• Jubileusz

    Gospodarka Wodna

    Jesienią 1935 roku ukazał się pierwszy numer miesięcznika Gospodarka Wodna, czasopisma Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjnych (SITWM)

  • O czasopiśmie

    Gospodarka Wodna

    Szeroko rozumiana problematyka gospodarki wodnej, łącznie z ochroną środowiska. Zagadnienia hydrologii, hydrauliki, hydrogeologii..

  • Aktualności

    Światowy Dzień Wody

    Światowy Dzień Wody (World Water Day) obchodzimy w tym roku już po raz 21. Tym razem hasłem jest zrównoważony rozwój w odniesieniu do środowiska wodnego.

  • Aktualności

    120-lecie Przekopu Wisły

    Budowa Przekopu Wisły zaczęła się w gminie Cedry Wielkie – powiedział wójt Janusz Goliński na uroczystości odsłonięcia kamienia...

  • Aktualności

    Północna Brama Warszawy

    Projekt „Studium możliwości wykonania progu stabilizacyjnego poziomu wody w Wiśle na odcinku Warszawy...

  • O Gospadarce Wodnej
  • Światowy Dzień Wody
  • 120-lecie Przekopu Wisły
  • Północna Brama Warszawy

2019-12

zeszyt-6076-gospodarka-wodna-2019-12.html

 
W numerze m.in.:
100 lat polskiej gospodarki wodnej w Polsce niepodległej (WOJCIECH MAJEWSKI)
G ospodarowanie zasobami wodnymi w Polsce, niezależnie od położenia geograficznego kraju, było zawsze bardzo istotne dla całej gospodarki. Od wieków, mimo że nie funkcjonowały instytucje organizujące czy koordynujące działania w zakresie gospodarowania wodami, to realizowano różnego rodzaju obiekty służące lepszemu wykorzystaniu wód czy przeciwdziałaniu zagrożeniom związanym z wodą. Jako przełomowy można uznać 1919 r., kiedy to po odzyskaniu przez Polskę niepodległości powołano, Ministerstwo Robót Publicznych, któremu powierzono koordynację wszelkich spraw związanych z gospodarką wodną a w szczególności ochronę przeciwpowodziową, żeglugę śródlądową czy zaopatrzenie w wodę. Można więc przyjąć tę datę jako początek gospodarki wodnej w odrodzonej Polsce, a więc można mówić obecnie o 100-leciu działalności na tym polu. Spojrzenie na gospodarkę wodną i dokonanie jej oceny w długim okresie czasu, obejmującym 100 lat, jest trudne bo wymaga uwzględnienia określonych ram czasowych i obszarowych, które uległy istotnym zmianom. Dokonanie jakiegokolwiek podziału czasowego i obszarowego do oceny 100 lat funkcjonowania gospodarki wodnej może być dyskusyjne, ale uznano, że na potrzeby niniejszego opracowania jest to celowe. Jako pierwszy okres można przyjąć 20-lecie międzywojenne, kiedy kształtowały się zręby państwa polskiego. Wtedy już rodziły się początki naszej gospodarki wodnej, która ukształtowała ją na lata późniejsze. Gdy w 1918 r. Polska pojawiła się na mapie Europy, miała powierzchnię 389,7 tys. km2 i jej granice były zupełnie inne niż obecnie. Liczba ludności w tym momencie była szacowana na 23,9 mln i szybko wzrastała. Mieliśmy niewielki (147 km) dostęp do Morza Bałtyckiego. Świat i Europa po zakończeniu I wojny światowej rozwijały się bardzo szybko i istotne było jak nasza gospodarka krajowa, a w tym gospodarka wodna, potrafią dostosować się do postępujących zmian społecznych i gospodarczych. Polska po zniszczeniach wojennych... więcej»

ZAGADNIENIA PRAWNE (Mateusz Balcerowicz)
Przegląd nowych przepisów prawa - Dziennik Ustaw, Monitor Polski - stan na dzień 11.11.2019 r. Wszystkie przepisy są dostępne na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji www.rcl.gov.pl Nazwa 2019 pozycja Data ogłoszenia Data wejścia w życie/ obowiązywania Obwieszczenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 16 października 2019 r. w sprawie wysokości maksymalnych stawek opłaty za na... więcej»

Nowelizacja prawa wodnego (Mateusz Balcerowicz)
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw nowelizuje ustawę z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 oraz z 2019 r. poz. 125, 534 i 1495) w kilku obszarach. Wśród zmian należy wskazać: 1) zmianę przepisów mającą na celu implementację: a) dyrektywy Komisji (UE) 2017/845 z dnia 17 maja 2017 r. zmieniającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/56/WE w odniesieniu do przykładowych wykazów elementów branych pod uwagę przy opracowaniu strategii morskich, która została uchwalona już po opracowaniu obecnie obowiązującego prawa wodnego oraz b) dyrekt... więcej»

INFORMACJE NOWOŚCI
Konferencja Maritime Spatial Planning Forum (MSP Forum) W dniach 19-21 listopada 2019 r., w Rydze na Łotwie odbyła się konferencja "Maritime Spatial Planning Forum Global Meets Regional". Zgromadziła ponad 300 uczestników z całego świata w celu promowania współpracy ponadnarodowej w zakresie planowania przestrzennego obszarów morskich i wymiany praktyk planowania z perspektywy globalnej i regionalnej. Organizatorami wydarzenia są: projekt Pan Baltic Scope, VASAB (Vision and Strategies around the Baltic Sea), Dyrekcja Generalna ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa Komisji Europejskiej (DG MARE) oraz Międzyrządowa Komisja Oceanograficzna OIC-UNESCO. MSP Forum Global Meets Regional jest wspólnym wydarzeniem dla Czwartego Międzynarodowego Forum Planowania Przestrzennego Obszarów Morskich, Trzeciego Bałtyckiego Forum Planowania Przestrzennego Obszarów Morskich oraz dla kon... więcej»

Uzyskanie na Odrze granicznej klasy żeglowności Va - badania modelowe koncepcji zabudowy stopniami wodnymi (RYSZARD EWERTOWSKI, DOROTA DYBKOWSKA-STEFEK, JUSTYNA RELISKO-RYBAK)
Z godnie z Założeniami do planów rozwoju śródlądowych dróg wodnych w Polsce na lata 2016-2020 z perspektywą do roku 2030, przyjętymi przez Radę Ministrów [4] Odra graniczna - współtworząca Odrzańską Drogę Wodną - ma uzyskać klasę żeglowności Va. Obecnie trwają intensywne prace nad stworzeniem Programu Rozwoju Odrzańskiej Drogi Wodnej, którego realizacja pozwoli na osiągnięcie tego celu. Prace te, mając na uwadze potencjalny wzrost transportu rzeką Odrą dla rozwoju morskich portów leżących w jej ujściu, zaangażował się Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A. W strukturach Spółki utworzono Biuro ds. Odrzańskiej Drogi Wodnej, które wykonuje część zadań związanych z opracowaniem projektu Programu, powierzonych przez Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej. Jednym z tych zadań jest opracowanie wariantów technicznych dla uzyskania klasy żeglowności Va na całej Odrzańskiej Drodze Wodnej. W Biurze ds. Odrzańskiej Drogi Wodnej zbudowany został numeryczny model Odry granicznej. Stanowią go dwa osobne submodele hydrodynamiczne - Odra_T0 i Odra_T1_K - powiązane ze sobą warunkami brzegowymi [1]. Submodele opracowane zostały na podstawie szczegółowych danych batymetrycznych i topograficznych. Zostały wykalibrowane w oparciu o dostępne dane pomiarowe w stopniu wystarczającym dla prowadzenia dalszych badań modelowych na potrzeby opracowania wariantów uzyskania klasy żeglowności Va na tym odcinku Odrzańskiej Drogi Wodnej. Badania polegają na przeprowadzeniu szeregu symulacji dla określonych warunków hydrologicznych - najniższego i najwyższego przepływu żeglownego [2] - w różnych scenariuszach poprawy żeglowności Odry granicznej. Każdorazowo wymaga to opracowania dla obu submodeli nowych baz geometrii, uwzględniających proponowaną zabudowę hydrotechniczną, dodatkowe odcinki sieci rzecznej lub zmiany w topografii i batygrafii rzeki. W artykule przedstawiono wyniki badań modelowych w zakresie możliwości poprawy klasy ... więcej»

2019-11

zeszyt-6037-gospodarka-wodna-2019-11.html

 
W numerze m.in.:
Odnowa wody ze ścieków dla nawodnień rolniczych w świetle planowanych uregulowań prawnych UE (MAREK GROMIEC)
Odnowa wody ze ścieków na świecie praktykowana jest od dawna, powodując konieczność integracji wykorzystania odnowionej wody ze ścieków z gospodarowaniem zasobami wodnymi w zlewniach i dorzeczach. Odnowa wody została szeroko zastosowana w praktyce w wielu częściach świata, a jej stopień zastosowania ciągle rośnie, co związane jest między innymi z szybkością zachodzących zmian demograficznych i klimatycznych. Źródłami odnowionej wody są różne rodzaje zanieczyszczonych wód i ścieków, w tym ścieki komunalne. Wymagania stawiane systemom oczyszczania ścieków komunalnych, produkujących odnowioną wodę, zależą od sposobu jej wykorzystania oraz uwzględniają wymaganą jakość wody przeznaczonej do wtórnego wykorzystania, a także potrzebną ilość odnowionej wody, co związane jest między innymi ze stopieniem oczyszczania ścieków jak i udziałem ilościowo-jakościowym ścieków przemysłowych w ściekach komunalnych. W zależności od sposobu wykorzystania odnowionej wody rozróżnia się następujące sposoby wtórnego wykorzystania ścieków: ● bezpośrednie wtórne wykorzystanie ścieków, w którym następuje połączenie systemów oczyszczających z systemami odbiorczymi; ● pośrednie wtórne wykorzystanie ścieków, które przed wykorzystaniem obejmuje procesy mieszania i rozcieńczania odnowionej wody w wodach powierzchniowych i podziemnych, co jest od dawna powszechnie stosowane. W zależności od przeznaczenia odnowionej wody rozróżnia się: □ wtórne wykorzystanie do celów konsumpcyjnych, które dotyczy zasilania obiegów wody pitnej wodą uzyskaną z wysoko oczyszczonych ścieków; □ wtórne wykorzystanie do celów nie konsumpcyjnych, co obejmuje pozostałe zastosowania, w tym do celów komunalnych (głównie do nawadniania terenów zielonych, ochrony przeciwpowodziowej, celów rekreacyjnych), do celów przemysłowych (w szczególności w procesach chłodzenia i w zamkniętych obiegach wód technologicznych), do celów rolniczych. Wtórne wykorzystanie ścieków... więcej»

Niedobory wody w Europie w kontekście ponownego wykorzystania ścieków (KLARA RAMM)
W oda jest niezbędna do życia, podtrzymywania ekosystemów i stabilności klimatu. Jest to zasób ograniczony, a zmiany klimatu wskazują na tendencję pojawiania się jej niedoborów. Susza odnosi się do tymczasowego zmniejszenia dostępności wody - w przypadku dłuższych okresów braku opadów. W największym skrócie niedobór wody występuje wtedy, gdy zapotrzebowanie na wodę przekracza dostępne zasoby. Konkurencja o wodę stanowi coraz większe zagrożenie dla gospodarki, społeczności i ekosystemów. Jeżeli w wyniku zmian klimatycznych będą nadal podnosić się średnie temperatury powietrza w całej Europie, oczekuje się, że w wielu obszarach brak wody stanie się realnym problemem, a konkurencja pomiędzy trzema sektorami: zaopatrzeniem ludności, rolnictwem i przemysłem będzie się nasilać. W tym kontekście niektóre kraje Unii Europejskiej przeprowadziły już pierwsze analizy zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia. Poniżej przedstawiono wnioski zaprezentowane przez Holandię i Niemcy. DOŚWIADCZENIA KRÓLESTWA NIDERLANDÓW Niedobory wody dotykają Holandię w ostatnich latach wielokrotnie. Z tego powodu przeprowadzono analizy dotyczące ryzyka związanego z tym zjawiskiem. Każdego lata Holandia doświadcza okresu suszy z powodów niskiego poziomu wód Renu i Mozy, wysokiego poziomu odparowania wody i niskiego poziomu opadów atmosferycznych. Lato 2018 r. było wyjątkowo suche, co spowodowało znaczne szkody w przyrodzie, a szczególnie w rolnictwie. Rys. 1. Nadwyżka i niedobór opadów dla wybranych okresów. Źródło: Rząd Królestwa Niderlandów. (https://www.rijksoverheid.nl/ actueel/nieuws/2018/07/25/droogtemonitor-het-blijft-droog-waterbeheerders-nemen-maatregelen) 14 GOSPODARKA WODNA 11/2019 OCHRONA ŚRODOWISKA Od początku lipca miał miejsce oficjalny tzw. zagrażający niedobór wody, zadeklarowany przez holenderski Krajowy Komitet Koordynacji Dystrybucji Wody (LCW). 2 sierpnia 2018 r. parlament został oficjalnie poinformowany o niedobor... więcej»

Budowa tymczasowego, alternatywnego kolektora w celu likwidacji awaryjnego zrzutu ścieków do Wisły po awarii kolektora do oczyszczalni ścieków "Czajka" w Warszawie (Tomasz Mierzuchowski, Grzegorz Lubojański)
27 sierpnia nastąpiła nagła awaria kolektora odprowadzającego ścieki z lewobrzeżnej Warszawy do oczyszczalni "Czajka". Uszkodzeniu uległy obydwa ciągi rurowe kolektora przebiegające w tunelu pod dnem Wisły. W konsekwencji całe ścieki komunalne zostały skierowane bezpośrednio do rzeki powodując bardzo poważne zagrożenie środowiska. PGW Wody Polskie opracowało strategię, która przewidywała przechwycenie ścieków na wylocie kanału zrzutowego i dostarczenie ich do komory przepompowni przy ul. Świderskiej na prawym brzegu Wisły. W tym celu musiała powstać odpowiednia komora czerpna na wylocie kanału zrzutowego wraz ze stacją pomp i by-pass tłoczny do transportu ścieków w postaci dwóch równoległych ciągów rur PE o średnicy zewnętrznej 1000 mm i długości po ok. 1100 m, ułożonych na wykonanym uprzednio moście pontonowym na Wiśle a dalej na terenie,... więcej»

Stefan Liwski 1921-2019 (Elżbieta Biernacka)
W dniu 28 sierpnia 2019 r., w Opolu zmarł prof. zwycz. dr hab. inż. Stefan Liwski, długoletni nauczyciel akademicki Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska SGGW (wcześniej Wydział Melioracji Wodnych). Był naukowcem wielce zasłużonym dla Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, a Jego działalność naukowa, dydaktyczna i organizacyjna zapisała się trwale w historii uczelni. Profesor Stefan Liwski urodził się 2 sierpnia 1921 r. w Olszewnicy Nowej woj. Mazowieckie. Po II wojnie światowej, w 1946 r. podjął studia na Wydziale Rolniczym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, którą ukończył w 1950 r. uzyskując dyplom inżyniera rolnictwa, a w 1951 r. dyplom magistra nauk agrotechnicznych. W końcowym etapie studiów rozpoczął działalność akademicką pod kierunkiem prof. dr Aleksandra Maksymowa, znanego naukowca, wybitnego autorytetu z zakresu torfoznawstwa. Działalność naukowa prof. dr hab. inż. Stefana Liwskiego jest ściśle związa... więcej»

