekach naturalnych, zbiornikach wodnych, kanałach oraz od strony morza, z wyłączeniem pokrycia przez wodę terenu wywołanego przez wezbranie wody w systemach kanalizacyjnych". Natomiast ryzyko powodziowe, zgodnie z art. 2 Dyrektywy 2007/60/WE w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim, oznacza kombinację prawdopodobieństwa wystąpienia powodzi i prawdopodobieństwa wystąpienia związanych z powodzią potencjalnych negatywnych konsekwencji dla zdrowia ludzkiego, środowiska, dziedzictwa kulturowego i działalności gospodarczej. Zatem znaczące ryzyko powodziowe występuje na pewnym obszarze dopiero wtedy, gdy stwierdzone tam wysokie zagrożenie powodziowe wiąże się z dużym prawdopodobień... więcej»

FAKTY
Rozbudowa Systemu Monitoringu Ryzyka Powodziowego (SMoRP).Funkcjonujący w Regionalnym Zarządzie Gospodarki Wodnej w Gdańsku System Monitoringu Ryzyka Powodziowego (SMoRP), zostanie zanalizowany pod kątem możliwości rozbudowy. Szczegółowego przeglądu dokona wyłoniona w przetargu firma P. H. U. TELSAT Grzegorz Kawka z Gryfic. Umowę w imieniu RZGW w Gdańsku podpisał z-ca dyrektora ds. powodzi i suszy Krzysztof Roman. Podpisana umowa na zadanie "Analiza systemu pozyskiwania informacji o zagrożeniu powodziowym na obszarze Żuław" przewiduje w ciągu sześciu miesięcy wykonanie następujących działań: - analiza istniejących punktów monitoringu wizyjnego wraz z oceną możliwości rozbudowy systemu monitoringu wizyjnego rzeki Wisły o nowe punkty monitoringu; - analiza istniejących punków monitoringu telemetrycznego pozostających w dyspozycji RZGW... więcej»

INFORMACJE - NOWOŚCI
Ponowne wykorzystanie ścieków.W Europie w rzeczywistości zużywa się jedynie 20% wody wykorzystywanej w sektorach korzystających z publicznego systemu zaopatrzenia w wodę. Pozostałe 80% wraca do środowiska, głównie jako oczyszczone ścieki. Niestety, zabetonowane i uszczelnione powierzchnie w miastach zazwyczaj kierują wodę z opadów atmosferycznych do sieci kanalizacyjnych, gdzie miesza się ona ze ściekami, co nie pozwala opadom przeniknąć do gleby i zasilić zasobów wód podziemnych. Spływający deszcz i ścieki często przechodzą przez oczyszczalnie ścieków przed ponownym wpłynięciem do rzek, zazwyczaj daleko od miast. Wprowadzenie pewnych zmian w miejskich systemach wodociągowych umożliwiłoby ponowne dostarczenie zarówno wody deszczowej, jak i mniej zanieczyszczonych ścieków do miejskich użytkowników wody.Miasta mogłyby również gromadzić wodę deszczową spływającą z dachu lub... więcej»

Przemysław Daca Prezes Wód Polskich zachęca młodych do pracy w gospodarce wodnej
- Chcemy budować nowy system zarządzania zasobami wodnymi w Polsce - mówi Przemysław Daca. Prezes Wód Polskich przekonuje, że praca w sektorze gospodarki wodnej ma dużą przyszłość.Red: Zacznijmy od sukcesów oraz wyzwań przed jakimi stanęły Wody Polskie w pierwszym roku funkcjonowania. W jednym z wywiadów powiedział Pan, że był to najtrudniejszy rok w Pana karierze zawodowej. Dlaczego? Przemysław Daca, Prezes Wód Polskich: Pierwszego stycznia ubiegłego roku weszła w życie konieczna reforma scalająca gospodarkę wodną. Była to największa zmiana w tym sektorze na terenie Europy od kilkudziesięciu lat. Powstały Wody Polskie, które przejęły kompetencje byłych regionalnych zarządów gospodarki wodnej, wojewódzkich zarządów melioracji i urządzeń wodnych i częściowo powiatów. Wody Polskie przejęły również pracowników tych urzędów. Zupełnie nowy układ zarządzania został dostosowany do hydrograficznego podziału naszego kraju. Zmieniono system finansowania gospodarki wodnej. Wody Polskie jako państwowa osoba prawna mogą naliczać i pobierać opłaty za wiele sposobów korzystania z wód. Mogą również przeznaczać pieniądze na swoje statutowe cele. Zarządzanie gospodarką wodną w momencie tak dużej reformy nie jest łatwe. Wody Polskie są jednym z największych podmiotów państwowych w Polsce. Nic dziwnego, że towarzyszą temu różne emocje. Musimy jednak pamiętać, że do niedawna gospodarka wodna w Polsce była w zapaści. Jako państwo nie spełnialiśmy podstawowych wymogów wynikających z unijnej tzw. Ramowej Dyrektywy Wodnej. Byliśmy pod specjalną kuratelą Ko... więcej»