Rozmowa z prof. dr hab. inż. Andrzejem Drabińskim
Redakcja: Panie profesorze, w swojej działalności naukowej wiele miejsca poświęcił Pan stawom rybnym, w szczególności kompleksowi stawów w Miliczu. Dlaczego Stawy Milickie uznaje się za wyjątkowy i bardzo cenny obiekt? Profesor A. Drabiński: Chów i hodowla ryb w stawach mają w Polsce wielowiekowe tradycje. Można tu wspomnieć pracę Strumieńskiego z 1573 r. (O sprawie, sypaniu, wymierzaniu i rybieniu stawów, także o przekopach, o ważeniu i prowadzeniu wody. W Krakowie, Łazarz Andrysowicz drukował). Według danych GUS z 2018 roku, ewidencyjna powierzchnia gruntów pod stawami wynosi obecnie 84,4 tys. ha, a pierwsze obiekty stawowe, w tym w zlewni rzeki Baryczy, powstały już w średniowieczu. Stawy Milickie to rzeczywiście obiekt wyjątkowy, są położone w zlewni Baryczy - prawostronnego dopływu Odry. Barycz jest rzeką nizinną o długości 136,17 km i powierzchni zlewni 5547,37 km². Średni spadek zlewni wynosi 0,07% a gęstość sieci rzecznej 0,6 km/km². Stawy rybne o powierzchni ponad 7 tys. ha, zlokalizowane są w górnej części zlewni (powyżej Ż... więcej»

2019-10

zeszyt-6007-gospodarka-wodna-2019-10.html

 
W numerze m.in.:
INFORMACJE NOWOŚCI
Nadzwyczajne środki ochrony dorsza we wschodniej części Morza Bałtyckiego.Komisja Europejska, 23 lipca 2019 r., ogłosiła środki nadzwyczajne mające na celu ratowanie będącego w złym stanie stada dorsza atlantyckiego we wschodniej części Morza Bałtyckiego przed grożącym mu załamaniem się. "Załamanie się tego stada dorsza miałoby katastrofalne skutki dla źródeł utrzymania wielu rybaków i społeczności nadbrzeżnych w regionie Morza Bałtyckiego" - powiedział Karmenu Vella, komisarz ds. środowiska, polityki morskiej i rybołówstwa. - "Musimy pilnie podjąć działania na rzecz odbudowania tego stada w interesie zarówno ryb, jak i rybaków. Oznacza to szybkie reagowanie na bezpośrednie zagrożenie za pomocą środków nadzwyczajnych podejmowanych przez Komisję. Oznacza to również zarządzanie stadem - i siedliskiem, w którym ono żyje - w sposób właściwy w perspektywie długoterminowej". Środki nadzwyczajne wprowadzają zakaz, ze skutkiem natychmiastowym, połowów dorsza w celach handlowych w większej części Morza Bałtyckiego do dnia 31 grudnia 2019 r. Wprowadzony zakaz obejmuje wszystkie statki rybackie i ma zastosowane na tych obszarach Morza Ba... więcej»

Mikrodeformacje filtracyjne gruntów (AGNIESZKA DĄBSKA, PAWEŁ POPIELSKI)
D eformacje szkieletu gruntowego (fazy stałej gruntu), powstające w wyniku działania sił filtracji, nazywane są deformacjami filtracyjnymi lub filtracyjnymi odkształceniami miejscowymi [7]. W przypadku, kiedy pod wpływem działania sił filtracji, przemieszczeniu podlegają pojedyncze ziarna i cząstki gruntu niezależnie od siebie, deformacje filtracyjne można nazwać mikrodeformacjami, obserwowanymi w gruntach niespoistych. W gruntach spoistych, ze względu na duże siły przyciągania międzycząsteczkowego, oderwanie od szkieletu gruntowego pojedynczych cząstek (ziaren) jest praktycznie niemożliwe. Częściej można zaobserwować oderwanie się od szkieletu gruntu spoistego agregatów (bryłek) cząstek. Mikrodeformacje gruntów spoistych spotykane są bardzo rzadko, głównie w sytuacjach, kiedy szkielet gruntu uległ już wcześniej naruszeniu tj. jako zjawiska towarzyszące wyparciu lub przebiciu hydraulicznemu [15]. Warunki wystąpienia mikrodeformacji opisywane są poprzez następujące kryteria: [11, 1, 2, 12]: - kryterium hydrauliczne (warunek wystarczający), określane wartością gradientu krytycznego lub wartością prędkości krytycznej w odniesieniu do jednostki objętości gruntu, w której dana deformacja powstaje, - kryterium geometryczne (warunek konieczny), określane proporcją wielkości ziaren i cząstek znajdujących się w porach szkieletu gruntu do tworzących szkielet gruntowy lub objętością ziaren i cząstek znajdujących się w porach szkieletu gruntowego w stosunku do objętości szkieletu gruntowego, - kryterium wytrzymałościowe, określane wartością granicznych naprężeń stycznych lub naprężeń efektywnych. Do mikrodeformacji (rys. 1) można zaliczyć zjawiska określane pojęciem sufozji mechanicznej (wewnętrznej, zewnętrznej, kontaktowej), erozji (wewnętrznej, zewnętrznej, kontaktowej, szczelinowej) i kolmatacji mechanicznej (wewnętrznej, zewnętrznej). W początkowym okresie badań nad zjawiskiem: sufozji, erozji i kolmatacji funkcjonowały ogóln... więcej»

FAKTY
Tegoroczny lipiec najgorętszym miesiącem w historii pomiarów Stany Zjednoczone, lipiec 2019 r. Średnie globalne temperatury lądu i oceanów w lipcu 2019 r. były najwyższymi w historii pomiarów. Na całej Ziemi padło wiele rekordów ciepła, a w Arktyce i na Antarktydzie odnotowano rekordowo niski zasięg lodu morskiego - podała amerykańska Narodowa Służba Oceaniczna i Atmosferyczna (NOAA). Średnia globalna temperatura tegorocznego lipca była o 0,95°C wyższa od średniej XX-wiecznej, wynoszącej 15,8°C. Oznacza to, że był on najcieplejszym miesiącem w ostatnich 140 latach, czyli odkąd zaczęto prowadzić pomiary w 1880 roku. Jak podano w raporcie NOAA, dziewięć z 10 najcieplejszych lipców odnotowano po 2005 roku, a pięć najgorętszych - w ostatnich pięciu latach. Tegoroczny lipiec był też 43. lipcem i 415. miesiącem z kolei o temperaturze globalnej powyżej średniej. Wcześniejszy rekord ciepła należał do lipca 2016 r. Pierwsze siedem miesięcy 2019 roku również przekroczyło - o 0,9°C - średnią dla tego okresu z XX wieku (13,8°C.) Jest to druga najwyższa - na równi z pierwszą połową 2017 roku - wartość w historii. Rok 2019, biorąc pod uwagę pierwszych siedem miesięcy, okazał się też najcieplejszym rokiem w historii w większości Ameryki Północnej i Południowej, Azji, Australii, Nowej Zelandii, południowej części Afryki, wielu regionach Pacyfiku, Atlantyku i zachodnim Oceanie Indyjskim. W Europie był to piętnasty z kolei rekordowo ciepły lipiec, a w wielu krajach podczas fal upałów termometry pokazały najwyższą temperaturę w historii. W rekordowym tempie topniały też lody na obu biegunac... więcej»

Wykonywanie prawa pierwokupu gruntów pod wodami stojącymi według ustawy Prawo wodne (KAROLINA GRUCZEK)
Nowa ustawa Prawo wodne1) wprowadza regulacje mające na celu ochronę gruntów pod śródlądowymi wodami stojącymi poprzez umożliwienie skorzystania przez Skarb Państwa z prawa ich pierwokupu. Nowe możliwości prawne dają starostom pierwszeństwo zakupu gruntów, ale tylko w nielicznych i konkretnych sytuacjach wymienionych w ustawie. PRAWO PIERWOKUPU Instytucja pierwokupu jest powszechnie stosowana przede wszystkim w polskim prawie cywilnym. Polega ona na przyznaniu danej jednostce przywileju w postaci pierwszeństwa nabycia określonej rzeczy przed innymi nabywcami. Taka rzecz może być sprzedana innemu nabywcy tylko wtedy, gdy uprawniony do skorzystania z prawa pierwokupu go nie wykona. Można wyróżnić dwa rodzaje pierwokupu: umowny i ustawowy. Prawo pierwokupu określone w ustawie Prawo wodne jest przykładem pierwokupu ustawowego, który może wykonać starosta w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki wodnej. PRAWO PIERWOKUPU W PRAWIE WODNYM W ustawie Prawo wodne2), obowiązującej od 1 stycznia 2018 r., w art. 217 ust. 13 wprowadzono możliwość wykonywania przez Skarb Państwa prawa pierwokupu gruntów pod śródlądowymi wodami stojącymi. Ratio legis tego przepisu było zapewnienie ochrony gruntom pod śródlądowymi wodami stojącymi, które uprzednio zostały zbyte przez właśc... więcej»

Osady denne - rola i znaczenie w środowisku (MAŁGORZATA KIDA, SABINA ZIEMBOWICZ, PIOTR KOSZELNIK)
CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA OSADÓW DENNYCH Osady denne to materiał powstający na dnie jezior, rzek, kanałów rzecznych i zbiorników zaporowych w wyniku sedymentacji zawiesin mineralnych i organicznych pochodzących z erozji, a także składników wytrącających się z wody. Są jednym z najważniejszych elementów każdego ekosystemu wodnego. Powstają na skutek nagromadzenia się substancji allochtonicznych, które dopływają do zbiornika wodnego z otaczającej go zlewni oraz substancji autochtonicznych, czyli materii tworzącej się z wytrąconych z fazy wodnej substancji mineralnych i nierozłożonej materii organicznej. W wyniku sedymentacji materiału zawieszonego w toni wodnej powstaje materia osadowa, której trójfazowa struktura sprawia, że stanowi naturalny sorbent, kumulujący zanieczyszczenia wprowadzane do środowiska wodnego (rys. 1) [16, 23, 9, 73, 21, 72]. Skład mineralny jest jedną z najważniejszych cech osadów. Dominującym minerałem w osadach rzecznych jest najczęściej kwarc, w mniejszych ilościach obecne są węglany i skalenie, które występują we frakcjach większych niż 0,06 mm, stanowiących najczęściej 90% osadu. We frakcji drobnoziarnistej, poniżej 0,06 mm przeważającymi minerałami są związki z grupy mika/illit, kwarc, kaolinit oraz chloryty [10]. Przykładowo, analiza uziarnienia osadów dennych pobranych ze Zbiornika Rzeszów wykazała, że osady odpowiadają głównie pyłom, lokalnie pyłom ilastym. Pyły charakteryzują się zawartością frakcji piaskowej od około 5 do 12%, pyłowej od 80 do 86%, a iłowej około 9%. W przypadku próbki osadów sklasyfikowanej jako pył ilasty zawartość frakcji piaskowej wynosił 8%, pyłowej około 76%, a iłowej ponad 15% [38]. Z kolei osady denne zbiorników wodnych Górnośląskiego Pojezierza Antropogenicznego pod względem uśrednionego składu mechanicznego odpowiadają glinie ilastej z 25,5% udziałem frakcji pylistej, frakcją ilastą na poziomie 29,9% i ziarnami piaszczystymi w ilości 44,5%. W składzie podstawowym ... więcej»

2019-9

zeszyt-5972-gospodarka-wodna-2019-9.html

 
W numerze m.in.:
Rola konsultacji społecznych w procesie inwestycyjnym na przykładzie projektu z zakresu gospodarki wodnej
Dobrze przygotowane i przeprowadzone konsultacje społeczne mogą być bardzo przydatnym narzędziem kształtowania i realizacji planowanych inwestycji [1]. Powinny być prowadzone w sposób otwarty i powszechny, zapewniający każdemu obywatelowi dostęp do konsultowanych dokumentów i możliwość wypowiedzenia się, a także otrzymanie odpowiedzi wraz z wyczerpującą argumentacją na zgłoszone uwagi. Co to jednak oznacza w praktyce? Z naczenie procesu przeprowadzenia konsultacji społecznych jest ogromne - może on przynieść wiele korzyści dla wszystkich zainteresowanych stron. Twórcy projektu mają możliwość poznania stanowisk różnych grup odbiorców projektu i zidentyfikować szerszy wachlarz interesariuszy proponowanego rozwiązania. Przedstawienie projektu do konsultacji na wczesnym etapie prac umożliwia nie tylko poprawienie ewentualnych błędów, pomyłek itp., ale także wypracowanie nowych pomysłów i rozwiązań, zarówno technicznych jak i społecznych. Istotną korzyścią prowadzenia konsultacji jest możliwość wypracowania kompromisu i tym samym uniknięcia konfliktu na różnych płaszczyznach realizacji projektu. Jednakże, aby proces konsultacji mógł zostać zakończony sukcesem, należy zastosować szereg reguł, ujętych w tzw. Siedem Zasad Konsultacji [2], do których należą: dobra wiara, powszechność, przejrzystość, responsywność, koordynacja, przewidywalność i poszanowanie interesu ogólnego. Niespełnienie warunków właściwie przeprowadzonych konsultacji społecznych skutkować może oporem społecznym, a tym samym zablokowaniem możliwości realizacji inwestycji w założonym kształcie. STUDIUM PRZYPADKU - SUCHY ZBIORNIK PRZECIWPOWODZIOWY W RACIBORZU Doskonałym przykładem na to, jak realizacja procesu konsultacji społecznych wpływa na odbiór projektu przez interesariuszy jest inwestycja polegająca na budowie suchego zbiornika przeciwpowodziowego w Raciborzu (Komponent A Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej Dorzecza Odry) [3]. Zbiornik przeciwpowodz... więcej»

Program rozwoju retencji szansą na rozwój kraju (ALEKSANDRA SELIGA-PIÓRKOWSKA)
Problem niedostatecznych zasobów wodnych staje się coraz większym wyzwaniem dla polskiej gospodarki. Coraz częściej w półroczu letnim brakuje wody nie tylko na potrzeby przemysłu czy rolnictwa, ale także dla ludności (np. w 2019 roku w Skierniewicach). By wyjść naprzeciw problemom z wodą, Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej pracuje nad kompleksowym rozwiązaniem problemu kurczących się zasobów wodnych - Programem rozwoju retencji. PROGNOZY MAŁO OPTYMISTYCZNE Obserwowane obecnie nasilenie się problemów związanych z niedoborem wody wynika zarówno ze zmian klimatu, jak i wpływów antropogenicznych. W przyszłości, jak wskazują wyniki badań, skutki zmian klimatu będą w Europie coraz bardziej odczuwalne, a zasoby wodne będą się zmniejszać. Przewiduje się, że na obszarze Polski nastąpi wzrost intensywności i częstotliwości występowania ekstremalnych zjawisk pogodowych. Zmianie ulegnie roczny rozkład opadów, co będzie widoczne w postaci dłuższych okresów bezdeszczowych oraz wzrostu częstotliwości występowania i natężenia opadów nawalnych. Wraz z rozwojem gospodarczym kraju zwiększać się będzie także wpływ gospodarki na zasoby i stan wód oraz wzrastać zapotrzebowanie na wodę. Proces ten wynika z rozwoju energochłonnych gałęzi przemysłu, ale także z rosnącego, wraz z wzrostem poziomu życia, zużycia wody przez mieszkańców. Obecnie zużycie wody w Pol... więcej»