2019-2

zeszyt-5768-gospodarka-wodna-2019-2.html

 
W numerze m.in.:
System hydrologiczny - niezawodność, ryzyko i bezpieczeństwo Przykład obliczeniowy (BOGDAN OZGA-ZIELIŃSKI)
O bliczenia wykonano na przykładzie zlewni Soły zamkniętej stacją wodowskazową Żywiec (rys. 1). Wybór zlewni Soły do przekroju Żywiec został podyktowany z jednej strony dostępną informacją hydrologiczną o przepływach maksymalnych zaobserwowanych w przekroju Żywiec, z drugiej zaś wcześniejszymi badaniami prowadzonymi dla tej zlewni przez autora niniejszego artykułu. Soła jest prawobrzeżnym, karpackim dopływem Wisły. Zlewnia, zamknięta przekrojem Żywiec o powierzchni A = 785 km2, jest położona w fliszowej części Karpat Zachodnich. Obejmuje trzy jednostki fizycznogeograficzne: Beskid Żywiecki, Beskid Śląski i Beskid Makowski. Zlewnia jest zbudowana z utworów fliszowych - piaskowców magurskich, których grube ławice są poprzedzielane warstwami łupków. Sieć rzeczna jest stosunkowo gęsta. Warunki odpływu ze zlewni są ściśle związane z jej hipsometrią. Najwyższym punktem zlewni jest Pilsko (1557 m n.p.m.), a najniższym Żywiec (342 m n.p.m.); średnia wysokość zlewni wynosi 683 m n.p.m. Zlewnia Soły do przekroju zamykającego Żywiec ma charakter leśno- -rolniczy, jest w niewielkim stopniu zurbanizowana. Lasy zajmują 55% powierzchni zlewni, pozostałą część pokrywają grunty orne i łąki. Obszary zurbanizowane zajmują ok. 1% powierzchni zlewni. Do obliczeń wykorzystano ciągi przepływów maksymalnych pory zimowej i pory letniej o liczebności t = 57 lat z okresu obserwacyjnego 1956-2012. Dokonano weryfikacji obu ciągów pod kątem możliwości wystąpienia w nich niejednorodności genetycznej i statystycznej. Analizę niejednorodności wykonano zgodnie z procedurą podaną przez Ozga-Zielińskiego [1999], wykorzystaną w zasadach obliczania przepływów maksymalnych o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia [Zasady …, 2001; Guidelines …, 2005]. Zarówno ciąg przepływów maksymalnych pory zimowej, jak i pory letniej zostały zidentyfikowane jako ciągi aprioryczne genetyczne jednorodne oraz jednorodne statystycznie. Obliczenie... więcej»

Wspomnienie pośmiertne
13 września 2018 r. zmarł dr hab. inż. Adam Bolt, prof. nadzw. Politechniki Gdańskiej. Adam Bolt urodził się 17 lutego 1944 r. w Rzeszowie. W 1962 r. ukończył II Liceum Ogólnokształcące im. B. Chrobrego w Sopocie. W tym samym roku rozpoczął studia wyższe na ówczesnym Wydziale Budownictwa Wodnego Politechniki Gdańskiej. W 1968 r. uzyskał tytuł magistra inżyniera budownictwa wodnego w specjalności budownictwo morskie. Od 1968 r. pracował jako nauczyciel akademicki, prowadząc zajęcia dydaktyczne na studiach inżynierskich, magisterskich i doktoranckich, realizując wraz z zespołem naukowo-badawczym różnorodne prace. O Jego ciągłym rozwoju naukowym i aktywności zawodowej świadczą kolejno uzyskane stopnie naukowe: - doktora nauk technicznych w 1976 r. za pracę doktorską Stateczność pojedynczych fundamentów blokowych, - doktora habilitowanego... więcej»