200. rocznica rozpoczęcia planowej regulacji Odry (JAN PYŚ)
W tym roku mija 200 lat od podpisania Protokołu Bohumińskiego - pierwszego kompleksowego, jednolitego planu regulacji Odry, którego realizacji miało podjąć się państwo. Komplementarność zabudowy, zmiana podmiotu zobowiązanego do regulacji Odry oraz zmiana reguł finansowania inwestycji odrzańskich zaprezentowane w Protokole były zupełnie nowym podejściem do problemu regulacji rzeki. N ajważniejszym w historii Odry dokumentem był podpisany 7 lipca 1819 r. w Bohuminie Protokół Bohumiński. Jednak zanim doszło do jego podpisania, nastąpiła nacjonalizacja rzek europejskich1). NOWE ZASADY ZARZĄDZANIA RZEKAMI W czasach napoleońskich francuski Konwent Narodowy wydał 16 listopada 1792 r. dekret w sprawie wolności żeglugi na Skaldzie i Mozie. Dekret reprezentował nowe podejście do żeglugi śródlądowej, dostrzegał znaczenie transportu wodnego dla przemysłu oraz likwidował pochodzące z epoki feudalnej obciążenia w postaci opłat, ceł, myt, ograniczające, a nierzadko uniemożliwiające uprawianie żeglugi na rzekach. Idee zawarte w dekrecie szerzone były przez armię napoleońską w całej Europie. Państwo pruskie przystąpiło do realizacji wytyczonych przez Napoleona nowych porządków zarządzania Odrą. Na zmianę podstawowych zasad zarządzania Odrą wpływ miały nowe reguły gospodarcze wprowadzane w Europie przez Napoleona. Nowe zasady dotyczące rzeki zmieniały podmioty zobowiązane do jej regulacji i pokrywania z tym związanych kosztów. Państwo zdjęło ten obowiązek z właścicieli przyległych do rzeki gruntów. Samo podjęło się realizacji oraz finansowania inwestycji odrzańskich. Wraz ze zmianą podmiotów zobowiązanych do finansowania odrzańskich inwestycji zmieniono także podmioty uprawnione do korzystania z opłat żeglugowych. Obecnie opłaty pobierane za korzystanie z rzeki miały wpływać nie do kasy lokalnych decydentów, lecz do budżetu państwa, z którego finansowana była regulacja. W dniach 9 lipca 1814, 6 stycznia 1818 i 3 stycznia 1819 r. dokonano o... więcej»

Stan realizacji Programów Rozwoju Odrzańskiej Drogi Wodnej i Drogi Wodnej Rzeki Wisły (ŁUKASZ PIERON)
Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (MGMiŻŚ) przywraca należną rolę gospodarczą najważniejszym polskim rzekom. W celu odpowiedniego zaplanowania inwestycji koniecznych do osiągnięcia międzynarodowych parametrów oraz kierując się potrzebą zapewnienia warunków do rozwoju zrównoważonego systemu transportowego kraju, resort opracowuje programy rozwoju śródlądowych dróg wodnych. W pierwszej kolejności skupiono się na szlakach żeglownych mogących dać największy efekt transportowy, tj.: ● E-30 - Odrzańska Droga Wodna wraz z planowanymi połączeniami, tj. Kanałem Śląskim i polskim odcinkiem połączenia Dunaj-Odra-Łaba, ● E-40 - droga wodna łącząca Wisłą Gdańsk z Warszawą, a dalej prowadząca do Brześcia, ● część E-70 - fragment wspólny z E-40 oraz odcinek stanowiący łącznik pomiędzy Wisłą i Zalewem Wiślanym. Opracowanie programów jest zadaniem MGMiŻŚ, które podjęło współpracę z podmiotami wspierającymi resort w przygotowaniu dokumentów stanowiących podstawę do ich sporządzenia. W przypadku Programu Rozwoju Odrzańskiej Drogi Wodnej za analizy transportowe odpowiada MGMiŻŚ, podobnie za część ekonomiczną, choć ta realizowana jest na zlecenie i przy dużym zaangażowaniu Komisji Europejskiej. Natomiast analizy hydrotechniczne wykonywane są przez Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A. (dalej: ZMPSiŚ). Z kolei w zakresie Programu Rozwoju Drogi Wodnej Rzeki Wisły, obejmującego drogę wodną E-40 i odcinek E-70, za kluczowe materiały odpowiedzialny jest Zarząd Morskiego Portu Gdańsk S.A. (dalej: ZMPG), na zlecenie którego powstaje studium wykonalności. Zadania dotyczące przygotowania dokumentów stanowiących podstawę opracowania programów rozwoju śródlądowych dróg wodnych w Polsce wpisują się w przedmiot działalności podmiotu zarządzającego portem, tj. prognozowanie, programowanie i planowanie rozwoju portu. Zaangażowanie się ZMPSiŚ i ZMPG w prace nad programami rozwoju śródlądowych dró... więcej»

Status Flagship w Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego, czyli jak zwiększyć zasięg projektu i zapewnić szeroką dystrybucję jego rezultatów (MAGDALENA DAWIDOWICZ)
Co ma wspólnego produkcyjne rolnicze wykorzystanie torfowisk w stanie bagiennym z odłowem ryb karpiowatych z Bałtyku? Na pierwszy rzut oka - niewiele. Jednak oba te różne z pozoru działania łączy wspólny strategiczny cel - ochrona Morza Bałtyckiego, a w szczegółowym wymiarze - ograniczenie ładunków substancji biogennych spływających do Morza Bałtyckiego do poziomów akceptowalnych oraz złagodzenie zjawiska eutrofizacji. Oba te działania są realizowane jako projekty flagowe ( Flagship) w ramach Strategii Unii Europejskiej dla regionu Morza Bałtyckiego w obszarze tematycznym Biogeny. Z degradowane torfowiska mają być odtwarzane i wykorzystywane w paludikulturze (uprawy rolnicze na terenach podmokłych) i stanowić podmokłe strefy buforowe w zlewni rzeki Niemen zapobiegające spływom biogenów z pól do wód. Problemy te są przedmiotem działań w projekcie DESIRE. Odłów karpiowatych w Bałtyku jest działaniem nakierowanym na usuwanie biogenów z wód morskich (600 ton fosforu rocznie w Finlandii) w ramach projektu NutriTrade. Oba te pilotażowe projekty mogłyby bez problemu spełnić swoje zadanie prowadząc badania nad skutecznością instrumentu ochrony morza w lokalnym zakresie i promować wyniki w wąskiej grupie interesariuszy. Jednak dzięki włączeniu ich do struktur Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego zyskały możliwość międzynarodowych kontaktów, a w efekcie większej rozpoznawalności i zasięgu ich rezultatów. Pod "parasolem" strategii mają także możliwość uczestniczenia w wydarzeniach i spotkaniach zrzeszających interesariuszy z różnych sektorów i państw nadbałtyckich. Mogą także zainteresować swoimi rezultatami biznes, ponieważ badają możliwość wykorzystania produktów paludikultury (projekt DESIRE) oraz ryb karpiowatych (NutriTrade) w komercyjny sposób. STRATEGIA UE DLA REGIONU MORZA BAŁTYCKIEGO Czym i dla kogo jest strategia i jak można włączyć projekt w jej struktury? Ta najstarsza z czterech strategii makroregionalnych UE jest ... więcej»

2019-8

zeszyt-5953-gospodarka-wodna-2019-8.html

 
W numerze m.in.:
Postęp w odzysku fosforu z odcieków z przeróbki osadów ściekowych za pomocą technologii krystalizacji struwitu w Ameryce Północnej i Europie - wybrane przykłady (TOMASZ GROMIEC, MAREK GROMIEC)
P owszechnie panuje pogląd, że fosfor - stanowiący źródło życia, należy z jednej strony do tzw. krytycznych materiałów surowcowych jako fosforan, z drugiej zaś stanowi jedną z głównych przyczyn eutrofizacji wód. Z kolei, idea gospodarki cyrkulacyjnej sprawia, że możliwy jest odzysk fosforu, m.in. z odcieków w przeróbce osadów ściekowych, umożliwiający wykorzystanie odzyskanego fosforu do produkcji ekologicznego nawozu. Umożliwia to zamknięcie obiegu fosforu w przyrodzie, zgodnie z ideą gospodarki cyrkulacyjnej, która znajduje coraz szersze zastosowanie nie tylko w gospodarce odpadowej, ale również w gospodarce wodno-ściekowej. Konieczność redukcji coraz większych ładunków substancji biogennych dla zabezpieczenia odbiorników przed eutrofizacją i związanych z tym coraz ostrzejszych kryteriów jakościowych dla ścieków odprowadzanych do wód sprawia, że instalacje odzysku zaczynają powstawać na dużych komunalnych oczyszczalniach ścieków, lub jako duże instalacje regionalne. Sprzyja temu ekonomika skali, jak też korzyści ekonomiczne uzyskiwane m.in. ze sprzedaży ekologicznego nawozu. Implementacja odzysku fosforu pozwala na spowolnienie procesu eutrofizacji zasobów wodnych. Według UNEP, zanieczyszczenie zasobów wodnych substancjami biogennymi stanowi jeden z największych problemów środowiskowych XXI wieku, powodujący zakwity glonów i powstawanie martwych stref w sąsiednich ekosystemach wodnych, szczególnie morskich. Bardziej istotnym, niż sam problem środowiskowy, może okazać się fakt szybko zmniejszających się światowych zasobów fosforu oraz to, że znajdują się one w zasobach nielicznych państw. INSTALACJE ODZYSKU FOSFORU W AMERYCE PÓŁNOCNEJ Recyrkulację fosforu w Ameryce Północnej umożliwiają innowacyjne technologie, które szybko znajdują zastosowanie w praktyce. Jedną z nich, powszechnie stosowaną, jest technologia Pearl kanadyjskiej firmy Ostara, dotycząca odzysku substancji biogennych, szczególnie fosforu, w formie struwitu ... więcej»

Deformacje filtracyjne gruntów - klasyfikacja (AGNIESZKA DĄBSKA, PAWEŁ POPIELSKI)
W oda filtrująca przez grunt - podłoże obiektu budowlanego lub elementy konstrukcyjne obiektów budowlanych wykonane z gruntu - oddziałuje na szkielet gruntowy i może powodować zmiany ułożenia poszczególnych ziaren i cząstek gruntu względem siebie, tj. zmiany struktury gruntu. Deformacje fazy stałej gruntu (szkieletu gruntowego) spowodowane działaniem sił filtracji nazywane są deformacjami filtracyjnymi lub filtracyjnymi odkształceniami miejscowymi [5]. Powstawanie deformacji filtracyjnych i ich rozwój są na ogół bardzo złożone i zależą od wielu czynników. Dlatego też deformacje filtracyjne w czystej postaci można zaobserwować bardzo rzadko. Deformacje filtracyjne mogą mieć różne przyczyny, przy czym w literaturze przedmiotu nie rzadko deformacjami filtracyjnymi nazywa się ich czynnik sprawczy, jedno określenie dotyczy różnych procesów lub zjawisk albo ten sam proces lub zjawisko nazywane są w różny sposób. Spotyka się różne określenia deformacji filtracyjnych. Do najczęściej używanych należą: wyparcie, kurzawka, przebicie hydrauliczne, sufozja, erozja, kolmatacja, z których trzy ostatnie często są dodatkowo opisywane przymiotnikami: wewnętrzna, zewnętrzna lub kontaktowa. Problemy klasyfikacji deformacji filtracyjnych są ściśle związane z problemami terminologii. Dlatego też zawartość i struktura wszystkich istniejących obecnie klasyfikacji deformacji filtracyjnych zależy od rozumienia terminu przez autora opisującego dany problem. Autorzy artykułu podjęli się przeanalizowania i uporządkowania (usystematyzowania) dostępnych w literaturze klasyfikacji deformacji filtracyjnych. Analiza została oparta na przebiegu zjawisk fizycznych, prowadzących do deformacji filtracyjnych oraz ich opisach i definicjach funkcjonujących - w pierwszej kolejności - w literaturze polskiej, a następnie w literaturze obcej. Analizie poddano publikacje wiodących ośrodków naukowych zajmujących się badaniami deformacji filtracyjnych w Rosji: VNII VODGEO... więcej»

Prace modernizacyjne na Odrze granicznej - Program środków minimalizujących i kompensujących oddziaływanie na biologiczne elementy stanu wód w rozumieniu Ramowej Dyrektywy Wodnej Część II: Program środków minimalizujących i kompensujących oddziaływanie na elementy biologiczne stanu wód (PAWEŁ PRUS, MARCIN PCHAŁEK)
CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW PRZYRODNICZYCH ODRY Odra jest jedną z największych rzek w dorzeczu Morza Bałtyckiego. Jest też drugą pod względem wielkości rzeką Polski. Jej całkowita długość wynosi 854 km, w tym 742 km jej biegu znajduje się na terenie Polski. Powierzchnia zlewni obejmuje 118 861 km2 (89% w Polsce, 6% w Czechach, 5% w Niemczech). Górny odcinek Odry - od źródeł do granic Polski ma charakter górski, ze znacznym spadkiem (7,2‰). Na dalszym odcinku rzeki (wyżynnym) - do Kędzierzyna Koźla spadek jest znacznie mniejszy (0,33‰). Łącznie odcinki te, o długości 202 km, określa się jako Odrę górną. Od Kędzierzyna Koźla do ujścia Warty rozciąga się Odra środkowa, o długości 522 km i spadku w granicach 0,28-0,19‰. Początkowo, 20 GOSPODARKA WODNA 8/2019 OCHRONA ŚRODOWISKA na długości 187 km rzeka jest skanalizowana, z licznymi piętrzeniami (24 stopnie), natomiast poniżej Wrocławia na odcinku 335 km, Odra jest rzeką swobodnie płynącą, na całej długości uregulowaną systemem ostróg. Dolna Odra, od ujścia Warty do Zalewu Szczecińskiego ma długość 130 km i bardzo mały spadek (0,05-0,001‰). W znacznej części jest również uregulowana systemem ostróg. Przepływ średni (SSQ) dla Odry środkowej powyżej ujścia Warty (w Słubicach) wynosi 305,9 m3/s, zaś dla dolnej Odry poniżej ujścia Warty (w Gozdowicach) - 525,2 m3/s. Rzeka charakteryzuje się znacznymi wahaniami przepływu z częstymi niżówkami oraz wysokimi wezbraniami, powodującymi powodzie, z których największe w ostatnich latach wystąpiły w 1997 i 2010 r. Analizowane przedsięwzięcie Prace modernizacyjne na Odrze granicznej Etap I i Etap II, w ramach Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej w Dorzeczu Odry i Wisły dotyczy odcinka Odry środkowej i dolnej, położonego w obrębie dwóch jednolitych części wód powierzchniowych (JCWP): Odra od ujścia Nysy Łużyckiej do ujścia Warty oraz Odra od ujścia Warty do Odry Zachodniej. Obie JCWP należą do typu abiotycznego nr 21 - wiel... więcej»

INFORMACJE NOWOŚCI
Nowe porozumienie armatorów kontenerowych. 12 kwietnia 2019 r. w Amsterdamie, po uzyskaniu zgody organu regulacyjnego Federalnej Komisji Morskiej (FMC), zostało oficjalnie uruchomione stowarzyszenie pod nazwą Digital Container Shipping Association (DCSA). Członkami założycielskimi są cztery firmy zajmujące się transportem kontenerowym, tj. Mediterranean Shipping Company (MSC), A.P. Moller - Maersk, Hapag- Lloyd i Ocean Network Express (ONE). Misją DCSA jest reprezentowanie, przewodzenie i obsługa branży przewozów kontenerowych w celu zapewnienia bezpieczniejszych i bardziej wydajnych operacji firm zajmujących się transportem kontenerowym. Celem organizacji jest opracowanie technologii informatycznych i standardów bezpieczeństwa, które odpowiadają wspólnym wyzwaniom związanym z przesyłaniem, odbiera... więcej»

Korzystanie z wód w czasie suszy (MATEUSZ BALCEROWICZ)
Korzystanie z wód zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne polega na wykorzystaniu wód powierzchniowych i podziemnych w każdym celu z kilkoma zastrzeżeniami określonymi w ustawie1) i dzieli się na następujące sposoby korzystania z wód: ● powszechne (przysługujące każdemu m.in. w celu zaspokojenia potrzeb osobistych, gospodarstwa domowego lub rolnego, dla wypoczynku i rekreacji oraz amatorskiego połowu ryb)2), ● zwykłe (przysługujące właścicielowi gruntu w celu zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego dla określonego katalogu czynności)3), ● szczególne (każdy inny sposób korzystania z wód nie będący powszechnym lub zwykłym, który został wskazany w katalogu wymienionym w ustawie i co do zasady wymaga uzyskania zgody wodnoprawnej właściwego organu administracji)4) oraz ● usługi wodne (każdy inny sposób korzys... więcej»

2019-7

zeszyt-5932-gospodarka-wodna-2019-7.html

 
W numerze m.in.:
Krakowskie spotkanie polskich inżynierów (Janusz Kowalski)
W dniach 13-15. czerwca w Krakowie odbył się IV Światowy Zjazd Inżynierów Polskich (ŚZIP), zwołany razem z XXVI Kongresem Techników Polskich. W Zjeździe wzięło udział około 200 osób, w tym polonijni inżynierowie z Kanady, Stanów Zjednoczonych, Australii, Litwy, Austrii, Grecji, Niemiec, Francji, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii oraz liczna reprezentacja polskiego środowiska inżynierskiego z instytutów badawczych i innowacyjnych firm, a także naukowców i studentów krakowskich uczelni technicznych. Zwracając się w specjalnym przesłaniu, podczas inauguracji 13 czerwca br., sprawujący patronat nad Zjazdem i Kongresem Prezydent RP Pan Andrzej Duda, napisał: To niezwykle cenne i ważne ... więcej»

FAKTY
Zwiedzanie Centrum Wodnego podczas Dni SGGW Warszawa, 17-18 maja 2019 r.Dni SGGW 2019 to dwa dni świętowania, podczas których wszystkie Wydziały, kluby i jednostki przedstawiały swój bogaty dorobek. Prezentowano osiągnięcia naukowe pracowników, obecnie realizowane projekty, badania, a także bieżącą działalność wynikającą ze specyfiki danej jednostki. Stoiskom wydziałowym towarzyszyły stoiska kół naukowych, agend studenckich działających na SGGW oraz zaproszonych firm i gości. Na stoisku Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska można było zapoznać się z programem i specyfiką studiów na kierunku Inżynieria i gospodarka wodna oraz technologiami wykorzystywanymi w gospodarce wodnej. m.in. przeprowadzić proces uzyskiwania wody o wysokich parametrach jakości. Dodatkową atrakcją wydarzenia była możliwość zwiedzania kompleksu nowoczesnych laboratoriów "Centrum Wodne SGGW".Miasta-gąbki chronią przed suszą i powodzią Gdynia, Radom, Singapur, 2 lipca 2019 r. Ilość wody przypadająca na jednego mieszkańca Polski jest 2,5 razy mniejsza od europejskiej średniej. W wyniku zmian klimatu coraz więcej miast może mieć problemy z zaopatrzeniem w wodę, ale również z powodziami. Jak temu zapobiegać? Można wprowadzić w życie koncepcję miasta-gąbki, które magazynuje wodę zamiast odprowadzać ją na zewnątrz. Promowanie dobrych praktyk polskich miast w dziedzinie zrównoważonego r... więcej»

Rozmowa z prof. dr hab. inż. Edwardem Pierzgalskim
Redakcja: Dobrze funkcjonujące systemy melioracyjne bardzo często są podstawą stabilnej i wysokotowarowej produkcji roślinnej. Jednocześnie systemy te mogą znacząco przekształcać naturalne stosunki wodne, szczególnie w małych zlewniach. To generuje konflikty. Jak planować, realizować i eksploatować systemy melioracyjne, aby zakres tych konfliktów był jak najmniejszy? Prof. E. Pierzgalski: Odpowiedź na to pytanie należy poprzedzić wyjaśnieniem, czy i dlaczego melioracje wodne w Polsce są potrzebne? Otóż w warunkach klimatycznych charakteryzujących się zmiennymi w czasie i w przestrzeni opadami, a także zróżnicowanymi czynnikami środowiskowymi (m.in. glebowymi, geomorfologicznymi) występowały i nadal występują zarówno nadmiary, jak i niedobory wody, oczywiście z punktu widzenia produkcyjności rolnictwa i leśnictwa. Potrzebę dostosowywania warunków wodnych do potrzeb produkcji roślinnej za pomocą systemów melioracyjnych, jako niezbędnego elementu urządzania przestrzeni rolniczej i leśnej, już w 1926 roku prof. Turczynowicz, późniejszy współtwórca Wydziału Melioracji Wodnych w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, uzasadnił następująco: "Przeto melioracje w kraju rolniczym uznane być muszą za podstawowy czynnik dobrobytu i równowagi ekonomicznej. Budowa systemu gospodarczego, z pominięciem tego czynnika, byłaby grą na loterii. Na tej drodze trwała sanacja warunków ekonomicznych jest nie do osiągnięcia". Do najważniejszych pozytywnych efektów inwestycji melioracyjnych zrealizowanych w okresie 1950-1980 można zaliczyć ilościowy i jakościowy wzrost plonów, zwiększenie powierzchni rolnej, poprawę warunków agrotechnicznych i komunikacyjnych. Wpłynęło to oczywiście na rozwój gospodarczy i społeczny zarówno w skali lokalnej, jak i całego kraju. Należy jednak podkreślić, że wśród ówczesnych inwestycji melioracyjnych dominowały urządzenia odwadniające. Systemy odwadniające wykonano na powierzchni 4,7 mln ha gruntów ornych, 1,5 mln ha uż... więcej»

INFORMACJE NOWOŚCI
Świnoujście po raz 14. z certyfikatem Błękitnej Flagi Nadmorska plaża w Świnoujściu już po raz 14. z rzędu otrzymała Błękitną Flagę, jak poinformował świnoujski magistrat jako jedyna w Polsce. Po raz 11. otrzymał je również tamtejszy port jachtowy. "Natura dała nam co prawda piękną, szeroką i piaszczystą plażę, ale to za mało; co roku staramy się podnosić standardy wypoczynku na naszej plaży i naszej mariny" - podkreślił prezydent Świnoujścia Janusz Żmurkiewicz. W tym sezonie Błękitna Flaga została przyznana 22 kąpieliskom w kraju (w roku ubiegłym było ich 23). Na Pomorzu Zachodnim oprócz Świnoujścia wyróżnienie otrzymały nadmorskie kąpieliska w: Pobierowie, Trzęsaczu, Dziwnówku, Dziwnowie i Międzywodziu. Błękitna Flaga to program zainicjowany przez międzynarodową Fundację Edukacji Ekologicznej ... więcej»

Nowatorska metoda wydobywania i zagospodarowania osadów dennych ze zbiorników wodnych Część I (ANDRZEJ EYMONTT, KRZYSZTOF WIERZBICKI, WITOLD JAN WARDAL)
Z naczne nagromadzenie osadów na dnie zbiorników wodnych a także dopływ wód zanieczyszczonych (szczególnie dopływy punktowe z innych instalacji, np. z oczyszczalni ścieków oraz odpływ z obszarów zmeliorowanych), sprzyja rozwojowi glonów, do których zaliczane są sinice, głównie Aphanizomenon flos-aquae, Microcystis sp., Anabaena sp., Oscillatoria sp., Trichodesmium sp. [22]. Rozwój tych glonów powoduje groźbę zatrucia wody toksynami sinicowymi. Toksyny normalnie znajdują się w cytoplazmie i nie są wydzielane do środowiska. Uwalniają się po śmierci sinicy i rozpadzie komórki. W warunkach naturalnych, toksyny po wydostaniu się z komórki, ulegają natychmiastowemu rozcieńczeniu do stężeń niezagrażających życiu i zdrowiu [1, 14]. W polskich warunkach zakwit sinic może nastąpić sezonowo, wczesną wiosną, latem i jesienią. Produkowane przez sinice toksyny, oddziaływujące szkodliwie na wątrobę, system nerwowy, skórę itp., można sklasyfikować według ich właściwości toksykologicznych na: hepatotoksyny, neurotoksyny, dermatotoksyny, lipopolisacharydy [11]. Toksyny produkowane przez sinice najczęściej są wydalane w wyniku uruchomienia funkcji obronnych. Zaliczane są do jednych z najbardziej trujących substancji produkowanych przez żywe organizmy. Wielkość dawki letalnej toksyny zależy od gatunku sinic, która ją syntetyzuje i waha się w granicach od 9-200 μg⋅kg-1, dla porównania toksyczność jadu kobry wynosi 20 μg⋅kg-1 [1]. Stąd też w literaturze przedmiotu znane są opisy masowego zatrucia ludzi i zwierząt, a skuteczność działania toksycznego uzależniona jest od rodzaju sinic i spożytej objętości zatrutej wody. Reasumując, sinice, mimo że są organizmami o mikroskopijnych rozmiarach, mogą być groźne dla zdrowia i życia [11]. W środowisku przyrodniczym toksyny produkowane przez sinice ulegają biodegradacji, ale jest to proces stosunkowo powolny, polegający na rozkładzie molekuły pod wpływem enzymów produkowanych przez ni... więcej»

2019-6

zeszyt-5898-gospodarka-wodna-2019-6.html

 
W numerze m.in.:
Rozmowa z prof. dr hab. inż. Elżbietą Nachlik
Redakcja: Pani Profesor, jest oczywiste, że zadania, priorytety a także systemy zarządzania w gospodarce wodnej ulegają ciągłym zmianom. Czy może Pani spróbować nakreślić najważniejsze, współczesne wyzwania przed którymi stoi gospodarka wodna w Polsce, w nawiązaniu do trendów europejskich i pragmatyki stosowanej w innych krajach. Prof. E. Nachlik: Najważniejsze wyzwania gospodarki wodnej oraz priorytety działań, są związane ze zmieniającymi się warunkami rozwoju społecznego i ekonomicznego. Te zachodzące w ostatnich dekadach (dekadzie) i prognozowane przemiany rozwojowe decydują o wyzwaniach i priorytetach gospodarki wodnej obecnie oraz w najbliższej przyszłości. Za najważniejsze uznaję: ● Intensywny rozwój ośrodków miejskich - Dziś żyje w nich co drugi mieszkaniec globu, a do roku 2050 liczba mieszkańców miast osiągnie 75% całej populacji. Miasta są biegunami rozwoju, koncentrują potencjał społeczny i ekonomiczny a także generują rozwój powiązań drogowych i kolejowych - przecinających przestrzeń zlewni rzecznych i samych rzek. To ogromne i wieloaspektowe wyzwanie dla gospodarki wodnej w pełnym zakresie zadaniowym, ale wymagające integracji działań, z których do najbardziej spektakularnych należą obecnie: (1) gospodarowanie wodami opadowymi uwzględniające ich pełną i czasową retencję, wykorzystanie wód nadmiarowych oraz odprowadzenie do rzek z zachowaniem bezpieczeństwa ilościowego i ekologiczne... więcej»

Analiza możliwości wykorzystania potencjału energetycznego strumienia ścieków w układzie przesyłu ścieków z lewobrzeżnej Warszawy do oczyszczalni ścieków "Czajka" (Bartosz Bednarz, Bartłomiej Królak)
O czyszczalnia ścieków "Czajka" jest obecnie jedną z najnowocześniejszych oczyszczalni w Europie. Spływają do niej ścieki z lewobrzeżnej i prawobrzeżnej części Warszawy oraz m.in. z Zielonki, Marek, Legionowa i Zakładu Wodociągu Północnego w Wieliszewie [1]. Ścieki z wyżej położonej, lewobrzeżnej części miasta są dostarczane za pomocą kolektora Burakowskiego i układu przesyłowego (UP), składającego się z pompowni "Farysa", komory krat oraz syfonu - rurociągów poprowadzonych w tunelu pod dnem Wisły, do Zakładu Świderska. Następnie ścieki są odprowadzane do OŚ "Czajka" kolektorem wzdłuż ul. Modlińskiej. Naturalna różnica wysokości pomiędzy lewym a prawym brzegiem Wisły w Warszawie stwarza okazję do wykorzystania potencjału energetycznego strumienia ścieków przepływających przez układ przesyłowy. Prezentowana koncepcja [2] przedstawia analizę hydrauliczną, ekonomiczną oraz propozycje możliwych do wdrożenia rozwiązań odzyskania energii ze ścieków w obiekcie syfonu układu przesyłowego. CHARAKTERYSTYKA OBIEKTU Syfon układu przesyłowego znajduje się w północnej części Warszawy, powyżej mostu północnego im. Marii Skłodowskiej Curie. Ścieki z kolektora Burakowskiego, przez komorę krat, trafiają do pionowych odcinków dwóch nitek rurociągów A i B wykonanych z rur GRP o średnicy 1600 mm i wysokości ok. 28 m, znajdujących się w studni o średnicy wewnętrznej 20 m i głębokości około 38 m; wyposażonej w poziomy eksploatacyjne z pomostami, windę i klatkę schodową. W centralnej części studni wydzielono zbiornik awaryjny o średnicy wewnętrznej 6,5 m i pojemności ok. 900 m3, w celu przejmowania ścieków podczas ewentualnej awarii. Następnie rurociągi biegną tunelem o długości ok. 1300 m, wydrążonym pod Wisłą, a prowadzone nimi ścieki przepływają Rys. 1. Oczyszczalnia ścieków "Czajka" w Warszawie - widok z lotu ptaka [9] GOSPODARKA WODNA 6/2019 13 HYDRAULIKA, HYDROLOGIA, HYDROGEOLOGIA do komory rozprężnej znajdującej się po drugiej stronie rze... więcej»