Czy niebawem grozi nam powódź? Artykuł dyskusyjny (ROBERT BANASIAK)
W e wstępie warto przypomnieć słowa: "Okres bez powodzi jest okresem przed powodzią". Wystąpienie kolejnych powodzi nie jest kwestią czy, ale kiedy. Przewidywanie powodzi na przyszłość, w dłuższej perspektywie czasowej, ma charakter statystyczny i polega na określeniu prawdopodobieństwa wystąpienia określonej skali powodzi w określonym interwale czasowym na podstawie zdarzeń wcześniej notowanych - najczęściej ciągu przepływów maksymalnych rocznych. Na podstawie tych analiz nie wiemy jednak, nawet w przybliżeniu, kiedy faktycznie powódź wystąpi. Przyjmuje się, że zdarzenia ekstremalne mają charakter losowy - to też stanowi powód niepewności, oczekiwania i daje najlepsze wytłumaczenie hydrologów w sytuacjach rozbieżności (nierzadkiej) pomiędzy uzyskanymi trendami statystycznymi a częstością zdarzeń w rzeczywistości. Inne przewidywania o zbliżającej się powodzi można włożyć między wróżby, przepowiednie lub (intuicyjne) obawy, jeśli nie liczyć prognoz na podstawie bioindykatorów (np. w starożytnym Egipcie). Pomijamy tutaj także takie deterministyczne aspekty, jak zaniedbania w utrzymaniu budowli hydrotechnicznych grożących katastrofą, czy też wady w systemie monitoringu i ostrzegania hydro-meteo oraz działania człowieka zwiększające ekspozycję majątku na wezbrania. Nie tylko powodzie stanowią poważne zagrożenie dla gospodarki. Przewlekłe i dotkliwe susze, jak te w 2015 r. i 2018 r., również przynoszą duże szkody. Czy w przewidywaniu tych hydrologicznych zdarzeń ekstremalnych zdani jesteśmy jedynie na statystykę? Czy możemy korzystać z prognoz wyprzedzających sięgających tylko kilka, kilkanaście godzin lub dni (w zależności od skali zjawiska i prognoz meteorologicznych i hydrologicznych)? I to w obliczu zmian klimatycznych, które, jak powszechnie się uważa, powodują nasilenie meteorologicznych zjawisk ekstremalnych? Przyczyny zmiany częstotliwości powodzi są bardzo złożone i zależą od różnych mechanizmów generują... więcej»

FAKTY
Gospodarowanie wodą w małych zlewniach Warszawa, 30 listopada 2018 r. W Centrum Wodnym Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska SGGW odbyło się seminarium dotyczące potrzeb, uwarunkowań oraz systemów działań dla zwiększenia retencyjności zlewni. Referaty wygłosili: - prof. dr hab. inż. Tomasz Okruszko, dr inż. Dorota Pusłowska-Tyszewska: Wielokryterialna ocena potrzeb i możliwości zwiększenia retencyjności zlewni; - dr inż. Ignacy Kardel, dr inż. Dorota Pusłowska- -Tyszewska: Aplikacja FroGis - narzędzie wspomagające proces planowania obiektów małej retencji; - prof. dr hab. inż. Edward Pierzgalski: Wykorzystanie systemów melioracyjnych do poprawy stanu zasobów wodnych w małych zlewniach. Seminarium zakończyła burzliwa dyskusja dotycząca problemów związanych ze współczesnymi możliwościami kształtowania i wykorzystania zasobów wód powierzchniowych w małych zlewniach, a także ich ograniczeniami. Rok 2019 Rokiem Ligi Morskiej i Rzecznej Warszawa, 12 grudnia 2018 r. W setną rocznicę powołania stowarzyszenia, które rozpoczę... więcej»