Geneza i przebieg największej powodzi na Narwi (MIECZYSŁAW DĄBROWSKI)
SYTUACJA HYDROMETEOROLOGICZNA W DORZECZU Charakteryzując sytuację hydrometeorologiczną okresu przed formowaniem się wezbrania należy sięgnąć do lata 1978 roku. Podstawowe charakterystyki meteorologiczne przedstawiono w tab. I. Okres lata 1978 r. można określić jako chłodny - temperatury średnie w najcieplejszych miesiącach roku (lipiec, sierpień) przekraczały zaledwie 15oC. Opady nie były intensywne (sumy miesięczne wahały się w granicach od 70 do 100 mm), ale były równomiernie rozłożone w czasie. Liczba dni ze znaczącym opadem większym od 1 mm wahała się od 10 do 17 [2]. Powodowało to intensywne nasycanie gruntu i wysoki poziom zwierciadła wód podziemnych (rys. 1). W dorzeczu Narwi odnotowano najwyższe obserwowane stany wód gruntowych na 41 stacjach pomiarowych [1, 2]. Na stacjach poziom wody był znacznie wyższy od średnich z wielolecia (rys. 1). W listopadzie opady były już mniejsze (20,5 mm) i zaczęły pojawiać się przymrozki. W grudniu temperatura średnia wynosiła już -7,4 o C i wierzchnia warstwa gruntu została zmrożona. Na takim podkładzie zaczęła pojawiać się pokrywa śnieżna [2]. Od stycznia do marca 1979 r. panowały temperatury ujemne (tab. II). Tabela II. Elementy klimatu w okresie poprzedzającym wezbranie 1979 r. (stacja Białystok) Miesiąc Temperatura średnia oC Opad Liczba dni z opadem >1 mm styczeń -7,7 61,6 10 luty -7,4 17,7 6 marzec -0,1 48,2 13 Tabela I. Wybrane elementy klimatu w okresie VI-X 1978 r. (stacja Białystok) Miesiąc Temperatura średnia ( oC) Opad (mm) Liczba dni z opadem >1 mm czerwiec 14,1 102,3 15 lipiec 15,4 73,0 10 Sierpień 15,1 90,5 14 wrzesień 10,2 77,4 17 październik 7,0 71,5 15 Rys. 1. Stacje pomiaru wód gruntowych na których odnotowano maksymalny obserwowany poziom zwierciadła (kolorem czerwonym pokazano wysokość zwierciadła ponad stan średni, w cm) 30 GOSPODARKA WODNA 6/2019 RÓŻNE W st... więcej»

Możliwości retencyjne jezior w zlewni rzeki Panny na Pojezierzu Gnieźnieńskim (BOGUMIŁ NOWAK, MARIUSZ PTAK)
B adaniami objęto 22 przepływowe jeziora położone w zlewni Panny na Pojezierzu Gnieźnieńskim w środkowo-zachodniej Polsce (rys. 1). Ich łączna powierzchnia wynosi ok. 1240 ha. Są to jeziora polodowcowe o bardzo zmiennych parametrach morfologicznych, a większość z nich cechuje się niedużą głębokością. W analizowanych jeziorach, podobnie jak na całym Pojezierzu Kujawskim, zauważalna jest tendencja do obniżania się poziomu wody [Nowak 2018; Nowak i in. 2018; Nowak i Ptak 2018a, Przybyłek i Nowak 2011]. Prowadzi to do zmniejszenia ich powierzchni [Choiński i in. 2016; Marszelewski i in. 2008; Nowacka i Ptak 2007] oraz systematycznego ubytku wód ze zlewni [Nowak 2018]. Konsekwencją tego zjawiska jest przyspieszenie procesu zarastania stref przybrzeżnych jezior [Nowak i in. 2011; Ptak 2013; Skowron i Jaworski 2017], ograniczenie lub zanik przepływu w ciekach łączących jeziora oraz wysychanie obszarów wodno-błotnych powiązanych z jeziorami [Nowak 2018]. Działaniem, które może prowadzić do zahamowania negatywnych procesów, jest retencjonowanie wody w czasie występowania jej nadwyżek oraz spowolnienie jej odpływu w okresach suchych. Efekt ten można osiągnąć m.in. poprzez piętrzenie jezior i magazynowanie wód w ich obrębie, wykorzystując do tego celu istniejącą zabudowę hydrotechniczną oraz realizując nowe obiekty. Liczne przykłady [Grześkowiak i in. 2012; Jańczak i in. 2004, Nowak i in. 2018; Nowak i Ptak 2018a; Nowak i Ptak 2018b; Sojka i in. 2010;] pokazują, że wykorzystując jeziora, można przechwycić bez większych szkód dla środowiska duże ilości wody. Piętrzenie wód wpływa także pozytywnie na sam akwen, zwłaszcza poprzez stabilizację jego zwierciadła wody oraz ograniczenie odpływu wód w okresach jej niedoborów [Nowak i Grześkowiak 2010; Nowak i Ptak 2018b]. Szczególnie korzystny wpływ ma ono na obszarach, w których występują deficyty wody, a za taki można uznać m.in. Pojezierze Gnieźnieńskie [Marszelewski i Radomski 2008; Nowak 2... więcej»

FAKTY
Debata "Polskie Wody w kontekście Ramowej Dyrektywy Wodnej" Warszawa, 8 maja 2019 r.O problemach związanych z gospodarowaniem wodą w Polsce dyskutowano w Centrum Wodnym SGGW, podczas debaty zorganizowanej przez Polski Klub Ekologiczny, Globalne Partnerstwo dla Wody i Koalicję Ratujmy Rzeki. W debacie wzięło udział ok. 50 osób reprezentujących wymienione organizacje oraz instytucje gospodarki wodnej. Wprowadzenie do debaty przedstawił mgr inż. Jerzy Iwanicki, który krytycznie odniósł się do polityki wodnej, prowadzonej w Polsce od wielu lat oraz zmian dokonanych w znowelizowanej ustawie Prawo wodne. Przypomniał, że w Ramowej Dyrektywie Wodnej jako cel nowoczesnej gospodarki zasobami wody podaje się: "Osiągnięcie co najmniej dobrego stanu wód przez określenie i wdrożenie niezbędnych działań w ramach zintegrowanych programów działań, uwzględniając istniejące wymogi Wspólnoty", natomiast u nas zbyt często jeszcze funkcjonuje, sformułowany w latach 30. ub. wieku pogląd, że "Celem gospodarki wodnej jest odprowadzenie do morza spadającej na ziemię wody przy ograniczeniu do minimum jej szkodliwego działania i przy uzyskaniu do maksimum jej działania pożytecznego jako środowiska, materii i masy". Taki pogląd można obecnie uznać za archaiczny i powinien być zmodyfikowany. Jest sprzeczny z zasadą systemowego traktowania zasobów wodnych zlewni. Nie zawsze także odpowiada współczesnej strategii przeciwdziałania powodziom i suszom. Jak podkreślił w wystąpieniu inż. Jerzy Iwanicki, w obowiązującej obecnie ustawie Prawo wodne nie w pełni zastosowano zasady zawarte w Ramowej Dyrektywie Wodnej, z których jako najważniejszą wskazał wprowadzenie zintegrowanego, kompleksowego zarządzania zasobami wody na obszarach zdefiniowanych zlewni rzecznych. Wskazał, że zastrzeżenie budzi także niewystarczające uwzględnienie zaleceń RDW dotyczące włączania jak największej części społeczeństwa do spraw związanych z gospodarowaniem zasobami wodnymi oraz ... więcej»

2019-5

zeszyt-5867-gospodarka-wodna-2019-5.html

 
W numerze m.in.:
Zmiana struktury transportu żeglugi śródlądowej w latach 2004-2014 na przykładzie skanalizowanego odcinka drogi wodnej E70 pomiędzy Bydgoszczą a Krzyżem (HUBERT RABANT, DAWID SZATTEN, ZYGMUNT BABIŃSKI)
D rogi wodne wykorzystywane były gospodarczo od dawna, niemniej wraz z upowszechnieniem nowych form transportu ich udział uległ ograniczeniu. Taki proces miał miejsce również w Polsce, która chociaż posiada dogodne warunki do prowadzenia żeglugi śródlądowej, to wykorzystuje ją w znikomym stopniu. W wyniku wieloletnich zaniedbań w infrastrukturze, dominują szlaki o niskiej przydatności do żeglugi. Łączna długość dróg wodnych w Polsce wynosi 3660 km (Rozporządzenie…, 2002), jednakże parametry europejskie spełnia z nich zaledwie 6% (Wojewódzka-Król, Rolbiecki, 2008; 2014; Nowakowski i inni, 2015). Trudne warunki logistyczne mają odbicie w niskim udziale w pracy przewozowej, wynoszącym zaledwie 0,3-0,4% (Informacja…, 2014). Według raportu Komisji ds. Ekonomii ONZ (White paper…, 2011), transport wodny jest najtańszym sposobem przemieszczania ładunków po śródlądziu. Prowadzone obecnie szerokie prace badawcze nad skutkami zagospodarowania dróg wodnych, na przykładzie dolnej Wisły (Wojewódzka-Król, Rolbiecki, 2017), wskazują na możliwość osiągnięcia znaczących korzyści wynikających z takich działań. OBSZAR I METODY BADAŃ Analizę ruchu jednostek przeprowadzono na zagospodarowanym odcinku drogi wodnej E70 - od km 14,8 Kanału Bydgoskiego (Bydgoszcz) do km 176,2 na rzece Noteć (Krzyż). Fragment ten stanowi połączenie dwóch głównych śródlądowych dróg wodnych w Polsce: E30 i E40. Na badanym odcinku szlaku o długości 161 km, znajduje się 20 śluz żeglugowych (6 na Kanale Bydgoskim i 14 na Noteci), które mają komory o wymiarach: 57,4 m na 9,6 m (Habel i inni, 2017). Kanał Bydgoski, powstały w latach 1773-1774, zaliczany jest do II klasy drogi wodnej. Prace regulacyjne na badanym odcinku Noteci, zaklasyfikowanej do kategorii Ib, przeprowadzone zostały w latach 1863-1915 (Woźniak-Hlebionek, 2002). Głębokość badanego odcinka Noteci waha się od 1,2 do 1,5 m, a Kanału Bydgoskiego około 1,6 m (Habel i inni, 2017). Badania obejmow... więcej»

Polska gospodarka wodna w Unii Europejskiej (JOANNA KOPCZYŃSKA)
M ija 15 lat od momentu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Dla gospodarki wodnej oznaczało to dużą zmianę zarówno w podejściu do samego gospodarowania wodami, jak i do instytucji odpowiedzialnych za realizację na wodach polityki wspólnotowej. Polska już kilka lat wcześniej przygotowywała się do tego procesu. W 2001 r. znowelizowano m.in. ustawę Prawo wodne, właśnie pod kątem przygotowania się do akcesji. Z momentem przystąpienia do UE rozpoczęło się w Polsce wdrażanie zapisów Ramowej Dyrektywy Wodnej oraz jej dyrektyw "córek". Przystąpienie oznaczało również dostęp do środków unijnych na finansowanie inwestycji zarówno rządowych jak i samorządowych. Możliwość realizacji inwestycji jest jednak obwarowana szeregiem wymogów zarówno proceduralnych, jak i prawnych - w tym zakresie ich wdrażanie wymagało również wdrożenia prawa z innych obszarów kompetencji UE, jak np. prawo zamówień publicznych, dostęp do informacji o środowisku i dyrektywa siedliskowa odnosząca się do obszarów Natura 2000. Dziś Polska realizując inwestycje opiera się na prawie UE oraz krajowym. Projekty są wybierane w ramach wielowariantowych analiz, w których kwestie ochrony środowiska należą do kluczowych aspektów. W uzgadnianiu inwestycji biorą udział wszystkie zainteresowane strony, od momentu ich umieszczenia w planach sektorowych do chwili wydania pozwolenia na budowę. OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW Na początku największy nacisk został położony na wdrażanie zapisów dyrektywy w sprawie oczyszczania ścieków komunalnych. Już w samym Traktacie zinwentaryzowano potrzeby w tym zakresie, wraz ze wskazaniem aglomeracji zobowiązanych do uporządkowania swojej gospodarki ściekowej. Zobowiązanie to wynikało także z członkostwa naszego kraju w Komisji Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku (HELCOM), kiedy to w 1992 r. powstała mapa wskazująca 52 oczyszczalnie ścieków w Polsce niespełniające norm i zanieczyszczające Bałtyk. Dziś na tej liście pozostaje jeszcze 13 miejsc, ... więcej»

Pierwsze posiedzenie Komitetu Gospodarki Wodnej PAN
Warszawa, 26 kwietnia 2019 r. W dniu 26.04.2019 r. odbyło się inauguracyjne posiedzenie Komitetu Gospodarki Wodnej PAN w kadencji 2019-2022. Komitet powołany został przez Prezydium Polskiej Akademii (uchwała nr 22/2019 z dnia 19 marca 2019 r.). Na przewodniczącego KGW PAN, Prezydium PAN powołało prof. dr hab. inż. Tomasza Okruszko. Skład Komitetu Gospodarki Wodnej PAN na kadencję 2019-2022: 1. prof. dr hab. inż. Kazimierz BANASIK, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Warszawa, 2. dr hab. Piotr BANASZUK, prof. PB, Politechnika Białostocka, 3. dr inż. Anna DUBEL, Akademia Górniczo- Hutnicza, Kraków, 4. dr inż. Jerzy GRELA, MGGP, Kraków, 5. prof. dr hab. inż. Tomasz HEESE, Politechnika Koszalińska, 6. dr hab. Katarzyna IZYDORCZYK, prof. ERCE, Europejskie Regionalne Centrum Ekohydrologii PAN, Łódź, 7. dr ... więcej»

Stanowisko Państwowej Rady Gospodarki Wodnej w sprawie działań dla poprawy prestiżu artykułów naukowych drukowanych w czasopiśmie Gospodarka Wodna przyjęte na posiedzeniu w dniu 4.04.2019 r.
Państwowa Rada Gospodarki Wodnej zapoznała się z sytuacją czasopisma Gospodarka Wodna, jaka następuje w wyniku wdrażania rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie sporządzania wykazu wydawnictw monografii naukowych oraz czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych. Po dyskusji, PRGW przyjęła następujące stanowisko: 1. Gospodarka Wodna jest czasopismem naukowo-technicznym i taki profil programowy wynika z jego misji, realizowanej konsekwentnie i z pomyślnymi rezultatami od 85 lat. Tą misją jest popularyzacja najnowszej i szerokiej wied... więcej»

INFORMACJE - NOWOŚCI
Europejskie morskie wiatraki w 2018 roku.W 2018 r. w Europie zainstalowano 409 nowych morskich turbin wiatrowych o mocy 2,65 GW. Jak wynika z najnowszego raportu branżowej organizacji Wind Europe, oznacza to 18-procentowy wzrost mocy zainstalowanej na naszym kontynencie. Jednakże nowych mocy było o prawie 16% mniej niż w rekordowym dotychczas 2017 r. Całkowita zainstalowana moc morskich wiatraków w Europie wynosi 18,5 GW, co stanowi około 10% całkowitej zainstalowanej mocy energetyki wiatrowej w Europie - reszta mocy pochodzi z elektrowni wiatrowych zlokalizowanych na lądzie. W sumie w 11 państwach pracują 4543 turbiny na 105 farmach. Około 44% mocy jest zainstalowana w farmach brytyjskich, 34% w niemieckich, 7% w duńskich, 6,4% w belgijskich i 6% w holenderskich... więcej»

2019-4

zeszyt-5833-gospodarka-wodna-2019-4.html

 
W numerze m.in.:
FAKTY
Partnerstwo dla rozwoju żeglugi śródlądowej Bydgoszcz, 19 lutego 2019 r. Dobiega końca realizacja międzynarodowe- go projektu EMMA, którego efektem jest między innymi wspólne opracowanie przez samorząd województwa i władze Bydgoszczy Studium lokalizacyjnego platformy multimodalnej Bydgoszcz- -Solec Kujawski. Planowana jest kontynuacja tego przedsięwzięcia, polegająca na organizacji rejsów promujących korzyści płynące z rozwoju żeglugi śródlądowej. Celem projektu EMMA było zwiększenie świadomości o korzyściach, jakie niesie za sobą transport morski i śródlądowy. Warte 4,4 mln euro przedsięwzięcie jest współfinansowane w ramach transnarodowego programu Interreg Region Morza Bałtyckiego. Realizuje je 21 part- nerów z Finlandii, Szwecji, Niemiec, Litwy i Polski oraz 43 partnerów stowarzyszonych z 6 krajów. Projekt realizowały wspólnie władze Bydgoszczy Konferencja ISOK - BEZPIECZNE SPOŁECZEŃSTWO, ŚRODOWISKO, GOSPODARKA Warszawa, 25 lutego 2019 r. W konferencji inaugurującej wdrożenie Informatycznego Systemu Osłony Kraju - "ISOK - BEZPIECZNE SPOŁECZEŃSTWO, ŚRODOWISKO, GOSPODARKA" wzięli udział m.in.: Przemysław Daca - prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (PGW WP), Przemysław Ligenza - dyrektor naczelny Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowego Instytutu Badawczego (IMGW-PIB), Paweł Przygrodzki - kierownik Centrum Służby Prognoz Hydrologicznych IMGW-PIB, Waldemar Izdebski - Główny Geodeta Kraju, Witold Skomra - Rządowe Centrum Bezpieczeństwa (RCB), Andrzej Szostek - prezes GISPartner. Konferencję rozpoczął Przemysław Daca, prezes PGW WP, słowami: "Mamy to!". Po prawie 10 latach wytężonej pracy do użytku oddany został innowacyjny Informatyczny System Osło- ny Kraju (ISOK), którego celem jest zwiększenie bezpieczeństwa obywateli w odniesieniu do zagrożeń naturalnych. Przemysław Ligenza - dyrektor naczelny IMGW-PIB, podczas konfe- rencji przedstawił system ISOK. Wyjaśnił, w jaki sposób będzie można otrzymywać o... więcej»

Wpływ chropowatości powierzchni koryta o złożonym przekroju na prędkości przepływu wody (ELŻBIETA KUBRAK)
P rzepływ wód wielkich w korytach rzek nizinnych odbywa się zarówno w korycie głównym jak, i w wyżej położonych zale- wach, w których głębokości przepływu są znacznie mniejsze niż w korycie głównym. Z tego względu prędkości przepływu wody w terenach zalewowych są mniejsze niż w korycie głównym. Na zmniejszenie prędkości przepływu wody w terenach zalewowych wpływa także wzrost chropowatości ich powierzchni a często także występująca tam różnorodna roślinność. W poszczególnych częściach złożonego przekroju koryta wy- stępują więc strumienie wody o zróżnicowanych prędkościach przepływu. Lepkość wody uniemożliwia występowanie nieciągłości prędkości na granicach tych strumieni, pokrywających się z granicą koryta głównego i terenów zalewowych. W obszarze tym tworzy się strefa przepływu o znacznym gradiencie prędkości wody, która generuje wielkoskalowe wiry o pionowej osi [van Prooijen i in. 2005]. Wskutek zróżnicowania prędkości występuje transfer pędu mas wody z koryta głównego do terenu zalewowego, wzrost głębokości wody w terenie zalewowym i ponowny przepływ wody w kierunku koryta głównego. Proces wymiany pędu wraz z tworzeniem się struktur wirowych w rejonie połączenia terenów zalewowych i koryta głównego określono pojęciem "efektu kinematycznego" [Żeleźniakow 1950], a współcześnie interakcją strumieni [Kubrak E. i in., 2019]. W efekcie, zmniejsza się prędkość wody w korycie głównym i jednocześnie wzrasta prędkość i głębokość przepływu strumienia w części terenów zalewowych przylegających do koryta głównego. Zróżnicowanie chropowatości powierzchni koryta głównego i terenów zalewowych intensyfikuje proces tworzenia wirów i przepływów wtórnych w korycie głów- nym i ma wpływ na przepustowość koryta o złożonym przekroju [Shiono, Knight 1991, Tominaga, Nezu 1991, van Prooijen i in. 2000]. Wartości prędkości przepływu wody w korycie głównym i na terenach zalewowych są uzależnione od głębokości wody w korycie głównym i terenach zalewowych, spadku ... więcej»

Prof. dr inż. Jan Zieliński 1931-2019 (Marek Gromiec)
Z głębokim żalem przyjąłem wiadomość, że w dniu 8 lutego 2019 r., w wieku 88 lat, zmarł prof. dr inż. Jan Zieliński - wybitny hydrotechnik i nestor gospodarki wodnej. Urodził się 2 stycznia 1931 r. w Krześlinie, w rodzinie nauczycielskiej, w której ojciec Kazimierz był kierownikiem szkoły i nauczycielem, a matka Michalina nauczycielką w szkole powszechnej w Mokobodach, powiat Siedlce. Rodzice, w latach 1939-1944 prowadzili działalność konspiracyjną, oboje należeli do AK, a ojciec, major, ps. Bezmian był komendantem Ośrodka III "Osika" Mokobody obwodu ZWZ - AK "Sowa" Siedlce. Po wojnie, matka przeniosła się do szkoły w Siedlcach, a ojciec pracował w spółdzielczości w Warszawie. Po zdaniu matury matematyczno-fizycznej w Liceum im. Żółkiewskiego w Siedlcach, od 1949 r., Janek wraz z całą rodziną zamieszkał w Warszawie i rozpoczął studia na Wydziale Inżynierii Politechniki Warszawskiej, które ukończył w 1953 r. na Wydziale Budownictwa Wodnego uzyskując dyplom inżyniera budownictwa wodnego. Tytuł magistra inżyniera wodnego uzyskał w 1955 r. Na studiach poznał swoją przyszłą żonę Marię Ozga (nieodżałowaną prof. dr hab. inż. Marię Ozga-Zielińską), z którą zawa... więcej»

Przykłady regulacji rzek w Królestwie Polskim (MAREK RUTKOWSKI)
REGULACJA PILICY Jakkolwiek pierwsze postanowienie rządu konstytucyjnego Królestwa Polskiego w zakresie regulacji rzek, datowane było już na 17 lutego 1816 r., i dotyczyło okolic Warszawy (gdzie była mowa o zabezpieczeniach wałami wsi podwarszawskich, zagrożonych licznymi powodziami)1), a myślano też już od samego początku funkcjonowania nowego państwa o oczyszczeniu Prosny i Nidy2), to jednak bez wątpienia proces regulacji rzeki Pilicy możemy uznać za rzeczywisty, znaczący początek prac regulacyjnych po 1815 r. W dniu 20 kwietnia 1816 r. bowiem ówczesne najwyższe władze krajowe - Rada Administracyjna podejmuje decyzję o przeznaczeniu znacznych funduszy państwowych na uregulowanie rzek Pilicy oraz Nidy, jak też na wstępne oddelegowanie inżyniera, który zająłby się pracami niwelacyjnymi i kosztorysami w odniesieniu do wskazanych projektów3). Wkrótce, bo 28 maja 1816 r. przyznaje rząd Królestwa bardzo wysokie diety dla dyrektora robót nad oczyszczaniem rzeki Pilicy. Kwoty te wynoszą 9 tysięcy złp. rocznie4). Już 10 września 1816 r. sowicie uposażony inżynier Jan Wojciech Lange przedstawia na forum Rady Administracyjnej dokładny projekt przeprowadzenia regulacji rzeki Pilicy, który w założeniu miał trwać w ciągu najbliższych pięciu lat, tj. w okresie 1817-1821. Według oszacowań Lange’go, całkowity koszt tejże regulacji opiewał wstępnie na milion złp5). Finalnie 12 kwietnia 1817 r. rząd Królestwa podejmuje ogólną uchwałę dotyczącą sposobu i zasad dostarczania robotników niezbędnych do przeprowadzenia regulacji koryta Pilicy6). Na podstawie m.in. ogólnych postanowień namiestnika carskiego w Królestwie Polskim generała Józefa Zajączka z 20 kwietnia 1816 r. oraz 12 kwietnia 1817 r. dotyczących tak prowadzenia prac transportowych, jak i realizacji obowiązku szarwarkowego, Komisja Rządowa Spraw Wewnętrznych i Policji dnia 13 maja 1817 r. wydała reskrypt nr 761/178, nakazujący bezzwłoczne rozpoczęcie (najistotniejszego etapu) prac nad uspławnieniem rz... więcej»

Zarządzanie zawodnieniami terenów górniczych w procesie napraw szkód górniczych (DARIUSZ IGNACY)
J ednym ze skutków oddziaływania podziemnej eksploatacji górniczej kopalin są przeobrażenia środowiska wodnego terenów górniczych. Można wyróżnić dwa zasadnicze rodzaje takich przeobrażeń górotworu i powierzchni: okresowe lub trwałe osuszenia oraz okresowe (sezonowe, powodziowe) lub trwałe zawodnienia. Okresowemu (wymuszonemu) odwadnianiu złóż kopalin towarzyszy okresowe osuszanie elementów środowiska. Przywróceniu naturalnych stosunków wodnych może towarzyszyć zasadnicza zmiana rodzaju przeobrażeń środowiska. Dotychczas osuszane elementy środowiska - górotwór i/lub powierzchnia mogą ulec zawodnieniu po przywróceniu naturalnych przepływów wód. Jeśli przewiduje się taką zmianę rodzaju przeobrażeń elementu środowiska, to określa się ją mianem zagrożenia zawodnieniem. W hydrologii to zagrożenie obejmuje powodzie oraz zawodnienia wodogruntowe. W treści tego artykułu przypisywanie zagrożenia zawodnieniem powierzchniom terenów górniczych jest związane z założe- niem przywrócenia w ich granicach swobodnych przepływów wód. W Programie Wodno-Środowiskowym Kraju, zatwierdzonym przez Radę Ministrów w 2010 r., niektóre z odcinków cieków po- wierzchniowych w terenach górniczych, w których przerwano związek hydrauliczny wód z ich odbiornikiem i/lub z wodami podziemnymi, zakwalifikowano jako silnie zmienione części wód. Ich stan oceniono jako zły, zaś ryzyko nieosiągnięcia celów środowiskowych - jako duże. W Programie zawarto dla nich derogacje czasowe wraz z uzasadnieniem: "brak jest dla nich możliwości technicznych ograniczenia wpływu tych oddziaływań, zaś występująca działalność człowieka związana jest ściśle z występowaniem bogactw naturalnych bądź przemysłowym charakterem obszaru". Ramy czasowe dopuszczenia wymuszonych przepływów wód w terenach górniczych określa artykuł 100 ustawy Prawo ochrony środowiska. Stanowi on w szczególności, że: "każdy, kto czasowo doprowadził do zmiany stosunków wodnych, jest obowiązany do podjęcia działań w celu ich przywróc... więcej»

2019-3

zeszyt-5802-gospodarka-wodna-2019-3.html

 
W numerze m.in.:
FAKTY
Rozbudowa Systemu Monitoringu Ryzyka Powodziowego (SMoRP).Funkcjonujący w Regionalnym Zarządzie Gospodarki Wodnej w Gdańsku System Monitoringu Ryzyka Powodziowego (SMoRP), zostanie zanalizowany pod kątem możliwości rozbudowy. Szczegółowego przeglądu dokona wyłoniona w przetargu firma P. H. U. TELSAT Grzegorz Kawka z Gryfic. Umowę w imieniu RZGW w Gdańsku podpisał z-ca dyrektora ds. powodzi i suszy Krzysztof Roman. Podpisana umowa na zadanie "Analiza systemu pozyskiwania informacji o zagrożeniu powodziowym na obszarze Żuław" przewiduje w ciągu sześciu miesięcy wykonanie następujących działań: - analiza istniejących punktów monitoringu wizyjnego wraz z oceną możliwości rozbudowy systemu monitoringu wizyjnego rzeki Wisły o nowe punkty monitoringu; - analiza istniejących punków monitoringu telemetrycznego pozostających w dyspozycji RZGW... więcej»

Przegląd i aktualizacja wstępnej oceny ryzyka powodziowego (AGNIESZKA ŚLIWA)
C harakterystyka zagrożenia powodziowego, określenie obszarów występowania ryzyka powodziowego, ocena jego rozmiaru oraz umiejętność zarządzania nim stanowią istotne elementy procesu zarządzania kryzysowego w naszym kraju. Powódź jako zagrożenie mogące spowodować wystąpienie sytuacji kryzysowej charakteryzuje się znacznym prawdopodobieństwem wystąpienia oraz dużymi skutkami dla bezpieczeństwa narodowego. Skuteczność działań podejmowanych w fazie reagowania na zagrożenie jest uzależniona od wielu czynników, w tym od dokładności wykonania oceny ryzyka zagrożenia w fazie przygotowania na jego wystąpienie. Opracowanie projektów strategicznych dokumentów planistycznych związanych z zarządzaniem ryzykiem powodziowym należy do ustawowych zadań Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Jednym z tych dokumentów jest wstępna ocena ryzyka powodziowego. ZAGROŻENIE POWODZIOWE A RYZYKO POWODZIOWE Występowanie zagrożenia powodziowego na danym terenie oznacza duże prawdopodobieństwo wystąpienia tam zjawiska powodzi, czyli zgodnie z definicją podaną w art. 16 pkt 43 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne "czasowego pokrycia przez wodę terenu, który w normalnych warunkach nie jest pokryty wodą, w szczególności wywołanego przez wezbrania wody w ciekach naturalnych, zbiornikach wodnych, kanałach oraz od strony morza, z wyłączeniem pokrycia przez wodę terenu wywołanego przez wezbranie wody w systemach kanalizacyjnych". Natomiast ryzyko powodziowe, zgodnie z art. 2 Dyrektywy 2007/60/WE w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim, oznacza kombinację prawdopodobieństwa wystąpienia powodzi i prawdopodobieństwa wystąpienia związanych z powodzią potencjalnych negatywnych konsekwencji dla zdrowia ludzkiego, środowiska, dziedzictwa kulturowego i działalności gospodarczej. Zatem znaczące ryzyko powodziowe występuje na pewnym obszarze dopiero wtedy, gdy stwierdzone tam wysokie zagrożenie powodziowe wiąże się z dużym prawdopodobień... więcej»