Główni architekci polskiej polityki wodnej i morskiej II RzeczypospoliteJ (MARIAN MAREK DROZDOWSKI)
J ako uczniowi i biografowi Eugeniusza Kwiatkowskiego, proszę wybaczyć eksponowanie podstawowej tezy mojego wykładu: "gospodarka wodna od narodzin naszej Niepodległości w 1918 r. do dnia dzisiejszego należy do najbardziej zaniedbanych dziedzin naszej gospodarki narodowej". Skutki tych zaniedbań boleśnie odczuwał nasz naród w lipcu i sierpniu 1934 r. w czasie wielkiej powodzi, która objęła województwa: krakowskie, lwowskie, kieleckie, gdy woda zalała 200 tys. ha ziem uprawnych. Po wojnie mieliśmy kilka dramatycznych powodzi, a w tym roku suszę, która w sposób istotny dała się we znaki polskim rolnikom, polskim konsumentom, budżetowi państwa i samorządom lokalnym. Przypomnijmy elementarne fakty : 1) W 1918 r. - w świetle badań dr. Józefa Orczyka - areał gruntów zmeliorowanych stanowił 2,6% obszaru Polski i 4% użytków rolnych (ok. 1 mln ha). W tej dziedzinie istniało olbrzymie zróżnicowanie dzielnicowe: w byłym zaborze pruskim zmeliorowanych było 16% ziemi, w byłym zaborze austriackim 1,2%, w byłym Królestwie Polskim 0,9% i na ziemiach wschodnich 0,4%. Generalnie rzecz traktując w 1918 r. melioracja obejmowała tylko 1% kraju, a powinna według ówczesnych szacunków obejmować ok. 8%. W latach 1919-1932 podlegała ona Ministerstwu Robót Publicznych, a od 1933 r. Ministerstwu Rolnictwa i Reform Rolnych. Na Polesiu 1) Referat wygłoszony w Ministerstwie Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej 10 grudnia 2018 r. na posiedzeniu Państwowej Rady Gospodarki Wodnej. melioracją, ze względów wojskowych, kierowało Ministerstwo Komunikacji2). W 1919 r. Ministerstwo Robót Publicznych przejęło w swój zarząd wszystkie środki transportu śródlądowego znajdujące się na Wiśle, dopuszczając w 1921 r., w przewozach przedsiębiorstwa prywatne. W tym roku ukończono odbudowę Kanału Królewskiego, a w 1922 r. Kanału Augustowskiego i podjęto prace rekonstrukcyjne nad zupełnie zniszczonym Kanałem Ogińskiego; zakończono je w 1926 r. Transport ... więcej»

2019-1

zeszyt-5741-gospodarka-wodna-2019-1.html

 
W numerze m.in.:
WSPOMNIENIA POŚMIERTNE Mieczysław Przekwas 1926-2018 (Andrzej Sowiński)
6 lipca 2018 r., w wieku 92 lat, zmarł mgr inż. Mieczysław Przekwas, wybitny hydroenergetyk, długoletni pracownik Energoprojektu-Warszawa SA, uznany autorytet w dziedzinie energetyki wodnej i hydrotechniki. Mieczysław Przekwas urodził się 24 lipca 1926 r. w Chrustowie koło Brześcia Kujawskiego. Jego młode lata przypadły na okres wojny. Doświadczył w młodości wszelkich jej okropności. Po wysiedleniu do Generalnej Guberni w lipcu 1940 r. rozpoczęła się Jego tułaczka, głód i choroby, rozłąka z rodziną. Zatrzymany w trakcie łapanki w 1942 r., po pobycie w obozie przejściowym, w wieku 16 lat, został wywieziony na przymusowe r... więcej»