O aktualizacji planów gospodarowania wodami (PRZEMYSŁAW GRUSZECKI)
GŁÓWNE PRZESŁANKI AKTUALIZACJI Planowanie w gospodarowaniu wodami obejmuje dwanaście dokumentów planistycznych. Wszystkie dokumenty wymienia art. 315 ustawy Prawo wodne. Można je pogrupować w bloki: ● dotyczące ochrony wód morskich, ● ochrony przed powodzią - czyli zarządzania ryzykiem powodziowym, ● przeciwdziałania skutkom suszy, ● plany gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy. Departament Zarządzania Środowiskiem Wodnym PGW Wody Polskie, prowadzi intensywne prace przygotowawcze do drugiej aktualizacji dokumentów ujętych w ostatnim bloku - plany gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy. Trwa obecnie trzeci sześcioletni cykl planistyczny. Ta cykliczność, charakterystyczna dla wszystkich dyrektyw ramowych, niezależnie od tego, jakiego komponentu dotyczą, oparta jest na modelu zarządzania środowiskiem, który składa się z kilku kroków. Można go scharakteryzować w następujący sposób: zorientuj się, co dzieje się na twoim terenie zainteresowania i dokonaj pełnej analizy czynników społecznych, środowiskowych, gospodarczych, następnie sprawdź, jaki wpływ na środowisko wodne mają procesy związane z tymi czynnikami, wreszcie oceń reakcję środowiska na zidentyfikowaną presję antropogeniczną i zaplanuj działania naprawcze. W tym cyklu zweryfikowaliśmy już wykaz i podział jednolitych części wód. Mówimy o gospodarowaniu wodami w ujęciu zlewniowym, ale jednocześnie o takim gospodarowaniu, które bierze pod uwagę funkcjonowanie ekosystemów wodnych. Rzeka z punktu widzenia hydrologicznego jest oczywiście całością. Natomiast z punktu widzenia warunków do życia w niej, nie zawsze taką pozostanie. Wystarczy przyjrzeć się którejś z rzek, np. Wiśle. Analizując warunki w jej górnym biegu, np. w Wisełce czy Ustroniu, a następnie w Warszawie, Toruniu, a potem gdzieś przy ujściu do Bałtyku stwierdzimy, że rzeka ma tę samą nazwę i oczywiście jest ciągła, ale w różnych miejscach ma inną prędkość przepływu, morfologię k... więcej»

Działania dla zrównoważonego gospodarowania wodą i ograniczenia zagrożeń (MAREK GRÓBARCZYK)
Problem malejących zasobów wodnych stał się w ostatnich latach zagadnieniem o zasięgu ogólnoświatowym. Nasilenie się tego zjawiska związane jest zarówno z rosnącym zapotrzebowaniem na wodę ze strony powiększającej się populacji ludzkiej oraz rozwijającej się gospodarki, w tym rolnictwa i przemysłu, jak i ze zmianami klimatycznymi. Obecnie ponad 1/3 światowej populacji żyje w regionach, w których występuje niedobór wody. W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat problem niedoborów wody uległ znacznemu nasileniu również w Europie. W południowej i środkowej części kontynentu, w tym również na większości obszaru Polski, od lat 60. ubiegłego wieku wielkość opadów zmalała o kilkadziesiąt milimetrów. Tylko w latach 1976-2006 liczba obszarów i osób dotkniętych suszą w Europie wzrosła o prawie 20%. Zmiany klimatu oraz presja antropogeniczna powodują, że zasoby wodne będą ulegały dalszej degradacji. Obecnie w Europie tereny ubogie w wodę stanowią 1%, a zgodnie z prognozami do 2070 roku będą zajmować aż 35% obszarów tego kontynentu. Częstotliwość susz... więcej»

Powstaje pierwszy w Polsce Plan przeciwdziałania skutkom suszy
S usze pojawiają się w naszej części świata coraz częściej i nic nie wskazuje na to, że w dającej się przewidzieć przyszłości coś się w tym względzie zmieni. Jest to zjawisko naturalne i nikt, nawet znacznie bogatsze niż Polska państwa, nie może mu zapobiec. W poszczególnych państwach podejmowane są jednak działania w celu minimalizowania skutków tego zjawiska. Temu celowi służy także opracowywany właśnie w naszym kraju plan przeciwdziałania skutkom suszy na obszarach dorzeczy (PPSS). To pierwszy tak kompleksowy projekt działań w tej dziedzinie w Polsce. Plan powstanie do końca 2020 r. Jest to trzeci, po planach gospodarowania wodami oraz planach zarządzania ryzykiem powodziowym (opracowanych przez KZGW, poprzednika prawnego Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie) wielki projekt mający służyć zrównoważonemu gospodarowaniu wodami i ustaleniu zasad oraz instrumentów zarządzania zasobami wodnymi. Celem jest zapewnienie dobrej jakości oraz wystarczającej ilości wody służących wszystkim działom gospodarki narodowej oraz środowisku naturalnemu. W ramach opracowania PPSS zostanie dokonana identyfikacja i hierarchizacja obszarów zagrożonych wystąpieniem zjawiska suszy na obszarach poszczególnych dorzeczy oraz ocena potrzeb w zakresie ochrony przed suszą. Zostanie również opracowany zestaw działań mający na celu zapobieganie i łagodzenie skutków oddziaływania suszy na społeczeństwo, środowisko i gospodarkę. SUSZA - KLIMATYCZNE ZJAWISKO NATURALNE Susza jest naturalną cechą klimatu, określaną jako zauważalny brak wody w środowisku, skutkujący szkodami w środowisku i gospodarce oraz stanowiący uciążliwość, a nawet zagrożenie dla ludności. Ten tymczasowy spadek dostępności wody, związany m.in. z brakiem opadów, trzeba odróżnić od niedoboru wody. Niedobór wody jest zjawiskiem spowodowanym działalnością człowieka i zachodzi wówczas, gdy realizowane zapotrzebowanie na wodę przekracza dostępne zasoby wodne. Niedobory wody bardzo cz... więcej»

2019-2

zeszyt-5768-gospodarka-wodna-2019-2.html

 
W numerze m.in.:
Czy niebawem grozi nam powódź? Artykuł dyskusyjny (ROBERT BANASIAK)
W e wstępie warto przypomnieć słowa: "Okres bez powodzi jest okresem przed powodzią". Wystąpienie kolejnych powodzi nie jest kwestią czy, ale kiedy. Przewidywanie powodzi na przyszłość, w dłuższej perspektywie czasowej, ma charakter statystyczny i polega na określeniu prawdopodobieństwa wystąpienia określonej skali powodzi w określonym interwale czasowym na podstawie zdarzeń wcześniej notowanych - najczęściej ciągu przepływów maksymalnych rocznych. Na podstawie tych analiz nie wiemy jednak, nawet w przybliżeniu, kiedy faktycznie powódź wystąpi. Przyjmuje się, że zdarzenia ekstremalne mają charakter losowy - to też stanowi powód niepewności, oczekiwania i daje najlepsze wytłumaczenie hydrologów w sytuacjach rozbieżności (nierzadkiej) pomiędzy uzyskanymi trendami statystycznymi a częstością zdarzeń w rzeczywistości. Inne przewidywania o zbliżającej się powodzi można włożyć między wróżby, przepowiednie lub (intuicyjne) obawy, jeśli nie liczyć prognoz na podstawie bioindykatorów (np. w starożytnym Egipcie). Pomijamy tutaj także takie deterministyczne aspekty, jak zaniedbania w utrzymaniu budowli hydrotechnicznych grożących katastrofą, czy też wady w systemie monitoringu i ostrzegania hydro-meteo oraz działania człowieka zwiększające ekspozycję majątku na wezbrania. Nie tylko powodzie stanowią poważne zagrożenie dla gospodarki. Przewlekłe i dotkliwe susze, jak te w 2015 r. i 2018 r., również przynoszą duże szkody. Czy w przewidywaniu tych hydrologicznych zdarzeń ekstremalnych zdani jesteśmy jedynie na statystykę? Czy możemy korzystać z prognoz wyprzedzających sięgających tylko kilka, kilkanaście godzin lub dni (w zależności od skali zjawiska i prognoz meteorologicznych i hydrologicznych)? I to w obliczu zmian klimatycznych, które, jak powszechnie się uważa, powodują nasilenie meteorologicznych zjawisk ekstremalnych? Przyczyny zmiany częstotliwości powodzi są bardzo złożone i zależą od różnych mechanizmów generują... więcej»

Przegląd doświadczeń związanych z rozbiórką zapór wodnych na świecie oraz z usuwaniem i utylizacją osadów zgromadzonych w czaszach likwidowanych zbiorników zaporowych Artykuł dyskusyjny Część II (TOMASZ MIKOŁAJCZYK, PRZEMYSŁAW NAWROCKI)
PROBLEM SEDYMENTÓW ZGROMADZONYCH W CZASZACH LIKWIDOWANYCH ZBIORNIKÓW ZAPOROWYCH I ICH WPŁYWU NA EKOSYSTEM RZECZNY Największym problemem towarzyszącym procesowi rozbiórki zapór są zgromadzone w czaszach zbiorników zaporowych sedymenty i ich los w trakcie i po rozbiórce zapory [Kondolf 1997, Shuman 1995, TCGRDHF 1997, Stroud 2012]. Należy jednak pamiętać, że sedymenty są integralną częścią geoekosystemu (rzecznego oraz morskiego) i gdyby nie zapora, zostałyby przemieszczone wzdłuż kontinuum rzecznego, gdzie pełniłyby istotne dla geoekosystemu funkcje [Rathburn i Wohl 2002]. Ilość i jakość osadów jest czynnikiem determinującym sposób rozbiórki zapory, a w skrajnych sytuacjach czynnikiem decydującym nawet o tym czy daną zaporę można rozebrać, czy też nie [Stroud 2012, Evans 2015]. Gromadzone przez dziesię... więcej»

INFORMACJE - NOWOŚCI
Aprobata tunelu pod cieśniną Fehmarn Resort transportu niemieckiego kraju związkowego Schleswig-Holstein, mimo obiekcji ze strony obrońców środowiska, wydał zgodę na budowę nowego tunelu drogowo- kolejowego łączącego Niemcy z Danią. Formalnej zgody jeszcze nie ma, jednakże Ministerstwo Transportu Schleswig-Holstein ogłosiło 28 grudnia 2018 r., że zatwierdzenie planu tunelu Fehmarn jest gotowe do podpisania. Zgodnie z niemieckimi przepisami inwestor Femern A/S ma 14 dni na sprawdzenie zatwierdzenia przed jego podpisaniem. Jednakże w tym czasie mogą być wprowadzane tylko drobne zmiany redakcyjne. Spółka Femern A/S wystąpiła o zgodę na budowę tunelu jeszcze w 2013 r. Strona duńska podjęła dwa lata później pozytywną decyzję, natomiast w Niemczech trwało to znacznie dłużej. Przyczyną opóźnienia była konieczność rozpatrzenia ponad 12 tys. zastrzeżeń, jakie zgłoszono wobec wniosku. Wraz z technicznymi załącznikami liczył on 14 tys. stron. Faktyczne zatwierdzenie planu jest dokumentem prawnym obejmującym ponad 1000 stron. Oparte jest na wspomnianym wyżej 14 000 stronicowym wniosku przygotowanym przez Femern A/... więcej»

FAKTY
Gospodarowanie wodą w małych zlewniach Warszawa, 30 listopada 2018 r. W Centrum Wodnym Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska SGGW odbyło się seminarium dotyczące potrzeb, uwarunkowań oraz systemów działań dla zwiększenia retencyjności zlewni. Referaty wygłosili: - prof. dr hab. inż. Tomasz Okruszko, dr inż. Dorota Pusłowska-Tyszewska: Wielokryterialna ocena potrzeb i możliwości zwiększenia retencyjności zlewni; - dr inż. Ignacy Kardel, dr inż. Dorota Pusłowska- -Tyszewska: Aplikacja FroGis - narzędzie wspomagające proces planowania obiektów małej retencji; - prof. dr hab. inż. Edward Pierzgalski: Wykorzystanie systemów melioracyjnych do poprawy stanu zasobów wodnych w małych zlewniach. Seminarium zakończyła burzliwa dyskusja dotycząca problemów związanych ze współczesnymi możliwościami kształtowania i wykorzystania zasobów wód powierzchniowych w małych zlewniach, a także ich ograniczeniami. Rok 2019 Rokiem Ligi Morskiej i Rzecznej Warszawa, 12 grudnia 2018 r. W setną rocznicę powołania stowarzyszenia, które rozpoczę... więcej»

Koncentracje metali ciężkich (Cu, Zn, Pb, Co, Cd, Hg) w muszlach mięczaków słodkowodnych z obszaru estuarium Odry i wybranych jezior Pomorza Zachodniego (STANISŁAW PIOTROWSKI)
Z różnicowanie zawartości Cu, Zn, Cd, Fe, Mn u różnych gatunków mięczaków pochodzących z tego samego biotopu jest prawdopodobnie związane ze specyfiką gatunku, a także sposobu odżywiania się [Parsons i in. 1973]. Wielu autorów twierdzi, że zwierzęta żerujące na osadach lub filtrujące wodę absorbują więcej metali niż gatunki roślinożerne [Parleman i Meili 1993]. Niektóre metale są związane z muszlą i cząstkami fosforanowymi w tkankach miękkich [Nott i Nicolaidou 1993]. Zagadnienie obecności metali ciężkich i czynników wpływających na ich koncentracje w muszlach jest stosunkowo mało poznane. Muszle, co istotniejsze, mogą odgrywać w ekosystemach swoiste czasowe "więzienie" dla metali ciężkich, a więc przyczyniać się do ich czasowej eliminacji z geochemicznego obiegu [Bertine i Goldberg 1972]. Obserwuje się od kilkudziesięciu do kilkuset razy niższe koncentracje metali w muszlach niż w tkankach miękkich [Bertine i Goldberg 1972]. Podobne relacje, ale tylko w odniesieniu do Pb, obserwowali Bolognani-Fantin i in. (1982). Z kolei Imlay (1982) obserwował zupełnie odwrotne relacje - wysokie koncentracje metali w muszlach Unionidae w relacji do tkanek miękkich: dla Pb - koncentracje 450 razy wyższe; dla Cd - koncentracje 100 razy wyższe; dla Cu - koncentracje 6 razy wyższe. Wartości rzędu od kilku do kilkuset μg/g suchej masy (=ppm) i czasami porównywalne z poziomem metali w tkankach miękkich, choć z reguły niższe o rząd wielkości, obserwowali Bias i Karbe (1985) oraz Jurkiewicz-Karnkowska (1989a, b). Część metali ciężkich tworzy luźne powiązania z zewnętrzną częścią muszli, tzw. konchioliną. Inna z kolei część metali, zwłaszcza Cd, Co, Mn, Pb, Sr, jest silnie związana z węglanami, głównie aragonitem tworzącym muszle [Babukutty i Chacko 1992; Bias i Karbe 1985; Imlay 1982; Onuma i in. 1979; Sturesson 1978]. Z tymi sformułowaniami w parze idzie sugestia, że mięczaki o dużych muszlach, szczególnie małże z rodzaju Un... więcej»