Rok Odry i co dalej? (Ewa Owczarek-Nowak)
W połowie 2017 r. samorząd województwa dolnośląskiego wystąpił z bardzo ciekawą inicjatywą. Pomysł polegał na tym, aby sejmiki wszystkich województw położonych nad Odrą ogłosiły rok 2018 Rokiem Rzeki Odry. Osobą, która jako pierwsza zaczęła mówić o samorządowym roku rzeki Odry, jest dr Ewa Rzewuska - radna sejmiku dolnośląskiego, a przy tym osoba, która Odrze i jakości jej wód poświęciła ogromną część swojego bogatego życia zawodowego. Idea samorządowego roku Odry spotkała się z dużym zainteresowaniem. Rok 2017 był bardzo dobrym momentem na rozpoczęcie dyskusji o gospodarczym wykorzystaniu rzek w możliwie szerokim gronie. Tematów było (i nadal jest) sporo: powoli konkretyzujące się plany dotyczące Odry, ratyfikacja porozumienia AGN, pierwsze dokumenty strategiczne dotyczące modernizacji Odrzańskiej Drogi Wodnej, sukcesywnie pojawiające się pytania i wątpliwości czy różne opinie o roli, jaką rzeka powinna wypełniać w życiu społeczności nadrzecznych, regionu i kraju. Obchody Roku Odry stały się znakomitą okazją do tego rodzaju rozmów. Pierwszym województwem, które ogłosiło rok 2018 rokiem rzeki Odry, było województwo dolnośląskie (uchwała Sejmiku Województwa Dolnośląskiego nr XL/1283/17 z dnia 26 października 2017 r.), następnie województwo śląskie (uchwała Sejmiku Województwa Śląskiego nr V/46/2/2017 z dnia 20 listopada 2017 r.) i lubuskie (stanowisko Sejmiku Województwa Lubuskiego z dnia 20 listopada 2018 r.). Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego ustanowił rok ... więcej»

WSPOMNIENIE POŚMIERTNE Ewa Skupińska 1949-2018
Urodzona 21.12.1949 r., w latach 1969–1974 studiowała na Wydziale Chemii Uniwersytetu Warszawskiego, który ukończyła w 1974 r., uzyskując tytuł magistra. Jeszcze przed rozpoczęciem studiów pracowała przez 2 lata w zakładach POLFA, a po ukończeniu studiów podjęła pracę w Wydawnictwach Czasopism Technicznych – Przedsiębiorstwie Naczelnej Organizacji Technicznej. Dwa pierwsze lata spędziła w redakcji „Przeglądu Polskiej Techniki”, po czym związała swoją przyszłość zawodową z redakcją czasopisma „Gospodarka Wodna”, gdzie pracowała aż do śmierci.... więcej»

Już wiemy, gdzie grożą nam powodzie
Sukcesem zakończyły się prace dotyczące aktualnego stanu obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi w Polsce. Zidentyfikowano rzeki stwarzające największe zagrożenie, czyli kwalifikujące się do wykonania map zagrożenia powodziowego. Oznacza to, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie opublikowało aktualizację Wstępnej Oceny Ryzyka Powodziowego... więcej»

Zmiany w odprowadzeniu wód opadowych z terenów, na których prowadzi się działalność gospodarczą (ANNA NIEĆ, JAKUB NIEĆ)
Z dniem 1 stycznia 2018 r. weszły w życie przepisy ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017r.1), która reguluje gospodarowanie wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, w szczególności kształtowanie i ochronę zasobów wodnych, korzystanie z wód, a także zarządzanie zasobami. Zgodnie z intencją unijnego ustawodawcy, wyrażoną w preambule do Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej2), konieczne jest opracowanie zintegrowanej polityki wodnej Wspólnoty, która wymaga przejrzystych, efektywnych i spójnych ram legislacyjnych. Dyrektywa 2000/60/WE, której celem jest utrzymanie i poprawa środowiska wodnego we Wspólnocie, takie ogólne ramy stanowi, jednocześnie koordynując, integrując i rozwijając ogólne zasady i struktury dla ochrony i zrównoważonego korzystania z wody na terenie Wspólnoty, zgodnie z zasadami pomocniczości. Jak podkreśla się w uzasadnieniu rządowego projektu ustawy Prawo wodne3), 1) DzU z 2017 r. poz. 1566 - dalej również nowe prawo wodne lub u.p.w. 2) DzU UE.L.2000.327.1 z dnia 2000.12.22 - dalej również Dyrektywa 2000/60/WE lub Ramowa Dyrektywa Wodna. 3) Druk sejmowy nr 1529 - źródło: http://www.sejm. gov.pl/Sejm8.nsf/druk.xsp?nr=1529. reforma gospodarki wodnej, realizowana poprzez wprowadzenie zupełnie nowych rozwiązań w drodze przepisów ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r., zmierza do wprowadzenia instrumentów zapewniających osiągnięcie celu Ramowej Dyrektywy Wodnej. W zamierzeniu krajowego ustawodawcy zakładany zakres regulacji nowego prawa wodnego ma zapewnić pełną realizację zlewniowej polityki gospodarowania wodami przez wprowadzenie zarządzania na każdym poziomie zlewni, regionu wodnego i dorzecza poprzez jeden podmiot, jakim jest nadzorowane przez ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie4). Nie wchodząc zanadto w szczegółowe rozważania dotyczące... więcej»

Redakcja:
ul. Ratuszowa 11, pok. 718
03-450 Warszawa
tel.: (0 22) 619 20 15
e-mail: gospodarkawodna@sigma-not.pl
www: http://gospodarkawodna.net/

Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.

Procedura recenzowania
Formularz recenzji
Zasady etyki w publikacjach
Reviewing procedure
Review form
Ethics and publication malpractice statement

Czasopisma Wydawnictwa SIGMA-NOT można zaprenumerować w jednym z następujących wariantów: 

· Prenumerata roczna, półroczna i kwartalna czasopism w wersji papierowej,

· Prenumerata roczna w wersji PLUS (wersja papierowa i dostęp do Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl w ramach zaprenumerowanego tytułu),

· Prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych),

· Prenumerata ciągła w wersji PLUS – z 10% rabatem na każdy zaprenumerowany tytuł uzyskiwanym po podpisaniu umowy z Wydawnictwem SIGMA-NOT, przedłużanej automatycznie z roku na rok aż do momentu złożenia rezygnacji,

· Prenumerata zagraniczna – wysyłka czasopisma za granicę za dopłatą 100% do ceny prenumeraty krajowej.

 

Cennik prenumeraty 30 tytułów Wydawnictwa SIGMA-NOT (2015 rok)

 

Prenumeratę można zamówić bezpośrednio w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT:

telefonicznie: (22) 840 30 86 lub 840 35 89 lub faksem: (22) 891 13 74, 840 35 89, 840 59 49

mailem: prenumerata@sigma-not.pl lub na stronie: www.sigma-not.pl

listownie: Zakład Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o., ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa

oraz dokonując wpłaty na konto Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o.:
ul. Ratuszowa 11, 00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004,
nr konta 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577

 

Ogólne warunki prenumeraty czasopism fachowych Wydawnictwa SIGMA-NOT

 

Prenumeratorzy, którzy mają wykupioną prenumeratę u innego kolportera, mogą dokupić dostęp do Portalu w cenie 90 zł (netto) na rok, po przedstawieniu dowodu wpłaty na prenumeratę. Należy go przesłać do Zakładu Kolportażu wraz z zamówieniem na dostęp do Portalu Informacji Technicznej: mailem: kolportaz@sigma-not.pl lub faksem 22 891 13 74 

 

Informacja

Jeżeli zamawiana prenumerata, obejmuje numery na przełomie roku 2015/2016, to otrzymają Państwo dwie faktury. Jedna faktura na numery z 2015 roku, natomiast druga na numery z 2016 roku wg cennika na 2015 rok.

Formularze zamówienia na prenumeratę czasopism Wydawnictwa SIGMA-NOT dostępne są  na stronach poszczególnych tytułów, a formularz zbiorczy (umożliwiający zaprenumerowanie od razu kilku tytułów) – po kliknięciu w pole poniżej. 

·  FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA WYDAWNICTWA SIGMA-NOT

 

Prenumerata ciągła

Ta oferta, wprowadzona została z myślą o Państwa wygodzie, to tak zwana Prenumerata ciągła w wersji PLUS. Państwo zamawiacie nasze czasopisma tylko raz, a prenumerata przedłużana jest przez nas automatycznie z roku na rok, aż do momentu złożenia przez Państwa rezygnacji. Korzystając z tej oferty, nie musicie Państwo pamiętać pod koniec każdego roku o odnowieniu prenumeraty na rok następny, a ponadto Wydawnictwo SIGMA-NOT udzieli Państwu 10% bonifikaty na prenumerowane tytuły oraz na dostęp do Portalu Informacji Technicznej.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA Prenumeraty Ciągłej (plik .pdf)

 

Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach), do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT, ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa.