2019-1

zeszyt-5741-gospodarka-wodna-2019-1.html

 
W numerze m.in.:
Zmiany w odprowadzeniu wód opadowych z terenów, na których prowadzi się działalność gospodarczą (ANNA NIEĆ, JAKUB NIEĆ)
Z dniem 1 stycznia 2018 r. weszły w życie przepisy ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017r.1), która reguluje gospodarowanie wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, w szczególności kształtowanie i ochronę zasobów wodnych, korzystanie z wód, a także zarządzanie zasobami. Zgodnie z intencją unijnego ustawodawcy, wyrażoną w preambule do Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej2), konieczne jest opracowanie zintegrowanej polityki wodnej Wspólnoty, która wymaga przejrzystych, efektywnych i spójnych ram legislacyjnych. Dyrektywa 2000/60/WE, której celem jest utrzymanie i poprawa środowiska wodnego we Wspólnocie, takie ogólne ramy stanowi, jednocześnie koordynując, integrując i rozwijając ogólne zasady i struktury dla ochrony i zrównoważonego korzystania z wody na terenie Wspólnoty, zgodnie z zasadami pomocniczości. Jak podkreśla się w uzasadnieniu rządowego projektu ustawy Prawo wodne3), 1) DzU z 2017 r. poz. 1566 - dalej również nowe prawo wodne lub u.p.w. 2) DzU UE.L.2000.327.1 z dnia 2000.12.22 - dalej również Dyrektywa 2000/60/WE lub Ramowa Dyrektywa Wodna. 3) Druk sejmowy nr 1529 - źródło: http://www.sejm. gov.pl/Sejm8.nsf/druk.xsp?nr=1529. reforma gospodarki wodnej, realizowana poprzez wprowadzenie zupełnie nowych rozwiązań w drodze przepisów ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r., zmierza do wprowadzenia instrumentów zapewniających osiągnięcie celu Ramowej Dyrektywy Wodnej. W zamierzeniu krajowego ustawodawcy zakładany zakres regulacji nowego prawa wodnego ma zapewnić pełną realizację zlewniowej polityki gospodarowania wodami przez wprowadzenie zarządzania na każdym poziomie zlewni, regionu wodnego i dorzecza poprzez jeden podmiot, jakim jest nadzorowane przez ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie4). Nie wchodząc zanadto w szczegółowe rozważania dotyczące... więcej»

INFORMACJE - NOWOŚCI
Bezpłatne pingery dla rybaków Pod koniec września 2018 r. rybacy poławiający na morskich wodach Wolińskiego Parku Narodowego otrzymali bezpłatnie pingery - akustyczne urządzenia ostrzegające morświny przed sieciami rybackimi. Pingery zakupiono w ramach projektu "Ochrona ssaków i ptaków morskich i ich siedlisk", realizowanego wspólnie przez Stację Morską im. Profesora Krzysztofa Skóry Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego i Fundację WWF Polska. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Pingery stanowią najprostszą, a zarazem najskuteczniejszą, metodę ograniczającą przyłów krytycznie zagrożonego w Morzu Bałtyckim morświna, chroniąc go przed śmiercią w wyniku uwięzienia w rybackich sieciach, które są jednym z głównych zagrożeń dla tych zwierząt. Pingery, emitując dźwięki o odpowiedniej częstotliwości, mają za zadanie ostrzegać morświny o niebezpieczeństwie w postaci sieci rybackich na łowiskach. Urządzenia te... więcej»

WSPOMNIENIA POŚMIERTNE Mieczysław Przekwas 1926-2018 (Andrzej Sowiński)
6 lipca 2018 r., w wieku 92 lat, zmarł mgr inż. Mieczysław Przekwas, wybitny hydroenergetyk, długoletni pracownik Energoprojektu-Warszawa SA, uznany autorytet w dziedzinie energetyki wodnej i hydrotechniki. Mieczysław Przekwas urodził się 24 lipca 1926 r. w Chrustowie koło Brześcia Kujawskiego. Jego młode lata przypadły na okres wojny. Doświadczył w młodości wszelkich jej okropności. Po wysiedleniu do Generalnej Guberni w lipcu 1940 r. rozpoczęła się Jego tułaczka, głód i choroby, rozłąka z rodziną. Zatrzymany w trakcie łapanki w 1942 r., po pobycie w obozie przejściowym, w wieku 16 lat, został wywieziony na przymusowe r... więcej»

Rok Odry i co dalej? (Ewa Owczarek-Nowak)
W połowie 2017 r. samorząd województwa dolnośląskiego wystąpił z bardzo ciekawą inicjatywą. Pomysł polegał na tym, aby sejmiki wszystkich województw położonych nad Odrą ogłosiły rok 2018 Rokiem Rzeki Odry. Osobą, która jako pierwsza zaczęła mówić o samorządowym roku rzeki Odry, jest dr Ewa Rzewuska - radna sejmiku dolnośląskiego, a przy tym osoba, która Odrze i jakości jej wód poświęciła ogromną część swojego bogatego życia zawodowego. Idea samorządowego roku Odry spotkała się z dużym zainteresowaniem. Rok 2017 był bardzo dobrym momentem na rozpoczęcie dyskusji o gospodarczym wykorzystaniu rzek w możliwie szerokim gronie. Tematów było (i nadal jest) sporo: powoli konkretyzujące się plany dotyczące Odry, ratyfikacja porozumienia AGN, pierwsze dokumenty strategiczne dotyczące modernizacji Odrzańskiej Drogi Wodnej, sukcesywnie pojawiające się pytania i wątpliwości czy różne opinie o roli, jaką rzeka powinna wypełniać w życiu społeczności nadrzecznych, regionu i kraju. Obchody Roku Odry stały się znakomitą okazją do tego rodzaju rozmów. Pierwszym województwem, które ogłosiło rok 2018 rokiem rzeki Odry, było województwo dolnośląskie (uchwała Sejmiku Województwa Dolnośląskiego nr XL/1283/17 z dnia 26 października 2017 r.), następnie województwo śląskie (uchwała Sejmiku Województwa Śląskiego nr V/46/2/2017 z dnia 20 listopada 2017 r.) i lubuskie (stanowisko Sejmiku Województwa Lubuskiego z dnia 20 listopada 2018 r.). Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego ustanowił rok ... więcej»

Gospodarowanie zasobami wód - specjalna sesja panelowa w ramach międzynarodowej konferencji naukowej (Piotr P. Małecki, Rafał Miłaszewski)
W dniach 25-26 września 2018 r. w Łodzi odbyła się II Międzynarodowa Konferencja Naukowa pod tytułem "Środowisko przyrodnicze a rozwój". Organizatorami byli: Katedra Ekonomii Rozwoju Uniwersytetu Łódzkiego oraz The Baltic University Programme. W ramach tej konferencji odbyła się specjalna sesja panelowa pod tytułem "Gospodarowanie zasobami wód". Jej współorganizatorem była Sekcja Ekonomiki Użytkowania i Ochrony Wód, działająca przy Polskim Stowarzyszeniu Ekonomistów Środowiska i Zasobów Naturalnych. Celem tej sesji była prezentacja wyników najnowszych badań z zakresu gospodarowania zasobami wodnymi oraz wymiana poglądów i doświadczeń. Obrady prowadzili prof. dr hab. inż. Rafał Miłaszewski z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie oraz prof. dr hab. Piotr Małecki z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie - odpowiednio przewodniczący i wiceprzewodniczący Prezydium Sekcji Ekonomiki Użytkowania i Ochrony Wód. W sesji wygłoszono pięć referatów. Poniżej ich tytuły wraz z krótkimi opisami oraz nazwiskami autorów: □ Ekonomiczne aspekty wdrażania przepływów środowiskowych - dr Anna Dubel (Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie), dr inż. Izabela Godyń (Politechnika Krakowska). Zrównoważ... więcej»

Redakcja:
ul. Ratuszowa 11, pok. 718
03-450 Warszawa
tel.: (0 22) 619 20 15
e-mail: gospodarkawodna@sigma-not.pl
www: http://gospodarkawodna.net/

Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.

Procedura recenzowania
Formularz recenzji
Zasady etyki w publikacjach
Reviewing procedure
Review form
Ethics and publication malpractice statement

Czasopisma Wydawnictwa SIGMA-NOT można zaprenumerować w jednym z następujących wariantów: 

· Prenumerata roczna, półroczna i kwartalna czasopism w wersji papierowej,

· Prenumerata roczna w wersji PLUS (wersja papierowa i dostęp do Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl w ramach zaprenumerowanego tytułu),

· Prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych),

· Prenumerata ciągła w wersji PLUS – z 10% rabatem na każdy zaprenumerowany tytuł uzyskiwanym po podpisaniu umowy z Wydawnictwem SIGMA-NOT, przedłużanej automatycznie z roku na rok aż do momentu złożenia rezygnacji,

· Prenumerata zagraniczna – wysyłka czasopisma za granicę za dopłatą 100% do ceny prenumeraty krajowej.

 

Cennik prenumeraty 30 tytułów Wydawnictwa SIGMA-NOT (2015 rok)

 

Prenumeratę można zamówić bezpośrednio w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT:

telefonicznie: (22) 840 30 86 lub 840 35 89 lub faksem: (22) 891 13 74, 840 35 89, 840 59 49

mailem: prenumerata@sigma-not.pl lub na stronie: www.sigma-not.pl

listownie: Zakład Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o., ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa

oraz dokonując wpłaty na konto Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o.:
ul. Ratuszowa 11, 00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004,
nr konta 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577

 

Ogólne warunki prenumeraty czasopism fachowych Wydawnictwa SIGMA-NOT

 

Prenumeratorzy, którzy mają wykupioną prenumeratę u innego kolportera, mogą dokupić dostęp do Portalu w cenie 90 zł (netto) na rok, po przedstawieniu dowodu wpłaty na prenumeratę. Należy go przesłać do Zakładu Kolportażu wraz z zamówieniem na dostęp do Portalu Informacji Technicznej: mailem: kolportaz@sigma-not.pl lub faksem 22 891 13 74 

 

Informacja

Jeżeli zamawiana prenumerata, obejmuje numery na przełomie roku 2015/2016, to otrzymają Państwo dwie faktury. Jedna faktura na numery z 2015 roku, natomiast druga na numery z 2016 roku wg cennika na 2015 rok.

Formularze zamówienia na prenumeratę czasopism Wydawnictwa SIGMA-NOT dostępne są  na stronach poszczególnych tytułów, a formularz zbiorczy (umożliwiający zaprenumerowanie od razu kilku tytułów) – po kliknięciu w pole poniżej. 

·  FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA WYDAWNICTWA SIGMA-NOT

 

Prenumerata ciągła

Ta oferta, wprowadzona została z myślą o Państwa wygodzie, to tak zwana Prenumerata ciągła w wersji PLUS. Państwo zamawiacie nasze czasopisma tylko raz, a prenumerata przedłużana jest przez nas automatycznie z roku na rok, aż do momentu złożenia przez Państwa rezygnacji. Korzystając z tej oferty, nie musicie Państwo pamiętać pod koniec każdego roku o odnowieniu prenumeraty na rok następny, a ponadto Wydawnictwo SIGMA-NOT udzieli Państwu 10% bonifikaty na prenumerowane tytuły oraz na dostęp do Portalu Informacji Technicznej.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA Prenumeraty Ciągłej (plik .pdf)

 

Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach), do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT, ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa.

 

Czasopisma innych wydawców można zaprenumerować w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT w wariantach

· prenumerata roczna w wersji papierowej,

· prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA INNYCH WYDAWCÓW

Wydawnictwo SIGMA-NOT proponuje Państwu usługi w zakresie publikacji reklam, ogłoszeń lub artykułów sponsorowanych na łamach wszystkich wydawanych przez siebie czasopism. Nie ograniczamy jednak naszych usług do jedynie papierowej formy. Oferujemy Państwu również możliwość emisji na naszym Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl oraz stronach redakcyjnych poszczególnych tytułów. Służymy pomocą edytorską przy tworzeniu materiałów promocyjnych.

Pozostajemy do Państwa dyspozycji i chętnie odpowiemy na wszystkie pytania.

KONTAKT:

Dział Reklamy i Marketingu
ul. Ratuszowa 11
00-950 Warszawa skr. poczt. 1004
tel./faks: 22 827 43 65 
e-mail: reklama@sigma-not.pl

Pliki do pobrania:

Druk zamówienia wraz z warunkami zamieszczania reklam.

Cennik ogłoszeń i reklam kolorowych oraz czarno-białych w czasopismach Wydawnictwa

Cennik e-reklam na stronach Portalu Informacji Technicznej

Warunki techniczne umieszczania e-reklamy na stronach Portalu Informacji Technicznej

Wydawnictwo SIGMA-NOT, należące do Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych - Naczelnej Organizacji Technicznej, to największy polski wydawca prasy fachowej o ukierunkowaniu technicznym. Jako zorganizowana oficyna działa od 1949 r., a najstarszy wydawany tytuł - „Przegląd Techniczny” - liczy sobie 150 lat.

W portfolio Wydawnictwa SIGMA-NOT znajdują się obecnie 32 unikalne tytuły prasy fachowej. Czasopisma te działają na wielu płaszczyznach i są skierowane do wszystkich zainteresowanych tematami naukowo-technicznymi zarówno zawodowo, jak i czysto hobbystycznie, poszerzając ich kulturę techniczną. Czyta je miesięcznie ponad 200 tys. osób, które mogą w nich odnaleźć interesujące ich artykuły o nowinkach technicznych, najświeższych osiągnięciach naukowych, popularnych problemach w danej dziedzinie, a także analizy rynku, komentarze do bieżących wydarzeń gospodarczych oraz relacje z imprez i konferencji naukowo-technicznych.

Ofertę Wydawnictwa poszerzają publikacje książkowe; obecnie w sprzedaży jest pozycja książkowa „22 zadania służby BHP – standardy działania” autorstwa Lesława Zielińskiego oraz "ADR, REACH, CLP Niebezpieczne Chemikalia Poradnik" Bolesława Hancyka.

Poza czasopismami i książkami, nieprzerwanie od 1952 r. SIGMA-NOT wydaje również „Terminarz Technika” – wygodny kalendarz, zawierający - poza kalendarium - podstawowe informacje techniczne, świetnie znany już trzem pokoleniom polskich inżynierów.

Wszystkie artykuły opublikowane w czasopismach SIGMA-NOT począwszy od 2004 roku dostępne są także w wersji elektronicznej na Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl, który przeglądają Państwo w tej chwili. Każdy artykuł można kupić poprzez sms, e-płatności, lub posługując się tradycyjnym przelewem, a także w ramach dostępu do „Wirtualnej Czytelni”. Prenumeratorzy czasopism w wersji PLUS mogą korzystać za pośrednictwem „Wirtualnej Czytelni” z bazy artykułów zaprenumerowanego tytułu bez ograniczeń.

Wydawnictwo SIGMA-NOT ma w swoich strukturach Drukarnię oraz Zakład Kolportażu, które świadczą także usługi klientom zewnętrznym.

Zapraszamy do lektury i współpracy!

Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA-NOT Sp. z o.o.
ul. Ratuszowa 11 tel.: 22 818 09 18, 22 818 98 32
00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004 e-mail: sekretariat@sigma-not.pl

Kontakt w sprawie zakupów internetowych - tel. 601318457, sigmanot@gmail.com

NIP: 524-030-35-01
Numer KRS: 0000069968
REGON: 001408973
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy
Numer konta bankowego: Bank PKO BP 86 1020 1042 0000 8102 0010 2582
Numer konta bankowego dla prenumeraty: Bank PKO BP 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577