 

Czasopisma innych wydawców można zaprenumerować w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT w wariantach

· prenumerata roczna w wersji papierowej,

· prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA INNYCH WYDAWCÓW

Wydawnictwo SIGMA-NOT proponuje Państwu usługi w zakresie publikacji reklam, ogłoszeń lub artykułów sponsorowanych na łamach wszystkich wydawanych przez siebie czasopism. Nie ograniczamy jednak naszych usług do jedynie papierowej formy. Oferujemy Państwu również możliwość emisji na naszym Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl oraz stronach redakcyjnych poszczególnych tytułów. Służymy pomocą edytorską przy tworzeniu materiałów promocyjnych.

Pozostajemy do Państwa dyspozycji i chętnie odpowiemy na wszystkie pytania.

KONTAKT:

Dział Reklamy i Marketingu
ul. Ratuszowa 11
00-950 Warszawa skr. poczt. 1004
tel./faks: 22 827 43 65 
e-mail: reklama@sigma-not.pl

Pliki do pobrania:

Druk zamówienia wraz z warunkami zamieszczania reklam.

Cennik ogłoszeń i reklam kolorowych oraz czarno-białych w czasopismach Wydawnictwa

Cennik e-reklam na stronach Portalu Informacji Technicznej

Warunki techniczne umieszczania e-reklamy na stronach Portalu Informacji Technicznej

Wydawnictwo SIGMA-NOT, należące do Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych - Naczelnej Organizacji Technicznej, to największy polski wydawca prasy fachowej o ukierunkowaniu technicznym. Jako zorganizowana oficyna działa od 1949 r., a najstarszy wydawany tytuł - „Przegląd Techniczny” - liczy sobie 150 lat.

W portfolio Wydawnictwa SIGMA-NOT znajdują się obecnie 32 unikalne tytuły prasy fachowej. Czasopisma te działają na wielu płaszczyznach i są skierowane do wszystkich zainteresowanych tematami naukowo-technicznymi zarówno zawodowo, jak i czysto hobbystycznie, poszerzając ich kulturę techniczną. Czyta je miesięcznie ponad 200 tys. osób, które mogą w nich odnaleźć interesujące ich artykuły o nowinkach technicznych, najświeższych osiągnięciach naukowych, popularnych problemach w danej dziedzinie, a także analizy rynku, komentarze do bieżących wydarzeń gospodarczych oraz relacje z imprez i konferencji naukowo-technicznych.

Ofertę Wydawnictwa poszerzają publikacje książkowe; obecnie w sprzedaży jest pozycja książkowa „22 zadania służby BHP – standardy działania” autorstwa Lesława Zielińskiego oraz "ADR, REACH, CLP Niebezpieczne Chemikalia Poradnik" Bolesława Hancyka.

Poza czasopismami i książkami, nieprzerwanie od 1952 r. SIGMA-NOT wydaje również „Terminarz Technika” – wygodny kalendarz, zawierający - poza kalendarium - podstawowe informacje techniczne, świetnie znany już trzem pokoleniom polskich inżynierów.

Wszystkie artykuły opublikowane w czasopismach SIGMA-NOT począwszy od 2004 roku dostępne są także w wersji elektronicznej na Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl, który przeglądają Państwo w tej chwili. Każdy artykuł można kupić poprzez sms, e-płatności, lub posługując się tradycyjnym przelewem, a także w ramach dostępu do „Wirtualnej Czytelni”. Prenumeratorzy czasopism w wersji PLUS mogą korzystać za pośrednictwem „Wirtualnej Czytelni” z bazy artykułów zaprenumerowanego tytułu bez ograniczeń.

Wydawnictwo SIGMA-NOT ma w swoich strukturach Drukarnię oraz Zakład Kolportażu, które świadczą także usługi klientom zewnętrznym.

Zapraszamy do lektury i współpracy!

Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA-NOT Sp. z o.o.
ul. Ratuszowa 11 tel.: 22 818 09 18, 22 818 98 32
00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004 e-mail: sekretariat@sigma-not.pl

Kontakt w sprawie zakupów internetowych - tel. 601318457, sigmanot@gmail.com

NIP: 524-030-35-01
Numer KRS: 0000069968
REGON: 001408973
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy
Numer konta bankowego: Bank PKO BP 86 1020 1042 0000 8102 0010 2582
Numer konta bankowego dla prenumeraty: Bank PKO BP 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577